Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 193›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ऋषय ऊचुः । एवं गतायां सावित्र्यां सकोपायां च सूतज । किं कृतं तत्र गायत्र्या ब्रह्माद्यैश्चापि किं सुरैः

Transliteration

ṛṣaya ūcuḥ | evaṃ gatāyāṃ sāvitryāṃ sakopāyāṃ ca sūtaja | kiṃ kṛtaṃ tatra gāyatryā brahmādyaiścāpi kiṃ suraiḥ

Translation

ఋషులు పలికిరి—హే సూతపుత్రా, సావిత్రీ కోపంతో వెళ్లిపోయినప్పుడు అక్కడ గాయత్రీ ఏమి చేసింది? అలాగే బ్రహ్మాది దేవతలు ఏమి చేశారు?

Word by Word
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (Adverb: thus/in this manner)
गतायाम्when (she) had gone
गतायाम्:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (Past participle), सति-सप्तमी (locative absolute)
सावित्र्याम्Sāvitrī (in the case: when Sāvitrī...)
सावित्र्याम्:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी
सकोपायाम्being angry
सकोपायाम्:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस + कोप + (प्रातिपदिक) कोप (भाव)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण, सति-सप्तमी
चand
च:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (Conjunction)
सूतजO son of Sūta
सूतज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
कृतम्done
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘किं कृतम्’ = what was done
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (Adverb of place)
गायत्र्याby Gāyatrī
गायत्र्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगायत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
ब्रह्माद्यैःby Brahmā and others
ब्रह्माद्यैः:
Karana (Agent/Instrumental group/करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (Conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अवधारण-अव्यय (Particle: also/even)
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
सुरैःby the gods
सुरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
Speaker

Ṛṣis (the assembled sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (narrative locus)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: A council of sages questioning the sūta: they evoke the dramatic moment—Sāvitrī leaving in anger—while the divine assembly (Brahmā and devas) remains in a pavilion; Gāyatrī’s role is anticipated.

Characters & Entities
S
Sāvitrī
G
Gāyatrī
B
Brahmā
S
Sūta
D
Devas

FAQs

It frames inquiry into dharma and consequence—how divine beings respond when powerful vows and words (especially of a pativratā) set events in motion.

The question continues the narrative situated in the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya of the Nāgara Khaṇḍa.

None explicitly; the verse introduces narrative inquiry rather than a ritual instruction.

←Previous Verse
Next Verse→