Adhyaya 203

Verse 1

आनर्त उवाच । एवं शुद्ध्यर्थमायातो नागराणां पुरः स्थितः । नागरः शुद्धिमाप्रोति यथा तन्मे वद द्विजः

ఆనర్తుడు పలికెను—ఇట్లు శుద్ధ్యర్థమై వచ్చి నాగరుల సమక్షంలో నిలిచియున్నాను; హే ద్విజా! నాగరుడు ఏ విధంగా శుద్ధిని పొందును? అది నాకు చెప్పుము।

Verse 2

एवं मध्यस्थवचनात्समुदाये स्थिरे सति । स प्रष्टव्यः पितुर्माता कतमा ते वदस्व नः

ఇలా నిష్పక్షపాత మధ్యస్థుని వచనానుసారంగా, సభ స్థిరపడిన తరువాత అతనిని ప్రశ్నించాలి— ‘నీ తండ్రి, తల్లి ఎవరు? మాకు చెప్పు।’

Verse 3

किं गोत्रः कतमस्तस्याः पिता किंप्रवरः स्मृतः । एवं तस्यान्वयं ज्ञात्वा गोत्रप्रवरसंयुतम्

‘ఆమె గోత్రం ఏమిటి? ఆమె తండ్రిగా ఎవరు గణించబడతారు? ఆమె ప్రవరము ఏది స్మరించబడుతుంది?’—ఇలా గోత్ర-ప్రవరాలతో కూడిన వంశాన్ని నిర్ధారించి, తరువాత శుద్ధికర్మ ప్రారంభించాలి।

Verse 4

प्रष्टव्या च ततो माता तस्याश्चापि च या भवेत् । जननी चापि प्रष्टव्या तस्याश्चापि च या भवेत्

తర్వాత ఆమె తల్లిని ప్రశ్నించాలి, అలాగే ఆమె తల్లి తల్లిని (నానమ్మ) కూడా. ఇదే విధంగా మాతృపరంపరలోని పూర్వ మాతృకులను అడిగి మాతృవంశాన్ని జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి।

Verse 5

ज्ञातव्या सापि यत्नेन ब्राह्मणैः शुद्धि कर्मणि

శుద్ధికర్మ నిర్వహణలో బ్రాహ్మణులు ఆమె విషయమునూ శ్రద్ధతో నిర్ధారించాలి।

Verse 6

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः । शोधनीयाः प्रयत्नेन त्रयश्चैतेऽपि तस्य च

తండ్రి, తాత, ముత్తాత—ఈ ముగ్గురినీ అతని సంబంధంలో శ్రద్ధతో పరిశీలించి శుద్ధి చేయాలి।

Verse 7

तथा पितामहीपक्षे त्रय एते द्विजोत्तमाः । मातामहस्ततस्तस्य पिता तस्यापि यः पिता

అదేవిధంగా, హే ద్విజోత్తమా, పితామహీ పక్షమున కూడా ఈ ముగ్గురు గణింపబడుదురు—మాతామహుడు, తరువాత అతని తండ్రి, మరియు అతనికూడా తండ్రి.

Verse 8

माता मातामही चैव तथैवान्या प्रपूर्विका । पितामह्याश्च या माता सापि शोध्या सभर्तृका

మాత, మాతామహీ, అలాగే పూర్వపు ఇతర పూర్విక స్త్రీయు; మరియు పితామహీ యొక్క మాత—ఆమెను కూడా భర్తతో కూడ శుద్ధి చేయవలెను.

Verse 9

एवं शाखाऽगमं ज्ञात्वा तस्य सर्वं यथाक्रमम् । मूलवंशादधिष्ठानं न्यग्रोधस्येव सर्वतः

ఇట్లు ఆ వంశపు శాఖా-పరంపరను యథాక్రమంగా తెలిసికొని, దానిని మూలవంశాధిష్ఠానమున నిలుపవలెను—వటవృక్షము మూలమునుండి సర్వత్ర వ్యాపించే ఆధారమువలె.

Verse 10

ततः शुद्धिः प्रदातव्या सिन्दूरति लकेन तु । चातुश्चरणमंत्रैश्च दत्त्वाशीर्वचनं क्रमात्

అనంతరం సిందూర-తిలకముతో శుద్ధిని ప్రసాదించవలెను; మరియు చతుష్పాద మంత్రాలతో క్రమముగా ఆశీర్వచనమును ఇవ్వవలెను.

Verse 11

ततो वाच्यं नृपश्रेष्ठ मध्यस्थेन तदग्रतः । दत्त्वा तालत्रयं राजञ्छुद्धोऽयं नागरो द्विजः । सामान्यपदयोग्यश्च संजातः सांप्रतं द्विजः

అప్పుడు, హే నృపశ్రేష్ఠా, మధ్యస్థుడు మీ సమక్షమున ఇలా ప్రకటించవలెను—“రాజా, మూడు తాళములు సమర్పించి ఈ నాగర బ్రాహ్మణుడు శుద్ధుడయ్యెను; ఇప్పుడు ద్విజుల సాధారణ పదమునకు యోగ్యుడైయున్నాడు।”

Verse 12

ततोऽग्निशरणं गत्वा संतर्प्य च हुताशनम् । पञ्चवक्त्रेण मंत्रेण दत्त्वा पूर्णाहुतिं ततः । विप्रेभ्यो दक्षिणां दद्यात्स्वशक्त्या भोजनान्विताम्

అనంతరం అగ్నిశరణానికి వెళ్లి హుతాశనుని తృప్తిపరచి, పంచవక్త్ర మంత్రంతో పూర్ణాహుతి సమర్పించాలి. తరువాత తన శక్తి మేరకు భోజనంతో కూడిన దక్షిణను బ్రాహ్మణులకు ఇవ్వాలి.

Verse 13

सिन्दूरतिलके जाते ब्रह्माग्रे द्विजवाक्यतः । पितॄणां जायते तुष्टिर्वंशो नोऽद्य प्रतिष्ठि तः

ద్విజుల వాక్యానుసారం బ్రహ్ముని సమక్షంలో సిందూర తిలకం పెట్టినప్పుడు పితృదేవతలు తృప్తి చెందుతారు; మా వంశము నేడు దృఢంగా ప్రతిష్ఠితమవుతుంది.

Verse 14

यस्य नो जायते शुद्धिः शाखाभिर्मूलवंशगा । निग्रहस्तस्य कर्तव्यो द्विजार्हो द्विजसत्तमैः

మూలవంశానికి అనుసంధానమైన శాఖాపరంపరల ద్వారా ఎవరి శుద్ధి స్థాపించబడదో, అతనిపై ద్విజార్హత విషయంలో శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులు తగిన నియమశాసనాన్ని విధించాలి.

Verse 15

यथा नान्यो हि जायेत शुद्धि स्तस्य प्रकल्पिता । एवं संशोधितो विप्रः श्राद्धार्हो जायते ततः

అతని శుద్ధి విషయంలో మరే సందేహమూ కలగకుండా ఉండేందుకు శుద్ధివిధి నిర్దేశించబడింది. ఈ విధంగా శుద్ధి చేయబడిన బ్రాహ్మణుడు తరువాత శ్రాద్ధకర్మకు అర్హుడవుతాడు.

Verse 16

अपि चाष्टकुलोत्पन्नः सामान्यः किं पुनर्हि यः । अशुद्धेन तु विप्रेण यः श्राद्धा द्यं करोति हि । तस्य भस्महुतं यद्वत्सर्वं तज्जायते वृथा

ఎనిమిది కులాలలో జన్మించినవాడైనా—ఇతరుల సంగతి మరింతే—అశుద్ధ బ్రాహ్మణుడు శ్రాద్ధాది కర్మలు చేస్తే, అవన్నీ భస్మంలో పోసిన ఆహుతిలా వ్యర్థమవుతాయి.

Verse 17

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन शोध्योऽयं नागरो द्विजः । स्वस्थानस्य विशुद्ध्यर्थं तथैव स्वकु लस्य च

కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నంతో ఈ నాగర ద్విజుని శుద్ధి చేయవలెను—తన స్థలమునకు సంపూర్ణ పవిత్రత కలుగుటకును, అలాగే తన కులశుద్ధికును।

Verse 203

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये नागरविशुद्धिप्रकारवर्णनंनाम त्र्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణమున, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని షష్ఠ నాగరఖండమున, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘నాగరవిశుద్ధి-ప్రకారవర్ణనం’ అనే ద్విశతత్ర్యుత్తర (203వ) అధ్యాయం సమాప్తమైంది।