Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 208›Shloka 8
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

मद्यभांडमपि प्रायो यथावद्वह्निशोधितम् । विशुध्यति तथा नारी वह्निदग्धा विशुध्यति । यस्या रेतोऽथ संक्रांत मुदरांतेऽन्यसंभवम्

Transliteration

madyabhāṃḍamapi prāyo yathāvadvahniśodhitam | viśudhyati tathā nārī vahnidagdhā viśudhyati | yasyā reto'tha saṃkrāṃta mudarāṃte'nyasaṃbhavam

Translation

మద్యపాత్రమూ విధివిధానంగా అగ్నిశోధన చేయబడితే విశుద్ధమవుతుంది; అలాగే అగ్నిదగ్ధమైతే స్త్రీ కూడా శుద్ధి పొందుతుంది—ఆమె గర్భంలో పరపురుష శుక్రం ప్రవేశించి, ఉదరాంతరంలో ఇతరసంభవ సంతానం స్థిరపడినప్పుడు.

Word by Word
मद्यभाण्डम्a liquor-vessel
मद्यभाण्डम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmadya + bhāṇḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (मद्यस्य भाण्डम्)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-अव्यय (particle: 'also/even')
प्रायःgenerally
प्रायः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprāyaḥ (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb: 'generally/for the most part')
यथावत्properly
यथावत्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathāvat (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: 'properly, as prescribed')
वह्निशोधितम्purified by fire
वह्निशोधितम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvahni + śodhita (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तृतीया-तत्पुरुष (वह्निना शोधितम्)
विशुध्यतिbecomes completely pure
विशुध्यति:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvi + √śudh (शुध् धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
तथाlikewise
तथा:
Upamā/Prakāra (Manner)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: 'likewise/so')
नारीa woman
नारी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnārī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वह्निदग्धाburnt by fire
वह्निदग्धा:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvahni + dagdhā (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; तृतीया-तत्पुरुष (वह्निना दग्धा)
विशुध्यतिbecomes completely pure
विशुध्यति:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootvi + √śudh (शुध् धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
यस्याःof whom/whose
यस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative)
रेतःsemen
रेतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootretas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र प्रथमा (subject) अधिकयुक्तम्
अथthen/and
अथ:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (particle: 'then/now/and')
संक्रान्तम्having entered
संक्रान्तम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃ + √kram (क्रम् धातु) → saṃkrānta (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (having entered/transferred)
उदरान्तेin the interior/end of the belly (womb)
उदरान्ते:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootudara + anta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (उदरस्य अन्तः/अन्ते)
अन्यसम्भवम्arising from another (i.e., another man's)
अन्यसम्भवम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanya + sambhava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण; तत्पुरुष (अन्यतः सम्भवः)
Speaker

Gautama

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A stark didactic image: ritual fire as purifier, with the analogy of a vessel being heated; the human consequence is implied rather than graphically shown, emphasizing the severity of the ruling.

Characters & Entities
G
Gautama
A
Agni (fire)

FAQs

It presents an intense expiatory logic using fire as the supreme purifier, reflecting a narrative debate on how śuddhi is (or is not) restored.

This verse itself does not name a tīrtha; it supports the chapter’s broader tīrtha-māhātmya discourse through a śuddhi argument.

Fire-purification is referenced conceptually; no detailed procedure is specified in this line.

←Previous Verse
Next Verse→