
ఈ అధ్యాయంలో సూతుడు ఒక సుసంఘటిత తీర్థకథను వివరిస్తాడు. కుమారలేమితో దుఃఖించిన పింగళ ఒక ఋషి (సందర్భంగా వ్యాసుని ప్రస్తావన) అనుమతి తీసుకొని మహేశ్వరుని ప్రసన్నం చేయుటకు తపస్సు చేయాలని నిర్దిష్ట క్షేత్రానికి వెళ్తుంది. అక్కడ శంకరుని ప్రతిష్ఠించి, శుద్ధజలంతో విస్తారమైన వాపీని నిర్మించి, దానిని పాపనాశక స్నానతీర్థంగా స్థాపిస్తుంది. అప్పుడు త్రిపురాంతక మహాదేవుడు ప్రత్యక్షమై ఆమె తపస్సుకు సంతుష్టుడై వంశవృద్ధికరమైన సద్గుణసంపన్న కుమారుని వరంగా ప్రసాదిస్తాడు. తరువాత ఆ స్థల మహాత్మ్యం అందరికీ వర్తించేలా చెప్పబడుతుంది—ప్రత్యేకంగా శుక్లపక్షంలోని నిర్దిష్ట తిథుల్లో స్త్రీలు అక్కడ స్నానం చేసి ప్రతిష్ఠిత లింగాన్ని పూజిస్తే ఉత్తమ కుమారులు కలుగుతారు; దురదృష్టబాధితులు స్నాన-పూజల ద్వారా ఒక సంవత్సరంలో సౌభాగ్యాన్ని పొందుతారు. పురుషులు స్నాన-పూజలతో కోరికలు నెరవేర్చుకుంటారు; కోరికలేని వారు మోక్షాన్ని పొందుతారు. చివరికి మహాదేవుడు అంతర్ధానమవుతాడు, వాగ్దానించిన కపింజల అనే కుమారుడు జన్మిస్తాడు; అలాగే కేళీవరీ దేవీ యొక్క పూర్వస్థాపన సర్వతోసిద్ధిని ప్రసాదించేదిగా సంక్షిప్తంగా సూచించబడుతుంది.
Verse 1
। सूत उवाच । एवं तं निःस्पृहं ज्ञात्वा गृहं प्रति निजात्मजम् । पिंगला दुःखसंयुक्ता व्यासमेतदुवाच ह
సూతుడు పలికెను—తన కుమారుడు నిస్స్పృహుడై గృహమునకు మరలని వాడని తెలిసికొని, దుఃఖసహితమైన పింగళా వ్యాసునితో ఈ మాటలు పలికెను.
Verse 2
अहं तपश्चरिष्यामि पुत्रार्थं द्विजसत्तम । अनुज्ञां देहि मे येन तोषयामि महेश्वरम् । पुत्रो येन भवेन्मह्यं वंशवृद्धिकरः परः
హే ద్విజశ్రేష్ఠా! పుత్రప్రాప్తి కోసం నేను తపస్సు చేస్తాను. నాకు అనుమతి ఇవ్వండి, దానివల్ల నేను మహేశ్వరుణ్ణి ప్రసన్నం చేయగలను; ఆయన కృపతో నా వంశవృద్ధి చేసే ఉత్తమ పుత్రుడు నాకు జన్మించుగాక.
Verse 3
एवं सा निश्चयं कृत्वा लब्ध्वानुज्ञां मुनेस्ततः । क्षेत्रमेतत्समासाद्य तपस्तेपे पतिव्रता
ఇలా సంకల్పం చేసుకొని, ఆ ముని అనుమతి పొందిన తరువాత, ఆ పతివ్రత ఈ పవిత్ర క్షేత్రానికి చేరి తపస్సు చేసింది.
Verse 4
संस्थाप्य शंकरं देवं तदग्रे निर्मलोदकम् । कृत्वा वापीं सुविस्तीर्णां स्नानात्पातकनाशनीम्
శంకరదేవుణ్ణి ప్రతిష్ఠించి, ఆయన ముందర నిర్మల జలాన్ని ఏర్పాటు చేసింది; అలాగే స్నానంతో పాపనాశనం చేసే విశాలమైన, విస్తారమైన వాపి (పవిత్ర కుంట)ను నిర్మించింది.
Verse 5
ततस्तस्या गतस्तुष्टिं भगवांस्त्रिपुरांतकः । वरदोऽस्मीति तां प्राह प्रहृष्टेनांतरात्मना
అప్పుడు భగవాన్ త్రిపురాంతకుడు ఆమెపై ప్రసన్నుడయ్యాడు; అంతరాత్మ ఆనందంతో ఆమెతో—“నేను వరదాతను” అని పలికాడు.
Verse 6
श्रीमहादेव उवाच । परितुष्टोऽस्मि ते भद्रे वरं वरय सुव्रते । यः स्थितो हृदये नित्यं नादेयं विद्यते मम
శ్రీమహాదేవుడు పలికెను—హే భద్రే! నేను నీపై పూర్తిగా ప్రసన్నుడను. హే సువ్రతే! వరం కోరుకో. ఎవడు నిత్యం నా హృదయంలో నివసిస్తాడో, అతనికి నా వద్ద ‘ఇవ్వనిది’ అనే దేమీ లేదు.
Verse 7
वटिकोवाच । सुतं देहि सुरश्रेष्ठ मम वंशविवर्धनम् । चित्ताह्लादकरं नित्यं सुशीलं विनयान्वितम्
వటికీ పలికెను—హే దేవశ్రేష్ఠా! నా వంశవృద్ధి చేయు కుమారుని ప్రసాదించుము; నిత్యం హృదయానందకరుడై, సుశీలుడై, వినయసంపన్నుడై ఉండునట్లు।
Verse 8
श्रीमहादेव उवाच । भविष्यति न संदेहस्तव पुत्रः सुशोभने । यादृक्त्वया महाभागे प्रार्थितस्तद्विशेषतः
శ్రీమహాదేవుడు పలికెను—హే సుశోభనే! సందేహమే లేదు; హే మహాభాగ్యవతీ, నీవు ప్రత్యేకంగా ప్రార్థించినట్లే నీకు కుమారుడు కలుగును।
Verse 9
अन्यापि मानुषी याऽत्र वाप्यां स्नात्वा समाहिता । पञ्चम्यां वत्सरं यावच्छुक्लपक्षे ह्युपस्थिते । पूजयिष्यति मल्लिंगं यच्चाद्य स्थापितं त्वया
ఇక్కడ ఈ వాపీలో స్నానమాచరించి మనస్సు ఏకాగ్రం చేసుకొని, శుక్లపక్ష పంచమి నాడు ఒక సంవత్సరం పాటు, నీవు ఈ రోజు స్థాపించిన మల్లింగాన్ని పూజించునది ఏ స్త్రీయైన—
Verse 10
साथ लप्स्यति सत्पुत्रं दत्त्वा फलमनुत्तमम् । या च दौर्भाग्यसंयुक्ता तृतीयादिवसेऽत्र वै
—ఆమె అనుత్తమ ఫలాన్ని పొందుతూ సత్పుత్రుని పొందును. అలాగే దౌర్భాగ్యంతో బాధపడే స్త్రీ తృతీయాది తిథులలో ఇక్కడికి వచ్చి—
Verse 11
स्नात्वाऽत्र सलिले पश्चान्मल्लिंगं पूजयिष्यति । सा सौभाग्य समोपेता वर्षांते च भविष्यति
ఇక్కడి జలంలో స్నానమాచరించి తరువాత మల్లింగాన్ని పూజించును; ఆమె సౌభాగ్యసంపన్నగా మారును—నిశ్చయంగా సంవత్సరాంతానికి।
Verse 12
यः पुनः पुरुषश्चात्र स्नात्वा मां पूजयिष्यति । सकामो लप्स्यते कामान्विकामो मोक्षमेव च
ఇక్కడ స్నానం చేసి నన్ను పూజించే పురుషుడు, సకాముడైతే కోరిన కోరికలను పొందును; నిష్కాముడైతే కేవలం మోక్షమునే పొందును।
Verse 13
एवमुक्त्वा महादेवस्ततश्चादर्शनं गतः । साऽपि लेभे सुतं व्यासात्कपिंजलमिति श्रुतम्
ఇలా చెప్పి మహాదేవుడు ఆపై అదృశ్యుడయ్యాడు। ఆమె కూడా వ్యాసుని ద్వారా ఒక కుమారుని పొందింది; అతడు ‘కపిఞ్జల’ అని ప్రసిద్ధుడని వినబడుతుంది।
Verse 14
यादृक्तेन पुरा प्रोक्तो देवदेवेन शूलिना । येनैव स्थापिता चात्र देवी केलीवरी पुरा । सर्वसिद्धिप्रदा लोके तत्र याऽराधिता पुरा
దేవదేవుడైన శూలధారి పూర్వం ఎలా ప్రకటించాడో—ఆయనే ఇక్కడ ఒకప్పుడు దేవి కేళీవరీని స్థాపించాడు—అలాగే అక్కడ పూర్వకాలంలో ఆరాధింపబడిన ఆ దేవి లోకంలో సర్వసిద్ధిప్రదాయినిగా ప్రసిద్ధి చెందింది।