Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

Devanagari script

तद्वोऽहं कीर्तयिष्यामि नमस्कृत्य द्विजोतमाः । तस्मै देवाधिदेवाय निर्गुणाय गुणात्मने

Transliteration

tadvo'haṃ kīrtayiṣyāmi namaskṛtya dvijotamāḥ | tasmai devādhidevāya nirguṇāya guṇātmane

Translation

హే ద్విజోత్తములారా, నమస్కరించి నేను మీకు అది కీర్తిస్తాను—ఆ దేవాధిదేవునికి, ఆయన నిర్గుణుడైయుండి కూడా సమస్త గుణసారభూతుడు.

Word by Word

• तत्: that (matter)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा एकवचन (contextually object: ‘that’); सर्वनाम

• वः: of you / to you (for you)
• वः: Sampradana/Adhikarana (Recipient/possessor)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी बहुवचन (enclitic pronoun)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा एकवचन; सर्वनाम

• कीर्तयिष्यामि: I will narrate/proclaim
• कीर्तयिष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कीर्तय् (धातु; √कीर्त्/कीर्तयति, चुरादि)
• Form: लृट् (भविष्यत्काल), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• नमस्कृत्य: having bowed/saluted
• नमस्कृत्य: Purvakala (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् + √कृ (धातु; क्त्वान्त/अव्ययीभाव-क्रियाविशेषण)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund): ‘having saluted’

• द्विजोत्तमाः: O best Brahmins (twice-born)
• द्विजोत्तमाः: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज + उत्तम (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; संबोधनार्थे प्रयोग (O best of twice-born)

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, चतुर्थी एकवचन; सर्वनाम

• देवाधिदेवाय: to the God above gods
• देवाधिदेवाय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: देव + अधि + देव (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन; ‘देवानाम् अधिदेवः’ (over-god of gods)

• निर्गुणाय: to the attributeless
• निर्गुणाय: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: निर्गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन; विशेषण

• गुणात्मने: to the one whose essence is qualities
• गुणात्मने: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: गुण + आत्मन् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन; ‘गुणाः आत्मा यस्य/गुणात्मकः’ (having qualities as essence)

Speaker

Narrator of the Tīrthamāhātmya (contextual Purāṇic narrator addressing dvijas)

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ (explicit)

Visual Art Cues

Scene: The narrator bows to the supreme Devādhideva and begins a reverent stotra-like recounting; dvijottamas listen attentively, hands folded, as the theological frame is set.

Characters & Entities

• Devādhideva (Supreme Lord)
• Nirguṇa
• Guṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇas harmonize transcendence and immanence: the Supreme is beyond attributes yet also present as the source of all manifested qualities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This is an invocatory/theological verse; it does not name a particular tīrtha in the line itself.

What ritualistic prescription is mentioned?

Namaskāra (reverential salutation) as the proper beginning before sacred narration and teaching.