Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 192›Shloka 20
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

अहं त्र्यक्षेण सावित्रि पुरा प्रोक्ता मुहुर्मुहुः । नारदस्य मुनेर्वाक्यं न श्रद्धेयं त्वया प्रिये । यदि वांछसि सौख्यानि मम जातानि पार्वति

Transliteration

ahaṃ tryakṣeṇa sāvitri purā proktā muhurmuhuḥ | nāradasya munervākyaṃ na śraddheyaṃ tvayā priye | yadi vāṃchasi saukhyāni mama jātāni pārvati

Translation

హే సావిత్రీ, త్రినేత్రుడు పూర్వం నన్ను మళ్లీ మళ్లీ హెచ్చరించాడు— ‘ప్రియే, నారదముని మాటలను నీవు నమ్మకూడదు. హే పార్వతీ, నాలోనుండి పుట్టే సుఖాలను కోరితే.’

Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुषार्थक; एकवचन; प्रथमा (Nominative singular)
त्र्यक्षेणby the three-eyed one (Śiva)
त्र्यक्षेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्र्यक्ष (प्रातिपदिक; त्रि + अक्ष)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (Instrumental) एकवचन; करण-कारक (by/with)
सावित्रिO Sāvitrī
सावित्रि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; संबोधन (Vocative) एकवचन
पुराformerly, earlier
पुरा:
Adverbial (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
प्रोक्ताwas told, was spoken (to)
प्रोक्ता:
Karma (Patient/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त-भूतकर्मणि)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; कर्तृवाच्ये ‘अहम्’ सह (I was told/spoken to)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Adverbial (रीति)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formआवृत्तिवाचक-अव्यय (adverb: repeatedly)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Adverbial (रीति)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formआवृत्तिवाचक-अव्यय (repetition for emphasis)
नारदस्यof Nārada
नारदस्य:
Shashthi-sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (Genitive) एकवचन
मुनेःof the sage
मुनेः:
Shashthi-sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (Genitive) एकवचन
वाक्यम्statement, words
वाक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (Accusative) एकवचन
नnot
न:
Negation
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
श्रद्धेयम्to be trusted, credible
श्रद्धेयम्:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootश्रद्धेय (प्रातिपदिक; √श्रध्/श्रद्धा + यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (Instrumental) एकवचन; करण-कारक (by you)
प्रियेO dear one
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; संबोधन (Vocative) एकवचन
यदिif
यदि:
Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तवाचक-अव्यय (conditional conjunction)
वाञ्छसिyou desire
वाञ्छसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवाञ्छ् (धातु)
Formलट् (Present); मध्यमपुरुष (2nd person); एकवचन; परस्मैपद
सौख्यानिhappinesses, comforts
सौख्यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसौख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (Accusative) बहुवचन
ममmy
मम:
Shashthi-sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (Genitive) एकवचन
जातानिborn, arisen
जातानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजात (कृदन्त; √जन् धातु)
Formभूतकृदन्त (past participle); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया बहुवचन; ‘सौख्यानि’ विशेषण
पार्वतिO Pārvatī
पार्वति:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; संबोधन (Vocative) एकवचन
Speaker

Sāvitrī (addressing Pārvatī/Gaurī; Śiva is quoted as ‘Tryakṣa’)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Gaurī recalls Śiva’s repeated warning to Sāvitrī: do not trust Nārada’s words; the mood is tense, intimate, and cautionary.

Characters & Entities
S
Sāvitrī
Ś
Śiva (Tryakṣa)
N
Nārada
P
Pārvatī (Gaurī)

FAQs

Even in sacred matters, faith should be joined with discernment; one should verify before surrendering the mind to rumor or provocative counsel.

No tīrtha is specified in this verse.

None.

←Previous Verse
Next Verse→