Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

सर्वैरपि गुणैर्युक्ता सर्वलक्षण लक्षिता । सप्तरक्ता त्रिगंभीरा पञ्चसूक्ष्माऽबृहत्कटिः

Transliteration

sarvairapi guṇairyuktā sarvalakṣaṇa lakṣitā | saptaraktā trigaṃbhīrā pañcasūkṣmā'bṛhatkaṭiḥ

Translation

ఆమె సమస్త గుణాలతో యుక్తురాలు, అన్ని శుభలక్షణాలతో లక్షితురాలు—సప్తరక్త సౌందర్యములు కలది, త్రిగంభీర స్వభావములు కలది, పంచసూక్ష్మ లక్షణములు కలది, మరియు విస్తారంకాని నడుము కలది.

Word by Word

• सर्वैः: with all
• सर्वैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; विशेषणम् (गुणैः)

• अपि: indeed/also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• गुणैः: qualities
• गुणैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• युक्ता: endowed (with)
• युक्ता: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) → युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• सर्वलक्षण: all auspicious marks
• सर्वलक्षण: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वं लक्षणं यस्य/यत् इति कर्मधारय; विशेषणम् (लक्षिता)

• लक्षिता: marked/characterized
• लक्षिता: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लक्ष् (धातु) → लक्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• सप्तरक्ता: having seven red (features)
• सप्तरक्ता: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त-रक्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समास (सप्त + रक्त)

• त्रिगंभीरा: having three deep (features)
• त्रिगंभीरा: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि-गंभीर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समास (त्रि + गंभीर)

• पञ्चसूक्ष्मा: having five subtle (features)
• पञ्चसूक्ष्मा: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च-सूक्ष्म (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समास (पञ्च + सूक्ष्म)

• अबृहत्कटिः: with a not-large (slender) waist
• अबृहत्कटिः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-बृहत्-कटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-समास/कर्मधारय: अबृहत् (not large) + कटिः (waist)

Speaker

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa continuing the Tīrthamāhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A poised young maiden depicted with classical auspicious markers—subtle redness in lips/palms/soles, dignified ‘depths’ (navel/voice/eyes implied), delicate features—presented in a courtly yet dharmic setting.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic literature often links outer auspicious marks with inner virtue, presenting dharmic excellence as both ethical and auspicious.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

This verse is descriptive within the Tīrthamāhātmya flow; the specific tīrtha is not named in the provided snippet.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it focuses on auspicious description rather than vrata, dāna, or snāna.