Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 80

Devanagari script

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पठनीयमिदं शुभम् । आख्यानं गौरिकं विप्रा यन्मया परिकीर्तितम्

Transliteration

tasmātsarvaprayatnena paṭhanīyamidaṃ śubham | ākhyānaṃ gaurikaṃ viprā yanmayā parikīrtitam

Translation

కాబట్టి, హే విప్రులారా, నేను కీర్తించిన ఈ శుభమైన ‘గౌరీ’ ఆఖ్యానమును సర్వప్రయత్నముతో తప్పక పఠించవలెను.

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (therefore/from that)

• सर्वप्रयत्नेन: with all effort
• सर्वप्रयत्नेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + prayatna (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्मधारयः (सर्वः प्रयत्नः)

• पठनीयम्: should be recited/read
• पठनीयम्: Kriya (Obligation/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √paṭh (धातु) + अनीयर् (कृत् प्रत्यय)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/obligative), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘पठितव्यम्’ अर्थे

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: śubha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; इदम्-विशेषण

• आख्यानम्: narrative, account
• आख्यानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ākhyāna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; apposition to ‘इदम्’

• गौरिकम्: pertaining to Gaurī
• गौरिकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: gaurika (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; आख्यान-विशेषण

• विप्राः: O Brahmins
• विप्राः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: vipra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), बहुवचन

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (that which)

• मया: by me
• मया: Kartrikarana (Agent-instrument/कर्तृकरण)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• परिकीर्तितम्: has been proclaimed/narrated
• परिकीर्तितम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: pari-√kīrt (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘प्रशंसया कथितम्/उक्तम्’

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaurika-ākhyāna (Pañcapiṇḍikā-Gaurī-utpatti)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Viprāḥ / Dvijottamāḥ

Visual Art Cues

Scene: Sūta, with a calm authoritative gesture, urges the brāhmaṇas to read the auspicious Gaurī narrative with full effort; manuscripts and ritual items indicate a learning-sacred setting.

Characters & Entities

• Gaurī
• Vipras (brāhmaṇas/sages)
• Sūta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Scriptural remembrance (pāṭha) is upheld as a deliberate practice that sustains auspiciousness and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The narrative belongs to the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya section of Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Recitation/reading (paṭhana) of the auspicious Gaurī account with full effort is prescribed.