Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

Devanagari script

दैत्यराज्यं न वांछंति देवाः शक्रपुरोगमाः । तेषां रक्षाकरो नित्यं विष्णुः स भगवान्स्वयम्

Transliteration

daityarājyaṃ na vāṃchaṃti devāḥ śakrapurogamāḥ | teṣāṃ rakṣākaro nityaṃ viṣṇuḥ sa bhagavānsvayam

Translation

ఇంద్రుని నేతృత్వంలోని దేవతలు దైత్యరాజ్యాన్ని కోరరు; ఎందుకంటే వారి నిత్య రక్షకుడు స్వయంగా భగవాన్ విష్ణువే।

Word by Word

• दैत्यराज्यम्: the daitya-rule/demon kingdom
• दैत्यराज्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: दैत्य + राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: समास: दैत्यस्य राज्यं (षष्ठी-तत्पुरुष); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक निपात

• वाञ्छन्ति: desire
• वाञ्छन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वाञ्छ् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्ता

• शक्रपुरोगमाः: having Indra as their leader
• शक्रपुरोगमाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शक्र + पुरोगम (प्रातिपदिक)
• Form: समास: शक्रः पुरोगमः येषाम् (बहुवचन-विशेषणरूपेण; वस्तुतः बहुव्रीह्यर्थः, परन्तु रूपतः उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्राय); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; देवाः-विशेषण

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सम्बन्ध

• रक्षाकरः: protector
• रक्षाकरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रक्षा + कर (प्रातिपदिक)
• Form: समास: रक्षां करोति इति (उपपद-तत्पुरुष); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक/अव्ययप्रयोग)
• Form: अव्ययीभावेन क्रियाविशेषण-प्रयोग (adverb: always)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता/विषय

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विष्णोः पुनरुक्ति/निर्देश

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विष्णोः विशेषण

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Sambandha (सम्बन्ध/emphatic)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मार्थक/स्वतन्त्रार्थक (indeclinable: himself)

Speaker

Prahlāda

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ministers/friends within story; pilgrims/ṛṣis as outer audience

Visual Art Cues

Scene: Prahlāda explaining cosmic politics: devas in the background with Indra at front; above them, an implied presence of Viṣṇu as guardian, radiating assurance.

Characters & Entities

• Devas
• Indra (Śakra)
• Viṣṇu
• Daityas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine order is ultimately safeguarded by the Supreme; protection of dharma is attributed to Viṣṇu’s continual guardianship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is directly mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a theological assertion about divine protection.