Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 178›Shloka 78
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 78

Devanagari script

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । चतुर्भुजा यथा गौरी संजाता पंचपिंडिका

Transliteration

sūta uvāca | etadvaḥ sarvamākhyātaṃ yatpṛṣṭo'smi dvijottamāḥ | caturbhujā yathā gaurī saṃjātā paṃcapiṃḍikā

Translation

సూతుడు పలికెను—హే ద్విజోత్తములారా, మీరు అడిగినదంతా నేను మీకు సమ్యకుగా చెప్పితిని. గౌరీ ఏ విధంగా చతుర్భుజగా జన్మించి పంచపిండికా రూపముగా ప్రాదుర్భవించిందో (అదియు) వివరించితిని.

Word by Word
सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; संबोधन-प्रायः वक्तृ-निर्देश (speaker tag)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्म/विषय-निर्देश
वःof you / for you
वः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) बहुवचन; enclitic
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; एतत्-विशेषण
आख्यातम्has been narrated/told
आख्यातम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√khyā (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘कथितम्’ अर्थे
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative link/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
पृष्टः(I) having been asked
पृष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√prach (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहं’ इति कर्तरि विशेषण
अस्मिam
अस्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born (Brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानाम् उत्तमाः)
चतुर्भुजाfour-armed
चतुर्भुजा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatur (संख्या-प्रातिपदिक) + bhuja (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गौरी-विशेषण; द्विगु-समासः (चत्वारः भुजाः यस्याः)
यथाas, just as
यथा:
Sambandha (Comparative link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)
गौरीGaurī (Pārvatī)
गौरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संजाताwas born/appeared
संजाता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√jan (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘उत्पन्ना’ अर्थे
पंचपिंडिकाPañcapiṇḍikā (name/title)
पंचपिंडिका:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpañca (संख्या-प्रातिपदिक) + piṇḍikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name); द्विगु-समासः
Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvijottamāḥ (assembled brāhmaṇas/ṛṣis)

Visual Art Cues

Scene: Sūta concludes the account before assembled brāhmaṇas, summarizing the marvel: Gaurī becomes four-armed and appears as Pañcapiṇḍikā; the atmosphere is that of a sacred storytelling pavilion near a kṣetra shrine.

Characters & Entities
S
Sūta
G
Gaurī (Pārvatī)
P
Pañcapiṇḍikā
D
Dvijottamas (sages/brāhmaṇas)

FAQs

Sacred narratives (māhātmya) reveal the Goddess’s manifested forms to inspire devotion and pilgrimage-faith.

Hāṭakeśvara-kṣetra, within the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

None in this verse; it serves as Sūta’s concluding summary of the origin account.

←Previous Verse
Next Verse→