Adhyaya 123

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति शुक्लतीर्थमनुत्तमम् । दर्भैः संसूचितं श्वेतैर्यदद्यापि द्विजोत्तमाः

సూతుడు పలికెను—అక్కడ మరొక అనుత్తమ తీర్థం ఉంది; దాని పేరు శుక్లతీర్థం. ఓ ద్విజోత్తములారా, అది నేటికీ తెల్ల దర్భలతో సూచింపబడుతోంది.

Verse 2

चमत्कारपुरे पूर्वमासीत्कश्चित्सुशल्यवित् । रजकः शुद्धकोनाम पुत्रपौत्रसमन्वितः

పూర్వం చమత్కారపురంలో శుద్ధక అనే ఒక రజకుడు ఉండేవాడు; అతడు తన వృత్తిలో నిపుణుడు, కుమారులు-మనవళ్లతో కూడినవాడు.

Verse 3

स सर्वरजकानां च प्राधान्येन व्यवस्थितः । प्रधानब्राह्मणानां च करोत्यंबरशोधनम्

అతడు సమస్త రజకులలో ప్రధానుడిగా నిలిచాడు; ప్రధాన బ్రాహ్మణుల వస్త్రాలను కూడా శుద్ధి చేసి ఇస్తుండేవాడు.

Verse 4

कस्यचित्त्वथ कालस्य नीलीकुण्ड्यां समाहितः । प्राक्षिपद्ब्राह्मणेंद्राणां वासो विज्ञातवांश्चिरात्

తరువాత ఒక సమయంలో అతడు నీలీకుణ్డీలో పనిలో నిమగ్నుడై ఉండగా, బ్రాహ్మణేంద్రుల వస్త్రాలను అందులో పడేశాడు—దానిని అతడు చాలా ఆలస్యంగా గ్రహించాడు.

Verse 5

अथासौ मन्दचित्तश्च स्वामाहूयकुटुम्बिनीम् । पुत्रांश्च वचनं प्राह रहस्ये भयविह्वलः

అప్పుడు అతడు మనస్సు కలతచెంది భయంతో వణికుతూ భార్యను పిలిపించి, కుమారులను కూడా పిలిచి, రహస్యంగా ఈ మాటలు పలికెను।

Verse 6

निर्मूल्यानि सुवस्त्राणि ब्राह्मणानां महात्मनाम् । नीलीमध्ये विमोहेन प्रक्षिप्तानि बहूनि च

మహాత్ములైన బ్రాహ్మణుల అమూల్యమైన శ్రేష్ఠ వస్త్రాలు నా మోహవశాత్ నీలీ మధ్యలో అనేకం విసిరివేయబడ్డాయి।

Verse 7

वधबन्धादिकं कर्म ते करिष्यंत्यसंशयम् । तस्मादन्यत्र गच्छामो गृहीत्वा रजनीमिमाम्

నిస్సందేహంగా వారు కొట్టడం, కట్టివేయడం వంటి కార్యాలు చేస్తారు; కాబట్టి ఈ రాత్రినే పట్టుకొని (ఇప్పుడే) మనం ఇతరత్రా వెళ్లిపోదాం।

Verse 8

एवं स निश्चयं कृत्वा सारमादाय मंदिरात् । प्रस्थितो भार्यया सार्द्धं कांदिशीको द्विजोत्तमाः

ఇలా నిర్ణయించుకొని, ఇంటి నుండి విలువైన ధనాన్ని తీసుకొని, కాందిశీ వాడు భార్యతో కలిసి బయలుదేరెను, ఓ ద్విజోత్తమా।

Verse 9

तावत्तस्य सुता गत्वा स्वां सखीं दाशसंभवाम् । उवाच क्षम्यतां भद्रे यन्मया कुकृतं कृतम्

ఇంతలో అతని కుమార్తె వెళ్లి మత్స్యకార కులంలో జన్మించిన తన సఖిని చూసి పలికింది—భద్రే, నా చేత జరిగిన దుష్కృతాన్ని క్షమించు।

Verse 10

अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि प्रक्रीडंत्या त्वया सह । प्रणयाद्बाल्यभावाच्च क्रोधाद्वाथ महेर्ष्यया

అజ్ఞానంతో గానీ, తెలిసికొని గానీ—నీతో కలిసి ఆడుతూ—ప్రేమవశాత్, బాల్యభావంతో, కోపంతో లేదా మహా ఈర్ష్యతో కూడా…

Verse 11

अथ सा सहसा श्रुत्वा बाष्पपर्याकुलेक्षणा । उवाच किमिदं भद्रे यन्मामित्थं प्रभाषसे

అది విన్న వెంటనే ఆమె—కన్నులు కన్నీళ్లతో నిండీ కలవరపడుతూ—అంది: “ఓ భద్రే, నాతో ఇంతలా ఎందుకు మాట్లాడుతున్నావు?”

Verse 12

सख्युवाच । मम तातेन नीलायां प्रक्षिप्तान्यंबराणि च । ब्राह्मणानां महार्हाणि विभ्रमेण सुलोचने

సఖి అంది: “ఓ సులోచనే, నా తండ్రి గందరగోళంలో నీలానదిలో బ్రాహ్మణుల అత్యంత విలువైన వస్త్రాలను విసిరివేశాడు.”

Verse 13

तत्प्रभाते परिज्ञाय दंडं धास्यंति दारुणम् । एवं चित्ते समास्थाय तातः संप्रस्थितोऽधुना

“ఉదయానికి విషయం తెలిసిన వెంటనే వారు భయంకరమైన శిక్ష విధిస్తారు. ఇదే మనసులో స్థిరపరచుకొని నా తండ్రి ఇప్పుడే బయలుదేరాడు.”

Verse 14

अहं तवातिकं प्राप्ता दर्शनार्थमनिन्दिते । अनुज्ञाता प्रयास्यामि त्वया तस्मात्प्रमुच्यताम्

“ఓ అనిందితే, నీ దర్శనం కోసమే నేను నీ దగ్గరకు వచ్చాను. నీ అనుమతి పొందిన తరువాత నేను వెళ్లిపోతాను; కాబట్టి నన్ను ఆలస్యం నుండి విడిపించు.”

Verse 15

अथ सा तद्वचः श्रुत्वा प्रसन्नवदनाऽब्रवीत् । यद्येवं मा सरोजाक्षि कुत्रचित्संप्रयास्यसि

ఆ మాటలు విని ఆమె ప్రసన్నవదనంతో పలికింది— “అలా అయితే, ఓ పద్మనయనా, నీవు ఎక్కడికీ వెళ్లకుము।”

Verse 16

निवारय द्रुतं गत्वा तातं नो गम्यतामिति । अस्ति पूर्वोत्तरे भागे स्थानादस्माज्जलाशयः

“త్వరగా వెళ్లి నీ తండ్రిని ఆపు—ఆయన వెళ్లనివ్వకు. ఎందుకంటే ఈ స్థలం నుండి ఈశాన్య దిశలో ఒక జలాశయం ఉంది.”

Verse 19

ततः स विस्मयाविष्टः स्वयं सस्नौ कुतूहलात् । यावच्छुक्लत्वमापन्नस्तादृक्कृष्णवपुर्धरः

అప్పుడు అతడు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయి కుతూహలంతో తానే అక్కడ స్నానం చేశాడు—నల్లని వర్ణం కలవాడైన అతడు శుక్లత్వం (పవిత్ర ప్రకాశం) పొందాడు।

Verse 20

तस्मात्तत्रैव वस्त्राणि प्रक्षालयतु सत्वरम् । तातः स तव यास्यंति विशुद्धिं परमां शुभे

“కాబట్టి అక్కడే వెంటనే వస్త్రాలను కడుగనివ్వు. అప్పుడు, ఓ శుభాంగి, నీ తండ్రి పరమ విశుద్ధిని పొందుతాడు.”

Verse 21

अथ सा सत्वरं गत्वा निजतातस्य तद्वचः । सत्वरं कथयामास प्रहृष्टवदना सती

అప్పుడు ఆమె త్వరగా తన తండ్రి వద్దకు వెళ్లి, ఆనందంతో వికసించిన ముఖంతో ఆ మాటలను వెంటనే చెప్పింది।

Verse 22

मम सख्या समादिष्टं नातिदूरे जलाशयः । तत्र श्वेतत्वमायाति सर्वं क्षिप्तं सितेतरम्

నా సఖి చెప్పింది—ఇక్కడికి దూరం కాని చోట ఒక జలాశయం ఉంది. అందులో ఏది వేసినా—తెల్లగా లేకపోయినా—అది అక్కడ తెల్లగా, శుద్ధంగా, ప్రకాశంగా మారుతుంది.

Verse 23

तस्मात्प्रक्षालय प्रातस्तत्र गत्वा जलाशये । वस्त्राण्यमूनि शुक्लत्वं संप्रयास्यंत्यसंशयम्

కాబట్టి ఉదయాన్నే అక్కడి జలాశయానికి వెళ్లి వీటిని కడుగు. ఈ వస్త్రాలు నిస్సందేహంగా తెల్లదనాన్ని, శుద్ధిని పొందుతాయి.

Verse 24

रजक उवाच । नैतत्संपत्स्यते पुत्रि यन्नीलस्य परिक्षयः । वस्त्रलग्नस्य जायेत यतः प्रोक्तं पुरातनैः

రజకుడు అన్నాడు—కుమార్తె, వస్త్రానికి పట్టిన నీలి రంగు నశించటం సాధ్యం కాదు. ఎందుకంటే పురాతనులు ‘వస్త్రలగ్న నీలి క్షయించదు’ అని చెప్పారు.

Verse 25

वज्रलेपस्य मूर्खस्य नारीणां कर्कटस्य च । एको ग्रहस्तु मीनानां नीलीमद्यपयोस्तथा

వజ్రలేపం, మూర్ఖుడు, స్త్రీలు, పీత—ఇవన్నీ ఒక్కటే ‘గ్రహం’ (ఒక్కటే గట్టిపట్టు) అని చెప్పబడింది; అలాగే చేపలకు, నీలి రంగుకు, మద్యానికి, పాలకు కూడా ఒక్కటే గ్రహం అని అన్నారు.

Verse 26

कन्योवाच । तत्र ह्यागम्यतां तावद्वस्त्रणयादाय यत्नतः । तोयाच्छुद्धिं प्रयास्यंति तदाऽगंतव्यमेव हि

కన్య చెప్పింది—అయితే ముందుగా అక్కడికే వెళ్లుదాం, వస్త్రాలను జాగ్రత్తగా తీసుకొని. ఆ నీటితో ఇవి శుద్ధి పొందుతాయి; కాబట్టి తప్పక వెళ్లి చూడాలి.

Verse 27

भूयोऽपि मंदिरे वाऽथ तस्मात्स्थानाद्दिगंतरम् । गंतव्यं सकलैरेव ममैतद्धृदि संस्थितम्

మళ్లీ—మందిరానికి అయినా, ఆ స్థలంనుండి దిక్కులంతా దూరమైన చోటుకైనా—అందరూ తప్పక వెళ్లాలి; ఈ సంకల్పం నా హృదయంలో దృఢంగా స్థిరమైంది।

Verse 28

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा साधुसाध्विति तेऽसकृत् । प्रोच्य बांधवभृत्याश्च रात्रावेव प्रजग्मिरे

ఆమె మాటలు విని వారు పదేపదే ‘సాధు, సాధు’ అని పలికారు; తరువాత బంధువులకూ సేవకులకూ తెలియజేసి ఆ రాత్రే బయలుదేరారు।

Verse 29

दाशकन्यां पुरः कृत्वा संशयं परमं गताः । विभवेन समायुक्ता निजेन द्विजसत्तमाः

మత్స్యకార కన్యను ముందుంచి, ఆ శ్రేష్ఠ ద్విజులు ఘోర సందేహంతో కలవరపడినా తమ స్వంత విభవసాధనాలతో సమేతంగా ప్రయాణించారు।

Verse 30

ततः सा दर्शयामास दाशकन्या जलाशयम् । बहुवीरुधसंछन्नं दुष्प्रवेशं च देहिनाम्

తర్వాత ఆ మత్స్యకార కన్య వారికి ఒక జలాశయాన్ని చూపింది—అది అనేక లతలతో కప్పబడి, దేహధారులకు ప్రవేశించుటకు కష్టమైనది।

Verse 31

ततः स रजकस्तत्र वस्त्राण्यादाय सर्वशः । प्रविष्टः सलिले तस्मिन्क्षालयामास वै द्विजाः

అప్పుడు ఆ రజకుడు అక్కడి అన్ని వస్త్రాలను తీసుకొని ఆ జలంలో ప్రవేశించాడు; ఓ ద్విజులారా, నిజంగా వాటిని కడగడం ప్రారంభించాడు।

Verse 32

अथ तानि सुवस्त्राणि मेचकाभानि तत्क्षणात् । जातानि स्फटिकाभानि तत्क्षणादेव कृत्स्नशः

అప్పుడు నీలవర్ణ-శ్యామంగా కనిపించిన ఆ శ్రేష్ఠ వస్త్రాలు, అదే క్షణంలో స్ఫటికంలా ప్రకాశించాయి; తక్షణమే పూర్తిగా మారిపోయాయి।

Verse 33

ततस्तुष्टिसमायुक्तः साधुसाध्विति चाऽब्रवीत् । समालिंग्य सुतां प्राह दाशकन्यां च सादरम्

తర్వాత తృప్తితో నిండిన అతడు “సాధు! సాధు!” అని పలికాడు; తన కుమార్తెను ఆలింగనం చేసి, మత్స్యకారుని కుమార్తెను కూడా సాదరంగా సంభోదించాడు।

Verse 34

सुवस्त्राणि द्विजेंद्राणामर्पयामो यथाक्रमम्

“రండి, క్రమంగా శ్రేష్ఠ ద్విజులకు (బ్రాహ్మణులకు) ఉత్తమ వస్త్రాలను అర్పిద్దాం।”

Verse 35

ततः स स्वगृहं गत्वा तानि वस्त्राणि कृत्स्नशः । यथाक्रमेण संहृष्टः प्रददौ द्विजसत्तमाः

తర్వాత అతడు తన ఇంటికి వెళ్లి ఆ వస్త్రాలన్నింటినీ తీసుకొని, ఆనందంతో, క్రమంగా శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులకు దానమిచ్చాడు।

Verse 36

अथ ते ब्राह्मणा दृष्ट्वा तां शुद्धिं वस्त्रसंभवाम् । तं च श्वेतीकृतं चेदृग्रजकं विस्मयान्विताः

అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణులు వస్త్రాల వల్ల ప్రकटమైన ఆ పవిత్రతను చూశారు; అలాగే ఆ చాకలివాడు ఇంతలా తెల్లబడినట్లు చూసి వారు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయారు।

Verse 37

पप्रच्छुः किमिदं चित्रं वस्त्रमूर्धजसंभवम् । अनौपम्यं च संजातं वदस्व यदि मन्यसे

వారు అడిగారు—ఇది ఏమి ఆశ్చర్యం, కేశాల నుండి పుట్టిన వస్త్రమా? అపూర్వమైన అద్భుతం జరిగింది; మీరు సముచితమని భావిస్తే చెప్పండి।

Verse 38

रजक उवाच । एतानि विप्रा वस्त्राणि मया क्षिप्तानि मोहतः । नीलीमध्ये सुवस्त्राणि विनष्टानि च कृत्स्नशः

రజకుడు అన్నాడు—ఓ విప్రులారా, మోహవశాత్తు నేను ఈ వస్త్రాలను నీలి తొట్టిలో పడేశాను; మంచి వస్త్రాలు పూర్తిగా నాశనమయ్యాయి।

Verse 39

ततो भयं महद्भूतं कुटुम्बेन समन्वितः । चलितो रजनीवक्त्रे दिगंते ब्राह्मणोत्तमाः

అప్పుడు మహాభయం కలిగింది; కుటుంబంతో కూడి అతడు రాత్రి అంధకారంలో దూర దిశ వైపు బయలుదేరాడు—ఓ బ్రాహ్మణోత్తములారా।

Verse 40

अथैषा तनयाऽस्माकं गता निजसखीं प्रति । दाशात्मजां सुदुःखार्ता पुनर्दर्शनलालसा

అప్పుడు మా కుమార్తె, తీవ్రమైన దుఃఖంతో బాధపడుతూ మళ్లీ దర్శించాలనే తపనతో, తన సఖి వద్దకు వెళ్లింది—మత్స్యకారుని కుమార్తె వద్దకు।

Verse 41

तया सर्वमभिप्रायं ज्ञात्वा मे दुःखहेतुकम् । ततः संदर्शयामास स्थिताग्रे स्वजलाशयम्

ఆమె నా దుఃఖకారణమును, సమస్త అభిప్రాయమును గ్రహించి, వెంటనే ముందర సమీపంలో ఉన్న తన జలాశయాన్ని చూపించింది।

Verse 42

तस्मिन्प्रक्षिप्तमात्राणि वस्त्राणीमानि तत्क्षणात् । ईदृग्वर्णानि जातानि विस्मयस्य हि कारणम्

ఆ జలంలో కేవలం విసిరిన మాత్రానికే ఆ వస్త్రాలు తక్షణమే అటువంటి శుద్ధ వర్ణాన్ని పొందాయి—అది నిజంగా ఆశ్చర్యకారణం.

Verse 43

तथा मे मूर्धजाः कृष्णास्तत्र स्नातस्य तत्क्षणात् । परं शुक्लत्वमापन्ना एतत्प्रोक्तं मया स्फुटम्

అదేవిధంగా నా నల్లని కేశాలు కూడా అక్కడ స్నానం చేసిన వెంటనే తక్షణమే పూర్తిగా తెల్లగా మారాయి—ఇది నేను నీకు స్పష్టంగా చెప్పాను.

Verse 44

एवं ते ब्राह्मणाः श्रुत्वा कौतूहलसमन्विताः । तत्र जग्मुः परीक्षार्थं विक्षिप्य तदनंतरम्

ఇది విని ఆ బ్రాహ్మణులు కుతూహలంతో నిండిపోయి, పరీక్షించేందుకు వెంటనే అక్కడికి బయలుదేరారు.

Verse 45

कृष्णद्रव्याणि भूरीणि केशादीनि सहस्रशः । सर्वं तच्छुक्लतां याति त्यक्त्वा वर्णं मलीमसम्

వేల సంఖ్యలో ఉన్న కేశాదుల వంటి నల్ల పదార్థాలు అక్కడ తెల్లగా మారాయి; మలినమైన నల్ల వర్ణాన్ని విడిచి అన్నీ శుద్ధ శ్వేతత్వాన్ని పొందాయి.

Verse 46

ततो वृद्धतया ये च विशेषाच्छ्वेतमूर्धजाः । ते सस्नुः श्रद्धया युक्तास्तरुणाश्चापि धर्मिणः

తర్వాత వృద్ధాప్యంతో ప్రత్యేకంగా తెల్ల జుట్టు కలిగినవారు శ్రద్ధతో అక్కడ స్నానం చేశారు; ధర్మనిష్ఠులైన యువకులు కూడా స్నానం చేశారు.

Verse 47

ततः शुक्लत्वमापन्नास्तेजोवीर्यसमन्विताः । भवंति तत्प्रभावेन प्रयांति च परां गतिम्

అప్పుడు వారు శుక్లత్వాన్ని పొందీ తేజస్సు, వీర్యంతో సమన్వితులయ్యారు; ఆ తీర్థప్రభావంతో వారు పరమగతిని చేరుతారు.

Verse 48

अथ तद्वासवो दृष्ट्वा शुक्लतीर्थं प्रमुक्तिदम् । पूरयामास रजसा मानुषोत्थभयेन च

అప్పుడు వాసవుడు (ఇంద్రుడు) ముక్తిదాయకమైన శుక్లతీర్థాన్ని చూసి, మనుష్యుల వల్ల కలిగిన భయంతో దానిని ధూళితో నింపివేశాడు.

Verse 49

अद्यापि तत्र यत्किंचिज्जायतेऽथ तृणादिकम् । तत्सर्वं शुक्लतामेति तत्तोयस्य प्रभावतः

ఇప్పటికీ అక్కడ ఏది పుట్టినా—గడ్డి మొదలైనవి కూడా—ఆ నీటి ప్రభావంతో అన్నీ శుక్లంగా మారుతాయి.

Verse 50

श्वैतैस्तैस्तारयेत्सर्वान्पितॄन्नरकगानपि

ఆ శ్వేత అర్పణాలు/ఉపచారాల ద్వారా, శుక్లతీర్థ ప్రభావంతో నరకగతులైన పితృలతో సహా సమస్త పితృదేవతలను తరింపజేయవచ్చు.

Verse 51

तत्तीर्थोत्थां मृदं गात्रे योजयित्वा नरोत्तमः । स्नानं करोति तीर्थानां सर्वेषां लभते फलम्

ఆ తీర్థంలో పుట్టిన మట్టిని దేహానికి పూసుకొని స్నానం చేసే ఉత్తముడు, సమస్త తీర్థస్నాన ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 52

यस्तैर्दर्भैर्नरो भक्त्या तिलैश्चारण्यसंभवैः । करोति तर्पणं विप्राः स प्रीणाति पितामहान्

హే బ్రాహ్మణులారా, ఎవడు భక్తితో ఆ దర్భలతోను, ఆ అరణ్యంలో పుట్టిన నువ్వులతోను తర్పణం చేస్తాడో, వాడు తన పితృదేవతలను, పితామహులను తృప్తిపరచును।

Verse 53

अथाश्वमेधात्संप्राप्यं गयाश्राद्धेन यत्फलम् । नीलसंज्ञगवोत्सर्गे तथात्रापि द्विजोत्तमाः

హే ద్విజోత్తములారా, అశ్వమేధయాగం మరియు గయాశ్రాద్ధం వలన లభించే పుణ్యఫలం, ఇక్కడ ‘నీలా’ అనే గోవును ఉత్సర్గం (దానం/విమోచనం) చేయుట వలన కూడా అదే విధంగా లభించును।

Verse 54

ऋषय ऊचुः । शुक्लतीर्थं कथं जातं तत्र त्वं सूतनंदन । विस्तरेण समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

ఋషులు పలికిరి—హే సూతనందన, అక్కడ శుక్లతీర్థం ఎలా జన్మించింది? మాకు మహా కుతూహలం; వివరంగా చెప్పుము।

Verse 55

सूत उवाच । श्वेतद्वीपः समानीतो विष्णुना प्रभविष्णुना । तत्क्षेत्रे कलिभीतेन यथा शौक्ल्यं न संत्यजेत्

సూతుడు పలికెను—సర్వశక్తిమంతుడైన విష్ణువు శ్వేతద్వీపాన్ని ఇక్కడికి తెచ్చెను; ఆ పుణ్యక్షేత్రంలో—కలిభయంతో—అది తన శ్వేతత్వం (శుద్ధి) విడువకుండుటకై।

Verse 56

कलिकालेन संस्पृष्टः श्वेतद्वीपोऽपि श्यामताम् । न प्रयाति द्विजश्रेष्ठास्ततस्तत्र निवेशितः

హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా, కలియుగస్పర్శం కలిగినప్పటికీ శ్వేతద్వీపం శ్యామత్వాన్ని పొందదు; అందుకే అది అక్కడ స్థాపింపబడెను।