Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 70

Devanagari script

भास्करस्योदये प्राप्ते श्रद्धापूतेन चेतसा । शतमष्टोत्तरं यावत्कुरुते च प्रदक्षिणाम्

Transliteration

bhāskarasyodaye prāpte śraddhāpūtena cetasā | śatamaṣṭottaraṃ yāvatkurute ca pradakṣiṇām

Translation

భాస్కరుడు ఉదయించే వేళ, శ్రద్ధతో పవిత్రమైన మనస్సుతో, నూరు ఎనిమిది వరకు ప్రదక్షిణ చేయవలెను।

Word by Word

• भास्करस्य: of the Sun
• भास्करस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-एकवचनम् (Genitive singular)

• उदये: at sunrise
• उदये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-एकवचनम् (Locative singular)

• प्राप्ते: when (it is) reached/occurred
• प्राप्ते: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्र- + आप्त (कृदन्त; √आप् धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-एकवचनम् (Locative singular); क्त-प्रत्ययान्तः; ‘उदये’ इत्यस्य विशेषणम्

• श्रद्धापूतेन: with a mind purified by faith
• श्रद्धापूतेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक) + पूत (कृदन्त; √पू धातु, क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, तृतीया-एकवचनम् (Instrumental singular); विशेषणम्—‘चेतसा’ इति

• चेतसा: with the mind
• चेतसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चेतस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-एकवचनम् (Instrumental singular)

• शतम्: a hundred
• शतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular); संख्यावाचक-नाम

• अष्टोत्तरम्: plus eight (i.e., 108)
• अष्टोत्तरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अष्ट (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular); ‘शतम्’ इत्यस्य विशेषणम्—‘hundred plus eight’

• यावत्: as many as / up to
• यावत्: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय/सम्बन्धाव्यय)
• Form: सम्बन्धाव्ययम् (correlative indeclinable) — ‘as much as/until’

• कुरुते: does/performs
• कुरुते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम् (Singular); आत्मनेपदम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• प्रदक्षिणाम्: circumambulation
• प्रदक्षिणाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रदक्षिणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-एकवचनम् (Accusative singular)

Speaker

Unnamed Purāṇic narrator

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahārāja (king)

Visual Art Cues

Scene: A devotee begins circumambulation at the first emergence of the sun, hands folded, moving clockwise around a Sūrya shrine as the sky turns saffron-gold.

Characters & Entities

• Bhāskara (Sūrya)
• Pradakṣiṇā
• 108

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual action gains power when joined with inner faith; devotion at sunrise aligns the worshipper with the Sun’s life-giving order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The rite pertains to the Mārtaṇḍa of Hāṭakeśvara-kṣetra in Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pradakṣiṇā of the Sun-deity at sunrise, up to 108 circumambulations, with a faith-purified mind.