Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 28

Devanagari script

अपरेऽह्नि समायातं शाकल्यमथ भूपतिः । प्रोवाच प्रांजलिर्भूत्वा विनयावनतः स्थितः

Transliteration

apare'hni samāyātaṃ śākalyamatha bhūpatiḥ | provāca prāṃjalirbhūtvā vinayāvanataḥ sthitaḥ

Translation

మరుసటి రోజు శాకల్యుడు వచ్చినప్పుడు, రాజు అంజలి ముద్రతో వినయంగా వంగి నిలిచి అతనిని సంభోదించాడు।

Word by Word

• अपरे: on the next
• अपरे: Adhikarana (Time-locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; अह्नि इत्यस्य विशेषणम्

• अह्नि: day
• अह्नि: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• समायातम्: arrived
• समायातम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शाकल्यम्: Śākalya
• शाकल्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शाकल्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (proper name)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)

• भूपतिः: the king
• भूपतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रोवाच: said
• प्रोवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• प्राञ्जलिः: with joined palms
• प्राञ्जलिः: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: प्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (hands joined)

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• विनय-अवनतः: bowed in humility
• विनय-अवनतः: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: विनय (प्रातिपदिक) + अवनत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (विनयेन अवनतः = bowed with humility)

• स्थितः: stood
• स्थितः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle in sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator (contextual narration within the Purāṇic dialogue)

Visual Art Cues

Scene: The king stands with folded hands as Śākalya arrives; the posture is lowered, eyes downcast; attendants step back, creating a respectful space for the brāhmaṇa guest.

Characters & Entities

• Śākalya
• Bhūpati (King)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility and respectful approach to spiritual counsel are prerequisites for peace (śānti) and dharmic resolution.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it continues the narrative within the broader tīrtha-mahātmya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śānti (pacificatory rite) is implied by context, though details are not given in this verse.