Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

Devanagari script

येन संप्राप्स्यसेऽभीष्टं तत्प्रभावाद्यदीप्सितम् । तथेति च मया प्रोक्तं तस्याश्चैव वरानने

Transliteration

yena saṃprāpsyase'bhīṣṭaṃ tatprabhāvādyadīpsitam | tatheti ca mayā proktaṃ tasyāścaiva varānane

Translation

‘దాని ప్రభావంతో నీవు నీకు ఇష్టమైన, కోరుకున్న లక్ష్యాన్ని పొందుతావు’ అని ఆమె చెప్పింది. ఓ సుందరముఖీ, నేను ఆమెకు ‘తథాస్తు’ అని ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చాను.

Word by Word

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम

• संप्राप्स्यसे: you will obtain
• संप्राप्स्यसे: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + प्र + आप् (धातु)
• Form: लृट् (simple future/भविष्यत्), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद

• अभीष्टम्: the desired (boon)
• अभीष्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभीष्ट (कृदन्त/इष्ट; इष् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• तत्प्रभावात्: from its power/effect
• तत्प्रभावात्: Hetu/Apadana (Cause/Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य प्रभावः)

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सम्बन्ध-प्रयोगः

• ईप्सितम्: desired/sought
• ईप्सितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आप्/ईप्स् (धातु; desiderative sense)
• Form: कृदन्त (क्त/भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; 'desired/sought'

• तथा: so/thus
• तथा: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/वाक्यसमाप्ति (quotative particle)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• मया: by me
• मया: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम

• प्रोक्तम्: was said
• प्रोक्तम्: Kriya (Predicate participle/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त/भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; 'was said'

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (वरम् आननं यस्याः)

Speaker

Padmāvatī

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A close, intimate exchange: the guru-woman promises attainment of the desired goal through the rite’s power; the devotee responds with folded hands, eyes bright with faith; the altar glows softly.

Characters & Entities

• Gaurī-pūjā (context)
• Mantra power (prabhāva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful adherence to a sanctified practice is portrayed as a cause for attaining legitimate desires within dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it is a general statement of efficacy within the chapter’s setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, continuing the mantra-based worship whose stated fruit is attainment of the desired aim.