Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

अथ ते दानवाः प्रोचुर्युक्तमेतदनुत्तमम् । अस्मदीयमिदं राज्यं यच्छक्रः कुरुते दिवि

Transliteration

atha te dānavāḥ procuryuktametadanuttamam | asmadīyamidaṃ rājyaṃ yacchakraḥ kurute divi

Translation

అప్పుడు ఆ దానవులు పలికిరి—“ఇది యుక్తమే, నిజంగా అనుత్తమం. స్వర్గంలో శక్రుడు అనుభవించే రాజ్యం వాస్తవానికి మనదే.”

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/thereupon)

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• दानवाः: Dānavas
• दानवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• प्रोचुः: said
• प्रोचुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• युक्तम्: proper/right
• युक्तम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative)

• एतत्: this
• एतत्: Vishaya (विषय)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अनुत्तमम्: unsurpassed/excellent
• अनुत्तमम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण एतत्/युक्तम्

• अस्मदीयम्: ours
• अस्मदीयम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अस्मदीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण राज्यं

• इदम्: this
• इदम्: Vishaya (विषय)
• Type: Noun
• Root: इदं (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• राज्यम्: kingdom
• राज्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यत्: which
• यत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• शक्रः: Śakra (Indra)
• शक्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कुरुते: holds/does
• कुरुते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• दिवि: in heaven
• दिवि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Collective Dānavas

Visual Art Cues

Scene: Rows of Dānavas rise or raise hands in assent, proclaiming Indra’s heavenly sovereignty as theirs; banners ripple; the speaker stands elevated; the mood is triumphant yet ominous.

Characters & Entities

• Dānava
• Śakra (Indra)
• Svarga (heaven)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It illustrates how delusion and possessiveness over power distort judgment; dharma is not established by claim but by righteousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it functions as narrative context within the wider tīrtha-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this shloka.