Adhyaya 190

Verse 1

सूत उवाच । एवं क्रतुः स संजातः पञ्चरात्रं द्विजोत्तमाः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सर्वकाम समृद्धिमान्

సూతుడు పలికెను—హే ద్విజోత్తములారా! సర్వకామసమృద్ధిని ప్రసాదించే హాటకేశ్వరక్షేత్రములో ఆ క్రతువు ఐదు రాత్రులు యథావిధిగా నిర్వహింపబడెను.

Verse 2

विप्रांश्च भिक्षुकांश्चैव दीनांधांश्च विशेषतः । समाप्तौ तस्य यज्ञस्य संतर्प्य सकलांस्ततः । ऋत्विजो दक्षिणाभिस्तान्यथोक्तान्द्विजसत्तमान्

అతడు ప్రత్యేకంగా బ్రాహ్మణులను, భిక్షుకులను, దీనాంధులను తృప్తిపరచెను. ఆ యజ్ఞం ముగిసిన తరువాత అందరినీ యథావిధిగా సత్కరించి, ఋత్విజులకు శాస్త్రోక్త దక్షిణలను సమర్పించెను.

Verse 3

ततः स चानयामास नागरान्ब्राह्मणोत्तमान् । चातुश्चरणसंपन्नाञ्छ्रुतिस्मृति समन्वितान्

అనంతరం అతడు నగరంలోని అగ్ర బ్రాహ్మణులను ఆహ్వానించి రప్పించాడు—చతుర్విధ గుణసంపన్నులై, శ్రుతి‑స్మృతులలో స్థిరులైన వారిని।

Verse 4

कृतांजलिपुटो भूत्वा ततस्तान्प्राह सादरम् । यद्भूमौ तु मया तीर्थं पुष्करं संनिवेशितम्

తర్వాత అంజలి ముద్రతో భక్తిపూర్వకంగా వారితో ఇలా అన్నాడు—“ఈ భూమిపైనే నేను ‘పుష్కర’ అనే తీర్థాన్ని స్థాపించాను।”

Verse 5

कलिकालस्य भीतेन द्वितीयं ब्राह्मणोत्तमाः । येन नो नाशमभ्येति म्लेच्छैरपि समाश्रितम्

“ఓ బ్రాహ్మణోత్తములారా, కలియుగ భయంతో నేను మరొక ఆశ్రయాన్ని ఏర్పాటు చేశాను—మ్లేచ్ఛులు ఆశ్రయించినా ఇది నశించకుండా ఉండేందుకు।”

Verse 6

हाटकेश्वरदेवस्य प्रभावेन महात्मनः । कलिकाले च सम्प्राप्ते तीर्थान्यायतनानि च

“మహాత్ముడైన హాటకేశ్వర దేవుని ప్రభావంతో, కలియుగం వచ్చినప్పటికీ, తీర్థాలు మరియు దేవాలయాలు తమ తేజస్సును నిలుపుకుంటాయి।”

Verse 7

म्लेच्छैः स्पृष्टान्यसंदिग्धं प्रयागादीनि कृत्स्नशः । यज्ञस्तु विहितस्तेन भयायं तत्कृतेन च

“ప్రయాగాది తీర్థాలు మ్లేచ్ఛుల స్పర్శతో నిస్సందేహంగా పూర్తిగా అపవిత్రమయ్యాయి. అందుకే అతడు యజ్ఞాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు; ఆ కార్యం వల్ల భయమూ కలిగింది।”

Verse 8

तस्माद्वदथ किं दानं युष्मद्भूमेश्च निष्क्रये । प्रयच्छामि च यज्ञस्य येन मे स्यात्फलं द्विजाः

అందువల్ల చెప్పండి—మీ భూమికి నిష్క్రయము (విమోచనధనం)గా ఏ దానము ఇవ్వాలి? యజ్ఞసిద్ధి కొరకు నేను దానిని ప్రసాదిస్తాను; ఓ ద్విజులారా, దాని ఫలము నాకు లభించునట్లు.

Verse 9

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि यच्छसि चास्माकं दक्षिणां यज्ञसंभवाम् । तदस्माकं स्ववासेन स्थानं नय पवित्रताम्

బ్రాహ్మణులు పలికిరి—మీరు యజ్ఞసంభవమైన దక్షిణను మాకు ఇవ్వదలచితే, మా స్వవాసముచేతనే ఈ స్థలాన్ని పవిత్రతకు నడిపించండి.

Verse 10

यदेतद्भवता चात्र पुष्करं तीर्थमुत्तमम् । स्थापितं तस्य नो ब्रूहि माहात्म्यं सुरसत्तम । येन स्नानादिकाः सर्वाः क्रियाः कुर्मः पितामह

మీరు ఇక్కడ స్థాపించిన ఈ ఉత్తమ తీర్థమైన పుష్కర మహాత్మ్యాన్ని మాకు చెప్పండి, ఓ దేవశ్రేష్ఠా; దాని వలన మేము స్నానాది సమస్త క్రియలను చేయగలము. ఓ పితామహా, ఉపదేశించండి.

Verse 11

ब्रह्मोवाच । एतत्तीर्थं मया सृष्टमंतरिक्षस्थितं सदा । किं न श्रुतं पुराणेषु भवद्भिर्द्विजसत्तमाः

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఈ తీర్థాన్ని నేను సృష్టించాను; ఇది నిత్యం అంతరిక్షంలో స్థితమై ఉంటుంది. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, పురాణాలలో దీనిని వినలేదా?

Verse 12

पृथिव्यां नैमिषं तीर्थमन्तरिक्षे च पुष्करम् । त्रैलोक्ये तु कुरुक्षेत्रं विशेषेण व्यवस्थितम्

పృథివిలో నైమిషం తీర్థము, అంతరిక్షంలో పుష్కరం; మరియు త్రిలోకమంతటా కురుక్షేత్రం విశేష మహిమతో స్థాపితమై ఉంది.

Verse 13

तद्युष्माकं हितार्थाय पंचरात्रं धरातले । आगमिष्यत्यसंदिग्धं मम वाक्यप्रणोदितम्

కాబట్టి మీ హితార్థంగా అది ఐదు రాత్రులు భూమిపై నిశ్చయంగా అవతరిస్తుంది; నా వాక్యప్రేరణతో, సందేహమే లేదు.

Verse 14

कार्तिक्यां शुक्लपक्षे तु ह्येकादश्यां दिने स्थिते । यावत्पंचदशी तावत्तिथिः पापप्रणाशिनी

కార్తిక శుక్లపక్షంలో ఏకాదశి నుండి పంచదశి వరకు ఉన్న ఈ తిథికాలం పాపనాశకము.

Verse 15

पंचरात्रस्य मध्ये तु यः स्नानं च करिष्यति । श्राद्धं वा श्रद्धया युक्तस्तस्य स्यादक्षयं हि तत्

పంచరాత్ర వ్రతమధ్యంలో ఎవడు పవిత్రస్నానం చేస్తాడో, లేదా శ్రద్ధతో శ్రాద్ధం చేస్తాడో—అతనికి ఆ కర్మ నిశ్చయంగా అక్షయమవుతుంది.

Verse 16

अह तु पंचरात्रं तद्ब्रह्मलोकादुपेत्य च । संश्रयं तु करिष्यामि तीर्थेऽत्रैव द्विजोत्तमाः

ఓ ద్విజోత్తములారా! ఆ పంచరాత్ర కాలమంతా నేను బ్రహ్మలోకమునుండి వచ్చి ఇక్కడే ఈ తీర్థంలో నివసిస్తాను.

Verse 17

ब्राह्मणा ऊचुः । तव मूर्तिं करिष्यामः स्थानेऽत्र प्रपितामह । तस्यां संक्रमणं नित्यं तस्मात्कार्यं त्वयाविभो

బ్రాహ్మణులు పలికిరి—ఓ ప్రపితామహా! ఈ స్థలంలోనే మీ మూర్తిని మేము నిర్మిస్తాము; కాబట్టి ఓ విభో, అందులో ప్రతిదినం మీ నిత్య సంక్రమణం (అవతరణ/ప్రవేశం) కలుగజేయవలెను.

Verse 18

तीर्थं चैव सदाप्यऽत्र समागच्छतु चांबरात् । लोकानां पापनाशाय तथा त्वं कर्तुमर्हसि

ఈ తీర్థం స్వర్గమునుండికూడా నిత్యము ఇక్కడికి రాగాక; లోకుల పాపనాశార్థము, హే దేవా, నీవు అట్లు చేయుట యోగ్యము।

Verse 19

एषा नो दक्षिणा देव यज्ञस्यैव समुद्भवा

హే దేవా, ఇదే మా దక్షిణ; ఇది యజ్ఞమునుండియే ఉద్భవించినది।

Verse 20

एवं कृते सुरश्रेष्ठ सफलः स्यात्क्रतुस्तव । प्रतिज्ञा च तथा सत्या तस्माद्दानाय निर्मिता

ఇలా చేసినయెడల, హే సురశ్రేష్ఠా, నీ క్రతువు ఫలప్రదమగును; నీ ప్రతిజ్ఞయు సత్యమగును—అందుకే ఈ దానం అర్పణార్థం సిద్ధమైంది।

Verse 21

श्रीब्रह्मोवाच । मन्त्राहूतं ततः श्रेष्ठं नभोमार्गाद्द्विजोत्तमाः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे पुष्करं चागमिष्यति

శ్రీబ్రహ్ముడు పలికెను—హే ద్విజోత్తములారా, అప్పుడు మంత్రాహ్వానితమైన ఆ శ్రేష్ఠ తీర్థం ఆకాశమార్గమున వచ్చును; పుష్కరమును కూడ హాటకేశ్వర క్షేత్రమునకు రాగలదు।

Verse 22

अघमर्षं जपंश्चैव यः करिष्यति तोयगः । मम मूर्तेः पुरः स्थित्वा पैलमन्त्रपुरःसरम्

యెవడు జలార్పణము చేసి అఘమర్షణ జపమును కూడ చేయునో, వాడు నా మూర్తి సమక్షమున నిలిచి—పైలమంత్రముతో ఆరంభించి—(అట్లు చేయును)।

Verse 23

जपिष्यति द्विजश्रेष्ठाः सवनानां चतुष्टयम् । ब्रह्मलोकात्समागत्य प्रश्रोष्या मि च तद्द्विजाः

హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా, అతడు సవనాల చతుష్టయాన్ని జపించును; నేను కూడా బ్రహ్మలోకమునుండి వచ్చి, హే ద్విజులారా, ఆ జపాన్ని శ్రవణం చేయుదును।

Verse 24

सूत उवाच । अथ ते नागराः सर्वे पुष्पदानप्रपूर्वकम् । अनुज्ञां प्रददुस्तुष्टा यज्ञफलसमाप्तये

సూతుడు పలికెను—అప్పుడు ఆ నగరవాసులందరూ ముందుగా పుష్పదానం చేసి, సంతోషించి, యజ్ఞఫల సమాప్తి కొరకు అనుమతిని ప్రసాదించారు।

Verse 25

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तः पुलस्त्योऽध्वर्युसत्तमः । यत्र स्थाने स्थितो ब्रह्मा नागरैः परिवारितः

ఇంతలో అధ్వర్యు యాజకులలో శ్రేష్ఠుడైన పులస్త్యుడు అక్కడికి వచ్చెను; నగరవాసులచే పరివృతుడై బ్రహ్మదేవుడు ఆసీనుడై ఉన్న స్థలమునకు చేరెను।

Verse 26

अब्रवीच्च समाप्तस्ते यतः संपूर्णदक्षिणः । प्रायश्चित्तैर्विरहितो यथा नान्यस्य कस्यचित्

అతడు పలికెను—“మీ యజ్ఞం సమాప్తమైంది; ఎందుకంటే అది సంపూర్ణ దక్షిణతో పూర్తైంది; మరియు అది ప్రాయశ్చిత్తరహితం—ఇతరుల యజ్ఞంలా కాదు।”

Verse 27

अतः परं कर्मशेषं किंचिदस्ति पितामह । वारुणेष्टिर्जपश्चैव तत्करिष्यामि सांप्रतम्

“ఇకపై, హే పితామహా, కర్మలో ఏదైనా శేషముందా? వారుణీ ఇష్టి మరియు నియత జపమును కూడా—నేను ఇప్పుడే నిర్వహించుదును।”

Verse 28

तथा चाऽवभृथस्नानं प्रकर्तव्यं त्वया सह । तस्मादुत्तिष्ठ गच्छामो यत्र तोयव्यवस्थितम्

మరియు నీతో కలిసి అవభృథస్నానమును కూడా చేయవలెను. కనుక లేచి రా; యజ్ఞకర్మకు విధివిధానంగా నీరు సిద్ధంగా ఉన్న చోటికి పోదాం.

Verse 29

येनेष्टिवारुणीं तत्र कुर्मो विप्रैर्यथोचितैः । चतुर्भिर्ब्रह्मपूर्वैश्च मया चाग्नीध्रहोतृभिः

అక్కడ యథోచిత బ్రాహ్మణులతో కలిసి వారుణీ ఇష్టిని నిర్వహిద్దాం—బ్రహ్మా పురోహితుని మొదలుకొని నలుగురు ఋత్వికులు, అలాగే నేను, అగ్నీధ్రుడు మరియు హోతృ పురోహితుడుతో కూడి.

Verse 30

यथावह्नौ तथा तोये मन्त्रवत्तद्भवंशुभम् । हूयते संविधानेनयज्ञपात्रैः सम न्वितम्

అగ్నిలో ఆహుతులు సమర్పించినట్లే, జలంలో కూడా—మంత్రసహితంగా—ఆ శుభద్రవ్యము విధివిధానంగా, క్రమపద్ధతిలో, నియత యజ్ఞపాత్రాలతో సమన్వితంగా పోయబడుతుంది.

Verse 31

वरुणस्य प्रतुष्ट्यर्थं स्नानं कार्यं त्वयैव च । ऋत्विग्भिः सहितेनैव सर्वारिष्टप्रशांतये

వరుణదేవుని సంపూర్ణ తృప్తికోసం నీవే స్నానం చేయవలెను—ఋత్వికులతో కలిసి—అప్పుడు సమస్త అరిష్టాలు (అపశకునాలు/విపత్తులు) శాంతిస్తాయి.

Verse 32

यस्तत्र समये स्नानं करिष्यति त्वया सह । अन्योऽपि मानवः कश्चिद्विपाप्मा स भविष्यति

ఆ సమయములో అక్కడ నీతో కలిసి ఎవడు స్నానం చేస్తాడో—ఇతర ఏ మనిషైనా సరే—అతడు పాపరహితుడవుతాడు.

Verse 33

यानीह संति तीर्थानि त्रैलोक्ये सचराचरे । वारुणीमिष्टिमासाद्य तानि यांति च संनिधौ

త్రిలోకమందు చరాచరములలో ఉన్న యావత్తీర్థములు వారుణీ ఇష్టి సందర్భమున ఇక్కడికి సమీపమై సన్నిధానమును పొందుతాయి।

Verse 34

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दीक्षितेन समन्वितम् । तत्र स्नानं प्रकर्तव्यं जलमध्ये तु सार्थिभिः । ब्राह्मणैः क्षत्रियैर्वैश्यैः सर्वैरव भृथोत्सवे

కాబట్టి సమస్త ప్రయత్నముతో, విధివిధాన దীক্ষతో యుక్తుడై, అక్కడ జలమధ్యమున స్నానం చేయవలెను—సార్థులతో కూడ; బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు—అందరూ—అవభృథోత్సవ సమయమున।

Verse 35

तस्माद्विसर्जयाद्यैतान्ब्राह्मणांस्तावदेव च । एतेऽपि च करिष्यंति स्नानं तत्र त्वया सह

కాబట్టి ఈ బ్రాహ్మణులను వెంటనే పంపివేయుము; వీరును నీతో కలిసి అక్కడ స్నానం చేయుదురు।

Verse 36

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा प्रस्थितो ब्रह्मा ज्येष्ठकुण्डतटं शुभम् । गायत्र्या सहितो हृष्टः कृतकृत्यत्वमागतः

సూతుడు పలికెను—ఆ మాటలు విని బ్రహ్మ ఆనందించెను; గాయత్రీతో కూడి, కృతకృత్యభావమును పొందినవాడై, జ్యేష్ఠకుండముని శుభ తీరమునకు బయలుదేరెను।

Verse 37

अथ तद्वचनं श्रुत्वा सुराः सर्वे तथा द्विजाः । पुलस्त्यश्च शुभार्थाय स्नानार्थं प्रस्थितास्तदा । ब्रह्मणा सहिता हृष्टाः पुत्रदारसमन्विताः

అనంతరం ఆ ఆజ్ఞ విని సమస్త దేవతలును, ద్విజులును—పులస్త్యునితో కూడి—శుభప్రాప్తికై స్నానార్థం బయలుదేరిరి। బ్రహ్మతో కలిసి వారు హర్షముతో, కుమారులు భార్యలతో సహా వెళ్లిరి।

Verse 38

अथ संकीर्णता जाता समंताज्ज्येष्ठपुष्करे । स्नानार्थमागतैर्लोकैरूर्ध्वबाहुभिरेव च

అప్పుడు జ్యేష్ఠపుష్కరంలో అన్ని వైపులా ఘనమైన గుంపు ఏర్పడింది. స్నానార్థం వచ్చిన ప్రజలు భక్తితో చేతులు పైకెత్తి నిలిచారు.

Verse 39

न तत्र लक्ष्यते ब्रह्मा न तत्कर्म च वारुणम् । क्रियमाणैर्द्विजैस्तत्र व्याप्ते भूमि तलेऽखिले

అక్కడ బ్రహ్మ కనిపించలేదు, ఆ వారుణ కర్మ కూడా స్పష్టంగా తెలియలేదు; ఎందుకంటే అక్కడ కర్మలు చేస్తున్న ద్విజులతో సమస్త భూమితలం నిండిపోయింది.

Verse 40

अथांते कर्मणस्तस्य ब्रह्मा प्राह शतक्रतुम् । हितार्थं सर्वलोकस्य विनयावनतं स्थितम्

ఆ కర్మ ముగిసిన తరువాత బ్రహ్మ శతక్రతు (ఇంద్రుడు)తో పలికాడు. అతడు వినయంతో వంగి నిలిచెను; సమస్త లోకాల హితార్థం బ్రహ్మ వాక్యమాడెను.

Verse 41

न मां ज्ञास्यति दूरस्था जनाः स्नानार्थमागताः । मज्जमानं जले पुण्ये सम्मर्देऽस्मिञ्जलोद्भवे

‘స్నానార్థం వచ్చిన ప్రజలు దూరంగా నిలిచి నన్ను గుర్తించరు. ఈ జలజన్య గుంపు నడుమ, పుణ్యజలంలో మునిగిన నన్ను వారు తెలుసుకోలేరు.’

Verse 42

तस्मान्नागं समारुह्य निजं वृत्रनिषूदन । एणस्य कृष्णसारस्य वंशांते चर्म न्यस्य च

‘కాబట్టి, ఓ వృత్రనిషూదన! నీ స్వంత ఏనుగుపై ఎక్కు; మరియు వెదురు దండం చివర నల్లజింక (కృష్ణసార) చర్మాన్ని ఉంచి (నేను చెప్పినట్లు చేయి).’

Verse 43

ततस्तत्स्नानवेलायां क्षेप्तव्यं सलिले त्वया । येन लोकः समस्तोऽयं वेत्ति कालं तु स्नानजम्

ఆ స్నానవేళలోనే నీవు దానిని జలంలో నిక్షేపించవలెను; అప్పుడు ఈ సమస్త ప్రజలు స్నానకర్మకు తగిన కాలాన్ని తెలుసుకొందురు.

Verse 44

स्नानं च कुरुते श्रेयः संप्राप्नोति यथोदितम् । दूरस्थोऽपि सुवृद्धोऽपि बालोऽपि च समागतः । स्नानजं लभते श्रेयः संदृष्टेऽपि यथोदितम्

ఎవడు పుణ్యస్నానం చేయునో, వాడు శాస్త్రోక్తముగా ప్రకటించిన శ్రేయస్సును పొందును. దూరస్థుడైనవాడైనా, అతి వృద్ధుడైనా, అక్కడికి వచ్చిన బాలుడైనా—అందరూ స్నానజన్య పుణ్యాన్ని పొందుదురు; తీర్థాన్ని కేవలం దర్శించినా చెప్పిన ఫలం లభించును.

Verse 45

सूत उवाच । बाढमित्येव संप्रोच्य सत्वरं प्रययौ हरिः

సూతుడు చెప్పెను—‘తథాస్తు’ అని పలికి హరి తక్షణమే వేగంగా బయలుదేరెను.

Verse 46

ततो नागं समारुह्य धृत्वा वंशं करे निजे । मृगचर्माग्रसंयुक्तं तोयमध्ये व्यवस्थितः

అనంతరం అతడు నాగముపై అధిరోహించి, తన చేతిలో వంశదండమును పట్టెను; దాని అగ్రభాగమున మృగచర్మము అమర్చబడి ఉండెను; అలా జలమధ్యంలో నిలిచెను.

Verse 47

एतत्कर्मावसाने स स्नातुकामे पितामहे । तच्चर्म प्राक्षिपत्तोये स्वयमेव शतक्रतुः

ఈ కార్యం ముగిసిన తరువాత పితామహుడు స్నానము చేయదలచినప్పుడు, శతక్రతువు స్వయంగా ఆ మృగచర్మమును జలంలో నిక్షేపించెను.

Verse 48

एतस्मिन्नन्तरे देवाः सर्वे गन्धर्वगुह्यकाः । मानुषाश्च विशेषेण स्नातास्तत्र समाहिताः

అంతలో దేవతలందరూ గంధర్వ-గుహ్యకులతో కూడి, ముఖ్యంగా మనుష్యులు కూడా అక్కడ స్నానం చేసి సమాహితచిత్తులై నిలిచిరి।

Verse 49

एतस्मिन्नन्तरे ब्रह्मा शक्रं प्रोवाच सादरम् । कृतस्नानं सुरैः सार्धं विनयावनतं स्थितम्

ఆ సమయంలో బ్రహ్మదేవుడు శక్రునితో ఆదరంగా పలికెను; శక్రుడు దేవతలతో కలిసి స్నానం చేసి వినయంగా వంగి అక్కడ నిలిచెను.

Verse 50

सहस्राक्षं त्वया कष्टं मन्मखे विपुलं कृतम् । आनीता च तथा पत्नी गायत्री च सुमध्यमा

హే సహస్రాక్షా! నా యజ్ఞంలో నీవు మహా కష్టాన్ని భరించితివి; అలాగే సుమధ్యమయైన గాయత్రీ అనే నీ భార్యను కూడా తీసుకొచ్చితివి.

Verse 51

तस्माद्वरय भद्रं ते यं वरं मनसि स्थितम् । सर्वं तेऽहं प्रदास्यामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

కాబట్టి—నీకు మంగళం కలుగుగాక—మనసులో ఉన్న వరాన్ని కోరుకొనుము; అది అత్యంత దుర్లభమైనదైనా నేను నీకు సమస్తమును ప్రసాదించెదను.

Verse 52

इन्द्र उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । यदि त्वां प्रार्थयाम्यद्य भूयात्तु तादृशं विभो

ఇంద్రుడు పలికెను—హే దేవా! నాపై నీవు ప్రసన్నుడవైతే, నాకు వరం ఇవ్వదలచితే, ఈ రోజు నేను ప్రార్థించేది, హే విభో, అట్లే జరుగుగాక.

Verse 53

वर्षेवर्षे तु यः कुर्यात्संप्राप्तेऽस्मिन्दिने शुभे । मृगचर्म समादाय वंशाग्रे यो महीपतिः

ఎవడు సంవత్సరంసంవత్సరం ఈ శుభదినం వచ్చినప్పుడు ఈ అనుష్ఠానాన్ని చేయునో—మృగచర్మాన్ని ధరించి, వెదురు దండం అగ్రభాగమున నిలిచి—హే భూపతీ!

Verse 54

नागप्रवरमारुह्य स्वयमेव पितामह । यथाऽहं प्रक्षिपेत्तोये स स्यात्पापविवर्जितः

నాగులలో శ్రేష్ఠునిపై అధిరోహించి స్వయంగా పితామహుడు బ్రహ్మదేవుడు దానిని నీటిలో నిక్షేపించాడు; కనుక అదే విధంగా చేయువాడు పాపరహితుడగును.

Verse 55

अजेयः सर्वशत्रूणां सर्वव्यसनवर्जितः । ये करिष्यंति च स्नानमनेन मृगचर्मणा

ఈ మృగచర్మంతో విధివిధానంగా స్నానం చేయువారు—సర్వశత్రువులకు అజేయులై, సమస్త వ్యసనముల నుండి విముక్తులగుదురు.

Verse 56

सार्धमन्येऽपि ये लोका अपि पापसमन्विताः । तेषां वर्षकृतं पापं त्वत्प्रसादात्प्रणश्यतु

ఇతర జనులూ పాపభారంతో ఉన్నా సరే—వారి సంవత్సరమంతా చేసిన పాపం నీ ప్రసాదముచేత నశించుగాక.

Verse 57

ब्रह्मोवाच । एतत्सर्वं सहस्राक्ष तव वाक्यमसंशयम् । भविष्यति न संदेहः सर्वमेतन्मयोदितम्

బ్రహ్ముడు పలికెను—హే సహస్రాక్షా! నీవు పలికిన వాక్యమంతా నిస్సందేహంగా సత్యమే. ఇది తప్పక జరుగును; సందేహం లేదు, ఎందుకంటే ఇవన్నీ నేను ప్రకటించితిని.

Verse 58

यो राजा श्रद्धया युक्तो देशस्यास्य समुद्भवः । आनर्तस्य गजारूढो मृगचर्म क्षिपिष्यति

ఈ దేశములోనే జన్మించిన, శ్రద్ధతో యుక్తుడైన ఆనర్తదేశ రాజు గజారూఢుడై విధి ప్రకారం మృగచర్మాన్ని విసర్జించును।

Verse 59

अत्र कुण्डे मदीये तु मां संपूज्य तटस्थितम् । सर्वलोकहितार्थाय संप्राप्ते प्रतिपद्दिने

ఇక్కడ నా స్వంత కుండములో, తీరం వద్ద నిలిచిన నన్ను విధివిధానంగా పూజించి—సర్వలోక హితార్థంగా—ప్రతిపద దినమున, ఆ అనుష్ఠానం ప్రారంభమైనప్పుడు—

Verse 60

समाप्ते कुतपे काले विजयी स भविष्यति । कार्तिक्यां च व्यतीतायां द्वितीयेऽह्नि व्यवस्थिते

కుతపకాలం ముగిసిన తరువాత అతడు విజయవంతుడగును. అలాగే కార్తికీ వ్రతకాలం గడిచిన పిమ్మట, రెండవ దినమున, నియతంగా—

Verse 61

तथा तत्कालमासाद्य ये करिष्यंति मानवाः । स्नानं तच्च दिनेऽत्रैव वर्षपापविवर्जिताः । आधिव्याधिविमुक्ताश्च ते भविष्यंत्यसंशयम्

అదేవిధంగా, ఆ సమయమున వచ్చి, ఆ దినమున ఇక్కడే స్నానం చేయు మనుష్యులు సంవత్సరపాపముల నుండి విముక్తులగుదురు; మరియు ఆది-వ్యాధుల నుండి విడిపడి నిస్సందేహంగా అలాగే అవుదురు.

Verse 62

सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो यक्ष्माख्यो दारुणो गदः । अचिकित्स्योऽपि देवानां तथा धन्वंतरेरपि

సూతుడు పలికెను: ఈ మధ్యలో యక్ష్మా అనే భయంకరమైన వ్యాధి ప్రత్యక్షమైంది; అది దేవతలకు కూడా, ధన్వంతరికి కూడా చికిత్సకు అందనిది.

Verse 63

नीलांबरधरः क्षामो दीनो दण्डसमाश्रितः । क्षुत्कुर्वञ्छ्लेष्मणा तावत्कृच्छ्रात्संधारयन्पदम्

నీలవస్త్రధారి, అత్యంత క్షీణుడై దుఃఖితుడై, దండాన్ని ఆశ్రయించి—కఫంతో తుమ్ముతూ అతికష్టంగా అడుగులు నిలుపుకొనెను।

Verse 64

ततश्च प्रणतो भूत्वा वाक्यमेतदुवाच सः

అనంతరం అతడు భక్తితో నమస్కరించి ఈ మాటలు పలికెను।

Verse 65

यक्ष्मोवाच । तव यज्ञमहं श्रुत्वा दूरादेव पितामह । क्षुत्क्षामकंठश्चायातः समाप्तावद्य कृच्छ्रतः

యక్ష్ముడు పలికెను—ఓ పితామహా! దూరం నుండే మీ యజ్ఞవార్త విని నేను వచ్చితిని. ఆకలితో కంఠం ఎండిపోయి శరీరం క్షీణించింది; నేడు యజ్ఞసమాప్తి వేళ నేను అతికష్టంగా చేరితిని।

Verse 66

दक्षेणाहं पुरा सृष्टश्चंद्रार्थं कुपितेन च । रोहिणीं सेवमानस्य संत्यक्तान्यासुतस्य च

నేను పూర్వం దక్షుడిచే చంద్రుని విషయమై కోపంతో సృష్టింపబడితిని—ఎందుకంటే చంద్రుడు రోహిణినే సేవించి ఇతర కుమార్తెలను విస్మరించెను।

Verse 67

ततो माहेश्वरादेशात्तेन तुष्टेन तस्य च । पक्षमेकं कृतं मह्यं तस्यास्वादनकर्मणि

తదుపరి మహేశ్వరుని ఆజ్ఞచే, అతడు ప్రసన్నుడైనందున, ఆ ‘ఆస్వాదన’ కర్మలో నాకు ఒక పక్షము (పదిహేను దినములు) నియమింపబడెను।

Verse 68

अन्यपक्षे न किंचिच्च येन तृप्तिः प्रजायते । यज्ञस्यैव तु सर्वस्य तर्पयित्वा द्विजोत्तमम्

ఇతర పక్షంలో తృప్తి కలిగించునది ఏదియు లేదు. అందుచేత సమస్త యజ్ఞసిద్ధి కొరకు ఉత్తమ ద్విజుడైన (ప్రధాన బ్రాహ్మణుని) తృప్తిపరచవలెను.

Verse 69

ततस्तद्वचनं ग्राह्यं तर्पितोऽहमसंशयम् । पौर्णमास्यां ततो देव यस्य यज्ञस्य कृत्स्नशः

అందుచేత ఆ వాక్యము గ్రాహ్యము—‘నేను నిస్సందేహంగా తృప్తుడను.’ ఆపై, ఓ దేవా, పౌర్ణమి దినమున యజ్ఞము సంపూర్ణమగును.

Verse 70

यस्य नो ब्राह्मणो ब्रूते यज्ञस्यांते प्रतर्पितः । तर्पितोऽस्मीति तत्तस्य वृथा स्याद्यज्ञजं फलम् । यदि कोटिगुणं दत्तमपि श्रद्धासमन्वितम्

యజ్ఞాంతమున తృప్తిపరచబడిన బ్రాహ్మణుడు ‘నేను తృప్తుడను’ అని పలకకపోతే, ఆ యజ్ఞజ ఫలము అతనికి వ్యర్థమగును—శ్రద్ధతో కోటిగుణ దానమిచ్చినప్పటికీ.

Verse 71

एतच्छ्रुत्वा त्वया देव पठ्यमानं श्रुताविह । तस्मात्सम्यक्स्थिते यज्ञे ब्राह्मणं तर्पयेत वै

ఓ దేవా, నీవు ఇక్కడ శ్రుతిసమ్మతంగా పఠిస్తున్న ఈ వాక్యమును విని—కాబట్టి యజ్ఞము సమ్యకంగా జరుగుచున్నప్పుడు బ్రాహ్మణుని తప్పక తృప్తిపరచవలెను.

Verse 72

प्रत्यक्षं मे यथा तृप्तिरन्नेनैव प्रजायते । त्वत्प्रसादात्सुरश्रेष्ठ तथा नीतिर्विधीयताम्

నాకు ప్రత్యక్షంగా తృప్తి అన్నమువలననే కలుగునట్లు, అలాగే—ఓ సురశ్రేష్ఠా—నీ ప్రసాదముచేత అటువంటి నీతి (విధి) స్థాపింపబడుగాక.

Verse 73

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा पद्मजस्तस्य पथ्यंपथ्यं वचोऽखिलम् । श्रुतिं प्रमाणतां नीत्वा ततो वचनमब्रवीत्

సూతుడు పలికెను—అతని హితాహితములన్నిటినీ కలిగిన వచనములను వినిన పద్మజుడు (బ్రహ్మ) శ్రుతినే ప్రమాణముగా స్వీకరించి అనంతరం ప్రత్యుత్తరం పలికెను।

Verse 74

अद्यप्रभृति वै विप्राः साग्नयः स्युर्धरातले । तैः सर्वैर्वैश्वदेवांते बलिर्देयस्तथाखिलः

“ఈ దినమునుండి, ఓ విప్రులారా, మీరు భూమిపై అగ్నులను నిలుపుకొనిన గృహస్థులుగా ఉండుడి; మరియు మీ అందరిచేత వైశ్వదేవాంతంలో సంపూర్ణ బలి తప్పక అర్పింపబడవలెను।”

Verse 75

दत्त्वाऽन्येभ्योथ देवेभ्यस्तव तृप्तिर्भविष्यति । तव पक्षे द्वितीये तु सत्यमेतन्मयोदितम्

“ఇతర దేవతలకు కూడా అర్పణ చేసిన తరువాతనే నీ తృప్తి కలుగును; నీ ద్వితీయ పక్షంలో—ఇది నేను సత్యముగా ప్రకటించితిని।”

Verse 76

ये विप्रास्तु बलिं दद्युर्वैश्वदेवांत आगते । न तेषामन्वये चापि त्वया सेव्योऽत्र कश्चन

“వైశ్వదేవాంతం వచ్చినప్పుడు బలిని అర్పించే విప్రులకు—మరియు వారి వంశములో ఎవరికీ—ఇక్కడ నీవు సేవింపవలసినదీ, బాధింపవలసినదీ కాదు (ఉపద్రవం చేయరాదు)।”

Verse 77

यक्ष्मोवाच । तीर्थेऽस्मिंस्तावके देव सदाहं तपसि स्थितः । तिष्ठामि यदि वादेशस्तावको जायते मम

యక్ష్ముడు పలికెను—“ఓ దేవా! నీకు చెందిన ఈ తీర్థంలో నేను ఎల్లప్పుడూ తపస్సులో నిలిచియున్నాను. నాకు నీదైన ఒక ప్రాంతము (నివాసస్థానం) నియమించబడితే నేను ఇక్కడే నిలిచెదను।”

Verse 78

ब्रह्मोवाच । यद्येवं कुरु चान्यत्र त्वमाश्रमपदं निजम् । संप्राप्य भूमिदेशे च कञ्चिद्यदभिरोचते । अर्थयित्वा द्विजानेतान्यथा यज्ञकृते मया

బ్రహ్ముడు పలికెను—ఇలా అయితే, నీవు ఇతరత్ర నీ స్వాశ్రమపదాన్ని స్థాపించు. నీకు నచ్చిన ఏదైనా భూమిదేశానికి వెళ్లి, యజ్ఞార్థం నేను పూర్వం వారిని ప్రార్థించినట్లే, ఆ ద్విజులను భూమి కోసం యాచించు.

Verse 79

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा प्रार्थयामास चमत्कारपुरोद्भवान् । तेभ्यः प्राप्य ततो भूमिं चकाराथाश्रमं निजम्

సూతుడు పలికెను—అది విని, ఆ అద్భుత నగరమునుండి ఉద్భవించిన ఆ ద్విజులను అతడు ప్రార్థించాడు. వారి నుండి భూమిని పొందిన తరువాత, తన స్వాశ్రమాన్ని స్థాపించాడు.

Verse 80

तत्र यः कुरुते स्नानं प्रतिपद्दिवसे स्थिते । सूर्यवारेण मुच्येत यक्ष्मणा सेवितोऽपि वा

అక్కడ ప్రతిపద దినమున స్నానం చేసేవాడు—ఆ దినం ఆదివారమైతే—యక్ష్మతో బాధపడుతున్నవాడైనా విముక్తి పొందుతాడు.

Verse 81

अद्यापि दृश्यते चात्र प्रत्ययस्तस्य संभवे । सर्वेषामाहिताग्नीनां नागराणां विशेषतः । कलि कालेऽपि संप्राप्ते न यक्ष्मा संप्रजायते

ఇప్పటికీ ఇక్కడ దాని ప్రభావానికి నిదర్శనం కనిపిస్తుంది. ఆహితాగ్నులు స్థాపించిన వారందరికీ—ప్రత్యేకంగా నాగర జనులకు—కలికాలం వచ్చినా యక్ష్మా ఉద్భవించదు.

Verse 82

तथा चतुष्पदानां च तेषां गृहनिवासिनाम् । न तस्य भेषजानि स्युर्न मंत्रा न चिकित्सकाः

అలాగే వారి ఇళ్లలో నివసించే నాలుగు కాళ్ల జంతువులకు కూడా ఆ వ్యాధికి మందులు అవసరం లేదు; మంత్రాలు కూడా కాదు; వైద్యులు కూడా కాదు.

Verse 190

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मयज्ञावभृथयक्ष्म तीर्थोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम नवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణమున, ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండమున, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యాంతర్గతంగా ‘బ్రహ్మయజ్ఞ అవభృథసంబంధ యక్ష్మతీర్థోత్పత్తి మహాత్మ్యవర్ణన’ అను నూట తొంభైవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।