Adhyaya 136

Verse 1

। मांडव्य उवाच । ग्रहीष्यामि सुरश्रेष्ठा वरं युष्मत्समुद्रवम् । परं मे निर्णयं चैकं धर्मराजः प्रचक्षतु

మాండవ్యుడు పలికెను—ఓ సురశ్రేష్ఠులారా, మీచే ప్రసాదితమైన వరాన్ని నేను స్వీకరిస్తాను; అయితే నా కొరకు ఒక తుదినిర్ణయాన్ని ధర్మరాజు ప్రకటించుగాక।

Verse 2

सर्वेषां प्राणिनां लोके कृतं कर्म शुभाशुभम् । उपतिष्ठति नान्यत्र सत्यमेतत्सुरोत्तमाः

హే సురోత్తములారా! లోకమందలి సమస్త ప్రాణులు చేసిన శుభాశుభ కర్మలు తప్పక వారి ముందే నిలుస్తాయి; ఇతరత్ర ఎక్కడా కాదు—ఇది సత్యము.

Verse 3

मयाप्यत्र परे चापि किं कृतं पातकं च यत् । ईदृशीं वेदनां प्राप्तो न च मृत्युं कथचन

నేను ఈ జన్మలో గానీ, మరొక జన్మలో గానీ ఏ పాపం చేశాను? దాని వల్లనే ఇంతటి వేదనకు లోనయ్యాను; అయినా నాకు ఏ విధంగానూ మరణం రావడం లేదు!

Verse 4

धर्मराज उवाच । अन्यदेहे त्वया विप्र बालभावेन वर्तता । शूलाग्रेण सुतीक्ष्णेन काये विद्धो बकः क्षितौ

ధర్మరాజు పలికెను—ఓ విప్రా! పూర్వజన్మలో నీవు బాలభావపు అవివేకంతో ప్రవర్తించుచుండగా, అత్యంత తీక్ష్ణమైన శూలాగ్రముతో ఒక కొంగ దేహాన్ని గుచ్చి, అది భూమిపై పడిపోయింది.

Verse 5

नान्यत्कृतमपि स्वल्पं पातकं किंचिदेव हि । एतस्मात्कारणादेषा व्यथा संसेविता द्विज

నిజముగా, దీనికితప్ప మరే పాపమును—చిన్నదైనదైనా—నీవు చేయలేదు. ఓ ద్విజా! ఈ కారణముచేతనే ఈ వ్యథను నీవు అనుభవిస్తున్నావు.

Verse 6

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भृशं क्रोधसमन्वितः । ततस्तं प्राह मांडव्यो धर्मराजं पुरः स्थितम्

సూతుడు పలికెను—అతని మాటలు విని మాండవ్యుడు తీవ్రమైన కోపంతో నిండిపోయెను; ఆపై ముందర నిలిచిన ధర్మరాజుని ఉద్దేశించి పలికెను.

Verse 7

अस्य स्वल्पापराधस्य यस्माद्भूयान्विनिग्रहः । कृतस्त्वया सुदुर्बुद्धे तस्माच्छापं गृहाण मे

ఈ స్వల్ప అపరాధానికి నీవు అతిగా శిక్ష విధించితివి, ఓ దుర్బుద్ధీ! కనుక నా శాపాన్ని స్వీకరించు।

Verse 8

त्वं प्राप्य मानुषं देहं शूद्रयोनौ व्यवस्थितः । जातिक्षयकृतं दुःखं प्रभूतं सेवयिष्यसि

నీవు మానవదేహాన్ని పొందిన తరువాత శూద్రయోనిలో స్థితుడవై, జాతి-క్షయమునుండి పుట్టిన అపార దుఃఖాన్ని అనుభవించెదవు।

Verse 9

तथा कृता मयैषाद्य व्यवस्था सर्वदेहिनाम् । अष्टमाद्वत्सरादूर्ध्यं कर्मणा गर्हितेन च । प्रग्रहीष्यति वै जंतुः पुरुषो योषिदेव वा

ఈ రోజు నేను సమస్త దేహధారులకై ఈ నియమాన్ని స్థాపించితిని—ఎనిమిదవ సంవత్సరానంతరం నింద్యకర్మచేత జీవి, పురుషుడైనా స్త్రీయైనా, నిశ్చయంగా బాధ్యుడై పట్టబడును।

Verse 10

एवमुक्त्वा स मांडव्यो धर्मराजं ततः परम् । प्रस्थितो रोषनिर्मुक्तो वांछिताशां प्रति द्विजाः

ధర్మరాజునకు ఇలా చెప్పి ఆ బ్రాహ్మణుడు మాండవ్యుడు తరువాత కోపమునుండి విముక్తుడై తనకు ఇష్టమైన గమ్యదిశకు ప్రయాణమయ్యెను।

Verse 11

अथ तं प्रस्थितं दृष्ट्वा प्रोचुः सर्वे दिवौकसः । धर्मराजकृते व्यग्राः श्रुत्वा शापं तथाविधम्

అతడు బయలుదేరినదాన్ని చూచి, ధర్మరాజుని విషయమై వ్యాకులమైన సమస్త దేవతలు, అటువంటి శాపాన్ని విని, పలికిరి।

Verse 12

देवा ऊचुः । भगवन्पापसक्तस्य धर्मराजस्य केवलम् । न त्वमर्हसि शापेन शूद्रं कर्तुं कथंचन

దేవులు పలికిరి—ఓ భగవన్! పాపదండనలో ఆసక్తుడైన ధర్మరాజుని మాత్రమే కారణంగా చేసుకొని, శాపంతో ఆయనను ఏ విధంగానూ శూద్రుడిగా చేయుట నీకు తగదు।

Verse 13

प्रसादं कुरु तस्मात्त्वमस्य धर्मपतेर्द्विज । अस्माकं वचनात्सद्यः प्रार्थयस्व तथा वरम्

కాబట్టి, ఓ ద్విజా! ఈ ధర్మపతిపై ప్రసన్నుడవు; మా వచనమునుబట్టి వెంటనే విధివిధానంగా వరం కోరుము।

Verse 14

मांडव्य उवाच । नान्यथा जायते वाणी या मयोक्ता सुरोत्तमाः । अवश्यं धर्मराजोऽयं शूद्रयोनौ प्रयास्यति

మాండవ్యుడు పలికెను—ఓ సురోత్తములారా! నేను పలికిన వాక్కు ఇతరథా కావదు; ఈ ధర్మరాజుడు తప్పక శూద్రయోనిలో ప్రవేశించును।

Verse 15

परं नैवास्य संतानं तस्यां योनौ भविष्यति । संप्राप्स्यति च भूयोऽपि धर्मराजत्वमुत्तमम्

కానీ ఆ యోనిలో ఆయనకు సంతానం కలుగదు; అనంతరం ఆయన మళ్లీ ఉత్తమమైన ధర్మరాజత్వాన్ని పొందును।

Verse 16

आराधयतु चाव्यग्रः क्षेत्रेऽत्रैव त्रिलोचनम् । प्रसादात्तस्य देवस्य शीघ्रं मृत्युमवाप्स्यति

అవ్యగ్రచిత్తుడై ఈ క్షేత్రములోనే త్రిలోచనుడు (శివుడు)ను ఆరాధించుగాక; ఆ దేవుని ప్రసాదముచేత అతడు త్వరగా మృతిని పొందును (ఆ స్థితి నుండి విముక్తి పొందును)।

Verse 17

तथा देयो वरो मह्यं भवद्भिर्यदि स्वर्गपाः । तदेषा शूलिकाऽस्माकं स्पर्शाद्भूयात्सुधर्मदा

హే స్వర్గపాలకులారా! మీరు నిజంగా నాకు వరం ఇవ్వదలచితే, ఈ మా శూలిక కేవలం స్పర్శమాత్రంతోనే ప్రజలకు సద్ధర్మాన్ని ప్రసాదించునట్లు కావాలి.

Verse 18

देवा ऊचुः । एनां यः प्रातरुत्थाय स्पर्शयिष्यति शूलिकाम् । पातकात्स विमुक्तो वा इह लोके भविष्यति

దేవులు పలికిరి—ఎవడైనా ఉదయాన్నే లేచి ఈ శూలికను స్పర్శిస్తే, అతడు ఈ లోకంలోనే పాపముల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 19

एवमुक्त्वा मुनिं तं ते देवाः शक्रपुरोगमाः । ततस्तां सादरं प्राहुः सह भर्त्रा पतिव्रताम्

ఇలా ఆ మునితో పలికి, శక్రుడు (ఇంద్రుడు) ముందుండగా దేవులు తరువాత భర్తతో కూడిన ఆ పతివ్రతను గౌరవంతో సంభోదించిరి.

Verse 20

त्वमपि प्रार्थयाभीष्टमस्मत्तो वरवर्णिनि । यत्ते चित्ते स्थितं नित्यं नादेयं विद्यतेऽत्र नः

హే సుందరవర్ణినీ! నీవు కూడా మా వద్ద నీకు ఇష్టమైన వరాన్ని కోరుము. నీ హృదయంలో నిత్యం నిలిచినదానిలో మేము ఇవ్వలేనిది ఇక్కడ ఏదీ లేదు.

Verse 21

पतिव्रतोवाच । येयं मयाकृता गर्ता स्थानेऽत्र त्रिदशेश्वराः । मन्नाम्ना ख्यातिमायातु दीर्घिकेति जगत्त्रये

పతివ్రత పలికెను—హే త్రిదశేశ్వరులారా! ఈ స్థలంలో నేను చేసిన ఈ గర్త నా పేరుతో ‘దీర్ఘికా’ అని త్రిలోకములలో ప్రసిద్ధి పొందుగాక.

Verse 22

देवा ऊचुः । अद्यप्रभृति लोकेऽत्र गर्त्तेयं तव शोभने । दीर्घिकेति सुविख्याता भविष्यति जगत्त्रये

దేవులు పలికిరి—హే సుందరీ! నేటి నుండి ఈ లోకమందలి ఈ సరస్సు-గర్త ‘దీర్ఘికా’ అనే నామంతో త్రిలోకములలో ప్రసిద్ధి పొందును।

Verse 23

येऽस्यां स्नानं करिष्यंति प्रातरुत्थाय मानवाः । सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते भविष्यंति तत्क्षणात्

ప్రాతఃకాలం లేచి ఇందులో స్నానం చేయు మనుష్యులు, ఆ క్షణమే సమస్త పాపముల నుండి విముక్తులగుదురు।

Verse 24

कन्याराशिगते सूर्ये संप्राप्ते पंचमीदिने । येऽत्र स्नानं करिष्यंति श्रद्धया सहिता नराः

సూర్యుడు కన్యారాశిలో ప్రవేశించి పంచమి తిథి వచ్చినప్పుడు, శ్రద్ధతో కూడిన నరులు ఇక్కడ స్నానం చేయుదురు।

Verse 25

अपुत्रास्ते भविष्यंति सपुत्रा वंशवर्धनाः । एवमुक्त्वाऽथ तां देवा जग्मुः स्वर्गं द्विजोत्तमाः

అపుత్రులైన వారు వంశవర్ధకులైన పుత్రులతో యుక్తులగుదురు. ఇలా చెప్పి, హే ద్విజోత్తమా, దేవులు స్వర్గానికి వెళ్లిరి।

Verse 26

पतिव्रतापि तेनैव सह कांतेन सुन्दरी । सेवयामास कल्याणी स्मरसौख्यमनुत्तमम्

ఆ కల్యాణి సుందరి పతివ్రత, అదే ప్రియకాంతునితో కలిసి అనుత్తమ దాంపత్యసుఖాన్ని అనుభవించెను।

Verse 27

पर्वतेषु सुरम्येषु नदीनां पुलिनेषु च । उद्यानेषु विचित्रेषु वनेषूपवनेषु च

సురమ్యమైన పర్వతాలలో, నదుల ఇసుక తీరాలలో, విచిత్రమైన మనోహర ఉద్యానాలలో, అలాగే వనాలలోను ఉపవనాలలోను।

Verse 28

ततो वयसि संप्राप्ते पश्चिमे कालपर्ययात् । तदेवात्मीयसत्तीर्थं सेवयामास सादरम्

తర్వాత కాలపర్యాయంతో వృద్ధాప్యం వచ్చినప్పుడు, ఆమె తనకే ఆశ్రయమూ ధనమూ అయిన ఆ పవిత్ర తీర్థాన్నే భక్తితో మళ్లీ ఆశ్రయించింది।

Verse 29

ततो देहं परित्यक्त्वा स्वकांतं वीक्ष्य तं मृतम् । तत्र तोये जगामाथ ब्रह्मलोकं पतिव्रता

తర్వాత తన ప్రియ భర్తను మృతుడిగా చూసి ఆమె దేహాన్ని విడిచింది; ఆ స్థలంలోని జలమార్గం ద్వారా ఆ పతివ్రత బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లింది।

Verse 30

एतद्वः सर्वमाख्यातं दीर्घिकाख्यानमुत्तमम् । यस्य संश्रवणादेव नरः पापात्प्रमुच्यते

ఈ ఉత్తమమైన దీర్ఘికా-ఆఖ్యానాన్ని నేను మీకు సంపూర్ణంగా చెప్పాను; దీనిని కేవలం వినడమే మనిషిని పాపం నుండి విముక్తం చేస్తుంది।

Verse 136

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये दीर्घिकोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, షష్ఠ నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వర క్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘దీర్ఘికోత్పత్తి-మాహాత్మ్య-వర్ణనం’ అనే 136వ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।