Adhyaya 227

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । नरकाणां स्वरूपं च श्रुत्वा मे भयमागतम् । कथं मुक्तिर्भवेत्तेषां पापानामपि पार्थिव । व्रतैर्वा नियमैर्वापि होमैर्वा तीर्थसंश्रयैः

యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—నరకాల స్వరూపము విని నాకు భయము కలిగింది. ఓ రాజా, పాపులకైనా మోక్షము ఎలా కలుగును—వ్రతములచేతనా, నియమములచేతనా, హోమములచేతనా, లేక తీర్థాశ్రయముచేతనా?

Verse 2

भीष्म उवाच । गंगायामस्थिपातोऽत्र येषां संजायते नृणाम् । न तेषां नारको वह्निः प्रभवेन्मध्यवर्तिनाम्

భీష్ముడు పలికెను—ఇక్కడ గంగలో ఎవరి అస్తివిసర్జన జరుగునో, అటువంటి వారిపై నరకాగ్ని ప్రభావము చూపదు—వారు మధ్యస్థ దుఃఖభాగ్యులైనప్పటికీ.

Verse 3

गंगायां क्रियते श्राद्धं येषां नाम्ना स्वकैः सुतैः । ते विमानं समाश्रित्य प्रयांति नरकोपरि

ఎవరి పేరున వారి స్వంత కుమారులు గంగలో శ్రాద్ధము చేయుదురో, వారు దివ్య విమానమును ఆశ్రయించి నరకమును మించి పైకి ప్రయాణించుదురు.

Verse 4

पापं कृत्वा प्रकुर्वंति प्रायश्चित्तं यथोदितम् । हेम यच्छंति वा भूप न तेषां नरको भवेत्

పాపము చేసి శాస్త్రోక్తముగా చెప్పిన ప్రాయశ్చిత్తమును విధివిధానముగా ఆచరించువారు, లేదా ఓ రాజా, స్వర్ణదానము చేయువారు—వారికి నరకము కలుగదు.

Verse 5

शेषाः स्वकर्मणः प्राप्त्या सेवंते च यथोचितम् । स्वर्ग वा नरकं वापि सेवन्ते ते नराधिप

కానీ మిగిలినవారు తమ తమ కర్మఫలమును బట్టి యథోచితముగా అనుభవించుదురు—ఓ నరాధిపా, వారు స్వర్గమో నరకమో దానినే అనుభవించుదురు.

Verse 6

धारातीर्थे म्रियंते ये स्वामिनः पुरतः स्थिताः । ते गच्छंति परं स्थानं नरकाणां सुदूरतः

ధారాతీర్థంలో స్వామి సన్నిధిలో నిలిచి దేహత్యాగం చేసేవారు, నరకాల నుండి ఎంతో దూరమైన పరమపదాన్ని పొందుతారు।

Verse 7

वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे नैमिषे नागरे पुरे । प्रयागे वा प्रभासे वा यस्त्यजेत्तनुमा त्मनः । महापातकयुक्तोऽपि नरकं न स पश्यति

వారణాసి, కురుక్షేత్రం, నైమిషం, నాగరపురం, ప్రయాగం లేదా ప్రభాసంలో దేహత్యాగం చేసేవాడు, మహాపాతకాలున్నా నరకాన్ని చూడడు।

Verse 8

नीलो वा वृषभो यस्य विवाहे संनियुज्यते । स्वपुत्रेण न संपश्येन्नरकं ब्रह्महाऽपि सः

ఎవరి వివాహక్రియలో వారి స్వపుత్రుడు విధివిధానంగా నీల (శ్యామ) వృషభాన్ని నియోగిస్తాడో, అతడు బ్రహ్మహత్య చేసినవాడైనా నరకాన్ని చూడడు।

Verse 9

प्रायोपवेशनं कृत्वा हृदयस्थे जनार्दने । यस्त्यजेत्पुरुषः प्राणान्नरकं न स पश्यति

హృదయంలో నివసించే జనార్దనుని ధ్యానిస్తూ ప్రాయోపవేశనం చేసి ప్రాణత్యాగం చేసే పురుషుడు నరకాన్ని చూడడు।

Verse 10

प्रायोपवेशनं यो च चित्रेश्वरनिवेशने । कुर्वन्ति नरकं नैव ते गच्छंति कदाचन

చిత్రేశ్వర నివాసస్థానంలో ప్రాయోపవేశనం చేసే వారు ఎప్పటికీ నరకానికి వెళ్లరు।

Verse 11

दीनांधकृपणानां च पथिश्रममुपेयुषाम् । तीर्थयात्रापराणां च यो यच्छति सदाऽशनम् । काले वा यदि वाऽकाले नरकं न स पश्यति

దీనులు, అంధులు, దరిద్రులు, దారిలో శ్రమించినవారు మరియు తీర్థయాత్రాపరులు—వారికి ఎల్లప్పుడూ కాలంలో గానీ అకాలో గానీ అన్నదానం చేసే వాడు నరకాన్ని చూడడు।

Verse 12

जलधेनुं च यो दद्याद्धृषसंस्थे दिवाकरे । तिलधेनुं मृगस्थे च नरकं न स पश्यति

సూర్యుడు ధృష రాశిలో ఉన్నప్పుడు ‘జలధేను’ దానం చేసి, సూర్యుడు మృగ రాశిలో ఉన్నప్పుడు ‘తిలధేను’ దానం చేసే వాడు నరకాన్ని చూడడు।

Verse 13

सोमे सोमग्रहे चैव सोमनाथस्य दर्शनात् । समुद्रे च सरस्वत्यां स्नात्वा न नरकं व्रजेत्

చంద్రకాలంలోను, చంద్రగ్రహణ సమయంలోను—సోమనాథ దర్శనం వల్ల—మరియు సముద్రంలో, సరస్వతిలో స్నానం చేసి, నరకానికి పోడు।

Verse 14

सन्निहित्यां कुरुक्षेत्रे राहुग्रस्ते दिवाकरे । सूर्यवारेण यः याति नरकं न स पश्यति

సూర్యుడు రాహుగ్రస్తుడైనప్పుడు (గ్రహణ సమయంలో), కురుక్షేత్రంలోని సన్నిహితీకి ఆదివారంనాడు వెళ్లే వాడు నరకాన్ని చూడడు।

Verse 15

कार्तिक्यां कृत्तिकायोगे यः करोति प्रदक्षिणाम् । त्रिपुष्करस्य मौनेन नरकं न स पश्यति

కార్తిక మాసంలో కృత్తికా-యోగం వచ్చినప్పుడు ఎవడు ప్రదక్షిణ చేస్తాడో, అలాగే త్రిపుష్కరంలో మౌనవ్రతం ఆచరిస్తాడో, అతడు నరకాన్ని చూడడు।

Verse 16

मृगसंक्रमणे ये तु सूर्यवारेण संस्थिते । चण्डीशं वीक्षयंति स्म न ते नरकगामिनः

మృగ-సంక్రమణ సమయంలో ఆదివారము అక్కడ నిలిచి చండీశుని దర్శించువారు నరకగాములు కారు.

Verse 17

गां पंकाद्ब्राह्मणीं दास्यात्साधून्स्तेनाद्द्विजं वधात् । मोचयन्ति च ये राजन्न ते नरकगामिनः

హే రాజా! మట్టిలో చిక్కిన గోవును, దాస్యస్థితిలోని బ్రాహ్మణీని, దొంగ నుండి సాధువులను, వధ నుండి ద్విజుని విడిపించువారు నరకగాములు కారు.

Verse 18

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि नराधिप । यथा न नरकं याति पुरुषस्तु स्वकर्मणा । यथा च नरकं याति स्वल्पपापोऽपि मानवः

హే నరాధిపా! నీవు అడిగినదంతా నేను వివరించాను—మనిషి తన కర్మలవల్ల ఎలా నరకానికి పోకూడదో, అలాగే స్వల్పపాపి అయినవాడుకూడా ఎలా నరకానికి పోవచ్చో.

Verse 227

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागर खण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे भीष्मयुधिष्ठिरसंवादे नरकयातनानिरसनोपायवर्णनंनाम सप्तविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలోని శ్రాద్ధకల్పంలో, భీష్మ-యుధిష్ఠిర సంభాషణలో ‘నరకయాతనా-నిరసనోపాయ-వర్ణన’ అనే 227వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.