Adhyaya 138

Verse 1

ऋषय ऊचुः । किं कृतं धर्मराजेन तपोध्यानादिकं च यत् । मांडव्यशापनाशाय तदस्माकं प्रकीर्तय

ఋషులు అన్నారు—మాండవ్య శాపనాశార్థం ధర్మరాజు ఏ తపస్సు, ధ్యానం మొదలైనవి చేశాడు? దానిని మాకు వివరించండి।

Verse 2

सूत उवाच । मांडव्य शापमासाद्य धर्मराजः सुदुःखितः । तपस्तेपे द्विजश्रेष्ठास्तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थितः

సూతుడు అన్నాడు—మాండవ్య శాపాన్ని పొందిన ధర్మరాజు అత్యంత దుఃఖితుడయ్యాడు. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, అతడు ఆ క్షేత్రంలోనే నిలిచి తపస్సు చేశాడు।

Verse 3

प्रासादं देवदेवस्य संविधाय कपर्दिनः । अव्यग्रं पूजयामास पुष्पधूपानुलेपनैः

దేవదేవుడైన కపర్దీ (శివుడు) కొరకు ఒక ప్రాసాద-మందిరాన్ని ఏర్పాటుచేసి, ఆయన అవ్యగ్రచిత్తంతో పుష్పాలు, ధూపం, అనులేపనాలతో పూజించాడు।

Verse 4

ततः कालेन महता तुष्टस्तस्य महेश्वरः । प्रोवाच वरदोऽस्मीति प्रार्थयस्व यदीप्सितम्

అనంతరం దీర్ఘకాలానంతరం మహేశ్వరుడు అతనిపై ప్రసన్నుడై పలికెను—“నేను వరదాతను; నీకు ఇష్టమైన వరమును కోరుకొనుము.”

Verse 5

धर्मराज उवाच । अहं देव पुरा शप्तो मांडव्येन महात्मना । स्वधर्मे वर्तमानोऽपि सर्वदोषविवर्जितः

ధర్మరాజు పలికెను—“హే దేవా! పూర్వం మహాత్ముడు మాండవ్యుడు నన్ను శపించాడు; నేను స్వధర్మంలో నిలిచి ఉన్నప్పటికీ సమస్త దోషరహితుడనై ఉన్నాను.”

Verse 6

कुपितेन च तेनोक्तं शूद्रयोनौ भविष्यसि

అతడు కోపించి నాతో ఇలా అన్నాడు—“నీవు శూద్రయోనిలో జన్మించెదవు.”

Verse 7

तत्रापि च महद्दुःखं ज्ञातिनाशसमुद्रवम् । मच्छापजनितं सद्यो जातिजं समवाप्स्यसि

“అక్కడ కూడా బంధువుల నాశనమునుండి పుట్టిన మహాదుఃఖాన్ని నీవు పొందెదవు; నా శాపముచే జనించిన, జన్మజమైన ఆ బాధ నీకు వెంటనే కలుగును.”

Verse 8

तस्मात्त्राहि सुरश्रेष्ठ तस्या योनेः सकाशतः । कथं चैतद्विधो भूत्वा तस्यां जन्म करोम्यहम्

“కాబట్టి, హే సురశ్రేష్ఠా! ఆ యోనినుండి నన్ను రక్షించుము. నేను ఇలాంటి వాడనై ఉండి, ఆ స్థితిలో జన్మను ఎలా పొందగలను?”

Verse 9

तत्रापि च महदुःखं ज्ञातिनाशसमुद्भवम् । एतदर्थे सुरश्रेष्ठ मया चाराधितो भवान्

ఆ జన్మలోనూ బంధువుల నాశనమునుండి పుట్టే మహాదుఃఖం కలుగును. అందుకే, ఓ దేవశ్రేష్ఠా, నేను భక్తితో నిన్ను ఆరాధించితిని।

Verse 10

श्रीभगवानुवाच । न तस्य सन्मुनेर्वाक्यं शक्यते कर्तुमन्यथा । तस्माच्छूद्रोऽपि भूत्वा त्वं न संतानमवाप्स्यसि

శ్రీభగవానుడు పలికెను—ఆ సన్ముని వాక్యము ఇతరథా చేయుట సాధ్యము కాదు. కనుక నీవు శూద్రుడైయున్నా సంతానము పొందవు।

Verse 11

ज्ञातिक्षयं प्रदृष्ट्वापि नैव दुःखमवाप्स्यसि । यतो निषिध्यमानापि न करिष्यंति ते वचः

బంధువుల క్షయాన్ని చూచినప్పటికీ నీవు దుఃఖమునకు లోనవు; ఎందుకంటే వారిని నిషేధించినా వారు నీ మాట వినరు।

Verse 12

एतस्मात्कारणाच्चित्ते न ते दुःखं भविष्यति । ज्ञातिजं धर्मराजैतत्सत्यमेव मयोदितम्

ఈ కారణముచేత నీ చిత్తములో దుఃఖము కలుగదు. ఓ ధర్మరాజా, ఇది బంధుజనితమైన దుఃఖమే—నేను సత్యమే పలికితిని।

Verse 13

स्थित्वा वर्षशतं प्राज्ञ त्वं शूद्रो धर्मवत्सलः । उपदेशान्बहून्दत्त्वा ज्ञातिभ्यो हितकाम्यया । अपि श्रद्धा विहीनेषु पापात्मसु सदैव हि

ఓ ప్రాజ్ఞా, నీవు శూద్రుడైయున్నా ధర్మానురాగిగా వంద సంవత్సరాలు జీవించెదవు. వారి హితాన్ని కోరుతూ బంధువులకు అనేక ఉపదేశాలు ఇస్తావు, వారు ఎల్లప్పుడూ పాపాత్ములు, శ్రద్ధలేనివారైనా।

Verse 14

ततो वर्षशते पूर्णे ब्रह्मद्वारेण केवलम् । आत्मानं सम्यगुत्सृज्य मोक्षमेव प्रयास्यसि

అప్పుడు వంద సంవత్సరాలు పూర్తైన తరువాత, కేవలం బ్రహ్మద్వారమార్గముననే నీవు యథావిధిగా దేహాన్ని విడిచి మోక్షానికే చేరుదువు।

Verse 15

एवमुक्त्वा स भगवान्गतश्चादर्शनं ततः । धर्मराजोऽपि तं शापं भेजे मांडव्यसंभवम्

ఇలా చెప్పి భగవానుడు ఆపై దృష్టికి అందకుండా అంతర్ధానమయ్యాడు. ధర్మరాజుడూ మాండవ్యుని నుండి ఉద్భవించిన ఆ శాపాన్ని అనుభవించాడు।

Verse 16

तदा विदुररूपेण ह्यवतीर्य धरातले । मांडव्यस्य वचः सत्यं स चकार महामतिः

అప్పుడు ఆ మహామతి విదురరూపమున భూమిపై అవతరించి, మాండవ్యుని వాక్యాన్ని సత్యముగా చేశాడు।

Verse 17

जातो भगवता साक्षाद्व्यासेनामिततेजसा । पाराशर्येण विप्रेण दासीगर्भसमुद्भवः

అతడు సాక్షాత్ భగవానుని సంకల్పమున, అపార తేజస్సుగల వ్యాసుడు—పరాశరపుత్రుడైన బ్రాహ్మణుడు—దాసీగర్భమున జన్మించాడు।

Verse 18

एतद्वः सर्वमाख्यातं धर्मराजसमुद्भवम् । आख्यानं यदहं पृष्टः सर्वपातकनाशनम्

ధర్మరాజుని అవతరణకు సంబంధించిన ఈ సమస్త వృత్తాంతాన్ని నేను మీకు వివరించాను—నన్ను అడిగిన ఆ కథ సర్వపాపనాశకము.

Verse 138

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहरस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धर्मराजेश्वरोत्पत्तिवर्णनंनामाष्टात्रिंशदुत्तरशततमोअध्यायः

ఇట్లు శ్రీస్కందమహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని షష్ఠ నాగరఖండంలోని హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో “ధర్మరాజేశ్వర ఉత్పత్తి వర్ణనం” అనే నూట ముప్పై ఎనిమిదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।