Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 63
Devanagari script
त्रय एवाधप्रोक्ता भार्या दासस्तथा सुतः । यत्ते समधिगच्छंति यस्य ते तस्य तद्धनम्
Transliteration
traya evādhaproktā bhāryā dāsastathā sutaḥ | yatte samadhigacchaṃti yasya te tasya taddhanam
Translation
మూడు మంది ఆధీనులని ప్రకటించబడ్డారు—భార్య, దాసుడు, అలాగే కుమారుడు; వారు ఏది సంపాదించినా, వారు ఎవరి వారో ఆ వ్యక్తిదే అది ధనం।
Word by Word
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — 'three'
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (particle: only/indeed)
अधप्रोक्ताःmentioned below
अधप्रोक्ताः:
Karta (Predicate of subject)
TypeAdjective
Rootअधः + प्रोक्त (कृदन्त; प्र+वच् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अव्ययीभाव (अधः-प्रोक्ताः = 'below-mentioned')
भार्याwife
भार्या:
Karta (Member of subject list)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — समाहार-गणनायाम्
दासःservant/slave
दासः:
Karta (Member of subject list)
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थ/तुल्यतार्थ (and likewise)
सुतःson
सुतः:
Karta (Member of subject list)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यत्whatever (property)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — 'whatever/that which' (object)
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन — 'of you/your'
समधिगच्छन्तिacquire/obtain
समधिगच्छन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; उपसर्ग: सम्+अधि — 'obtain/acquire'
यस्यwhose/of whom
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — 'of whom/whose'
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन — 'of you/your'
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन — 'of him'
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifies धनम्)
धनम्wealth/property
धनम्:
Karta (Predicate nominal/subject complement)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — विधेय/सम्बन्ध-वाक्ये विषय
Speaker
Narrator quoting Manu (Dharmaśāstra maxim)
Characters & Entities
M
ManuFAQs
Dharma binds household life: one who holds authority also bears responsibility, and misusing another’s wealth becomes a moral fault.
No site is named in this verse; it supports the later tīrtha narrative by defining the ethical basis for “theft” and sin.
None; it is a normative Dharmaśāstra statement used to assess wrongdoing.