Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

Devanagari script

नमस्ते जगदाधारे नमस्ते भूतधारिणि । नमस्ते पद्मपत्राक्षि नमस्ते कांचनद्युते

Transliteration

namaste jagadādhāre namaste bhūtadhāriṇi | namaste padmapatrākṣi namaste kāṃcanadyute

Translation

ఓ జగదాధారిణీ! నీకు నమస్కారం; ఓ సమస్త భూతాలను ధారించే దేవీ! నీకు నమస్కారం. ఓ పద్మపత్రనేత్రి! నీకు నమస్కారం; ఓ కాంచనద్యుతి కలిగినదేవీ! నీకు నమస్కారం।

Word by Word

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Prayojana (Salutation/सम्बोधन-प्रयोग)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नमस्कारार्थे

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी, एकवचन

• जगदाधारे: O support of the world
• जगदाधारे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जगत् + आधार (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—जगत् + आधार (षष्ठी/तत्पुरुषः: 'जगतः आधारः/आधारिणी')

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Prayojana (Salutation/सम्बोधन-प्रयोग)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी, एकवचन

• भूतधारिणि: O bearer of beings
• भूतधारिणि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूत + धारिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—भूत + धारिणी (द्वितीया/तत्पुरुषः: 'भूतानि धारयति या')

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Prayojana (Salutation/सम्बोधन-प्रयोग)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी, एकवचन

• पद्मपत्राक्षि: O lotus-leaf-eyed (one)
• पद्मपत्राक्षि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पद्म + पत्र + अक्षि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—पद्मपत्रम् इव अक्षिणी यस्याः सा (बहुव्रीहिः)

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Prayojana (Salutation/सम्बोधन-प्रयोग)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी, एकवचन

• कांचनद्युते: O golden-radiant (one)
• कांचनद्युते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: काञ्चन + द्युति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—काञ्चन + द्युति (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः: 'काञ्चनी द्युतिः यस्याः')

Speaker

Deductive: A devotee/narrator within the Tīrthamāhātmya recitation (speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devī appears as a golden-radiant motherly figure with lotus-leaf eyes, standing or seated on a lotus, one hand in abhaya, the cosmos subtly suggested behind her as a supporting mandala.

Characters & Entities

• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Divine Feminine is both immanent (upholding beings) and beautiful/auspicious, inviting devotion grounded in cosmic reverence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is part of a tīrtha-centered chapter, but it does not name a particular site in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it supports devotional praise during pūjā or tīrtha-visit worship.