Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36
Devanagari script
अपमानाद्भवेन्मानं पार्थिवानामसंशयम् । यः करोति पुनस्तत्र मानं न स भवेत्प्रियः
Transliteration
apamānādbhavenmānaṃ pārthivānāmasaṃśayam | yaḥ karoti punastatra mānaṃ na sa bhavetpriyaḥ
Translation
అపమానమువలన నిశ్చయంగా రాజులలో గౌరవబుద్ధి ఉద్భవిస్తుంది. అక్కడ మళ్లీ గౌరవం చూపుతూనే ఉండేవాడు రాజుకు ప్రియుడు కాడు.
Word by Word
अपमानात्from dishonour/insult
अपमानात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootअपमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
भवेत्would arise/become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
मानम्honour/respect
मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
पार्थिवानाम्of kings/rulers
पार्थिवानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
असंशयम्undoubtedly
असंशयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअसंशय (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
करोतिdoes/makes
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक/adverb of place)
मानम्honour/respect
मानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
नnot
न:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
भवेत्would be/become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
प्रियःdear/liked
प्रियः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (predicate adjective)
Speaker
Śākalya (continuing counsel)
Visual Art Cues
Scene: A tense royal court: a king affronted, courtiers uncertain; a counselor observes the dynamics of insult and honor.
FAQs
Insult produces lasting resentment; dharmic speech and respectful conduct prevent needless hostility.
No specific sacred site is referenced in this verse.
None; it is a statement on interpersonal and royal conduct.