Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

Devanagari script

श्रुत्वा स्वदुहितुः सोऽपि देवशर्मा समाययौ । सपत्नीकः प्रहृष्टात्मा विस्मयोत्फुल्ललोचनः

Transliteration

śrutvā svaduhituḥ so'pi devaśarmā samāyayau | sapatnīkaḥ prahṛṣṭātmā vismayotphullalocanaḥ

Translation

తన కుమార్తె విషయాన్ని విని దేవశర్మ కూడా అక్కడికి వచ్చాడు. భార్యతో కూడి, హర్షంతో మనస్సు ఉల్లసించి, ఆశ్చర్యంతో కళ్లను విప్పుకున్నాడు.

Word by Word

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त; पूर्वक्रिया (having heard)

• स्वदुहितुः: of his own daughter
• स्वदुहितुः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + दुहितृ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (स्वस्य दुहितुः); स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव

• देवशर्मा: Devaśarmā
• देवशर्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवशर्मन् (प्रातिपदिक, नाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम

• समाययौ: came/arrived
• समाययौ: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-या (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सपत्नीकाḥ: with (his) wife
• सपत्नीकाḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय/उपसर्गार्थ) + पत्नी (प्रातिपदिक) + क (तद्धित) → सपत्नीक (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि (पत्नी अस्ति यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (देवशर्मणः)

• प्रहृष्टात्मा: whose mind was delighted
• प्रहृष्टात्मा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-हृष् (धातु) → प्रहृष्ट (कृदन्त, क्त) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि (प्रहृष्टः आत्मा यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विस्मयोत्फुल्ललोचनः: with eyes widened in wonder
• विस्मयोत्फुल्ललोचनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विस्मय (प्रातिपदिक) + उत्फुल्ल (प्रातिपदिक/कृदन्त) + लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि (विस्मयेन उत्फुल्ले लोचने यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A brāhmaṇa named Devaśarmā arrives with his wife, faces bright with joy and astonishment, moving through a gathered crowd toward the sacred focal point.

Characters & Entities

• Devaśarmā
• Daughter of Devaśarmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic tīrtha-stories often begin with astonishment and joy, preparing the listener for the revelation of extraordinary merit (puṇya) connected to a sacred place and righteous conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sits within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya context; the exact tīrtha name is not stated in this single shloka and must be inferred from adjacent verses of Adhyāya 188.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is narrative setup describing the father’s arrival.