Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 27

Devanagari script

एतस्मिन्नंतरे कामस्तस्यांतिकमुपाद्रवत् । अब्रवीद्देहि मे भूप स्वां कन्यां चारुहासिनीम्

Transliteration

etasminnaṃtare kāmastasyāṃtikamupādravat | abravīddehi me bhūpa svāṃ kanyāṃ cāruhāsinīm

Translation

అంతలో కాముడు అతని సమీపానికి పరుగెత్తి వచ్చి అన్నాడు—“హే భూపా! నీ స్వకన్య, ఆ మధురహాసినిని నాకు ఇవ్వు.”

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• अन्तरे: in the interval
• अन्तरे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कालवाचक (in the interval)

• कामः: Kāma (Cupid)
• कामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• अन्तिकम्: near (to the presence)
• अन्तिकम्: Gati/Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; गत्यर्थे (as goal: 'near')

• उपाद्रवत्: ran up/approached
• उपाद्रवत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप-√द्रु (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• देहि: give
• देहि: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी (Genitive/Dative), एकवचन; एन्क्लिटिक

• भूप: O king
• भूप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन

• स्वाम्: your own
• स्वाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (of कन्याम्)

• कन्याम्: daughter
• कन्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• चारुहासिनीम्: smiling charmingly
• चारुहासिनीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक) + हासिनी (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (चारु-हासिनी), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (of कन्याम्)

Speaker

Kāma (Manobhava)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Kāma suddenly arrives at the king’s court, urgent and confident, requesting the king’s smiling daughter in marriage; courtiers react with surprise and ritual anticipation.

Characters & Entities

• Kāma
• King (bhūpa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even divine beings follow dhārmic social order—marriage is sought through proper consent and formal request.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This is part of the local tīrtha narrative in Nāgarakhaṇḍa; the site’s fame is tied to the events culminating in the jalāśaya’s celebrated name.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is prescribed; it narrates the formal request (yācñā) preceding vivāha.