Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

तेषां विनाशजं दुःखं मा नुषे त्वमवाप्स्यसि । नागत्वे वर्तमानायाः शापं तेऽमुं ददाम्यहम्

Transliteration

teṣāṃ vināśajaṃ duḥkhaṃ mā nuṣe tvamavāpsyasi | nāgatve vartamānāyāḥ śāpaṃ te'muṃ dadāmyaham

Translation

మానవ జన్మలో వారి వినాశనం వల్ల కలిగే దుఃఖాన్ని నీవు అనుభవిస్తావు. ప్రస్తుతం నాగినిగా ఉన్న నీకు నేను ఈ శాపాన్ని ఇస్తున్నాను.

Word by Word

• तेषाम्: of them (those)
• तेषाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• विनाशजम्: born of destruction
• विनाशजम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विनाश + ज (प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ (विनाशात्/विनाशस्य जातम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; ‘दुःखम्’ इति विशेषण

• दुःखम्: sorrow
• दुःखम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• मानुषे: in human life/state
• मानुषे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मानुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; ‘मानुषत्वे’ इत्यर्थे

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• अवाप्स्यसि: you will obtain/experience
• अवाप्स्यसि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नागत्वे: in serpenthood
• नागत्वे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नागत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• वर्तमानायाः: of (you) being/remaining
• वर्तमानायाः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: वृत् (धातु)
• Form: वर्तमान-प्रत्ययान्त (Present Participle, आत्मनेपद-भाव), स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; ‘(तव) वर्तमानायाः’

• शापम्: curse
• शापम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप

• अमुम्: this/that (aforementioned)
• अमुम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; ‘शापम्’ इति विशेषण

• ददामि: I give
• ददामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

Speaker

Unnamed brahmin woman/kinswoman (contextual; completing the curse)

Visual Art Cues

Scene: The woman completes the curse with a steady, ritual-like posture; the nāgī is shown in present serpent-form with a shadow of future human grief behind her—burning pyres or a stormy horizon symbolizing loss.

Characters & Entities

• Nāgī (female serpent)
• Human rebirth (mānuṣatva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Karma can mature as experiential suffering: one who causes ruin may be compelled to taste ruin through one’s own attachments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is embedded in a tīrtha-māhātmya chapter but does not itself identify the tīrtha; it advances the moral plot leading to the chapter’s sacred-geography teaching.

What ritualistic prescription is mentioned?

None here.