Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 225›Shloka 2
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

भर्तृयज्ञ उवाच । त्रीणि संचयनादर्वाक्तानि त्वं शृणु सांप्रतम् । यस्मिन्स्थाने भवेन्मृत्युस्तत्र श्राद्धं तु कारयेत्

Transliteration

bhartṛyajña uvāca | trīṇi saṃcayanādarvāktāni tvaṃ śṛṇu sāṃpratam | yasminsthāne bhavenmṛtyustatra śrāddhaṃ tu kārayet

Translation

భర్తృయజ్ఞుడు అన్నాడు—ఇప్పుడు వినుము; సంచయనం (అస్థి సంగ్రహం)కు ముందుగా చేయవలసిన మూడు శ్రాద్ధాలు. ఏ స్థలంలో మరణం సంభవించునో, అక్కడే శ్రాద్ధం చేయించాలి।

Word by Word
भर्तृयज्ञःBhartṛyajña
भर्तृयज्ञः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootभर्तृ + यज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (भर्तुः यज्ञः/नाम)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
त्रीणिthree
त्रीणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक
संचयनात्from the saṃcayana (collection of bones)
संचयनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसंचयन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
अर्वाक्before/earlier than
अर्वाक्:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअर्वाक् (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
Formदिक्/कालवाचक-अव्यय (adverb: 'before/earlier')
तानिthose (rites)
तानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
शृणुlisten
शृणु:
Vidhi (Command/विधि)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
सांप्रतम्now
सांप्रतम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: 'now/at present')
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत्
स्थानेplace
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
भवेत्may occur/should occur
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
मृत्युःdeath
मृत्युः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: 'there')
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअन्वय/विरोध-अव्यय (particle)
कारयेत्should have (it) performed
कारयेत्:
Vidhi (Injunction/विधि)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) (णिच्-प्रयोग)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; णिच् (causative: 'cause to be done')
Speaker

Bhartṛyajña

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ānarta

Visual Art Cues

Scene: Teacher enumerates three pre-saṃcayana śrāddhas; a map-like sense of stages: death-place, travel route, and saṃcayana spot, with ritual implements displayed.

Characters & Entities
B
Bhartṛyajña
Ā
Ānarta

FAQs

Ancestral rites follow a sacred sequence; performing them in the proper place and stage honors the departed and sustains dharma.

The passage is within Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, though the rule stated applies generally to Śrāddha practice.

Perform three Śrāddhas before saṃcayana; conduct a Śrāddha at the location where death occurred.

←Previous Verse
Next Verse→