Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

कश्यपान्वयसंभूताः सप्ताशीतिर्द्विजोत्तमाः । लक्ष्मणान्वयसंभूता एकविंशतिरागताः

Transliteration

kaśyapānvayasaṃbhūtāḥ saptāśītirdvijottamāḥ | lakṣmaṇānvayasaṃbhūtā ekaviṃśatirāgatāḥ

Translation

కశ్యప వంశంలో జన్మించిన ఉత్తమ ద్విజులు ఎనభై ఏడు. లక్ష్మణ వంశంలో జన్మించిన వారు ఇరవై ఒకరు అక్కడికి వచ్చారు।

Word by Word

• कश्यपान्वयसम्भूताः: arisen from Kaśyapa’s lineage
• कश्यपान्वयसम्भूताः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक) + अन्वय (प्रातिपदिक) + सम्भूत (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषसमासः; सम्भूत = भू (धातु) क्त-प्रत्ययान्त

• सप्ताशीतिḥ: eighty-seven
• सप्ताशीतिḥ: Vidhaya (Predicate nominal)
• Type: Noun
• Root: सप्ताशीतिः (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; संख्या

• द्विजोत्तमाः: excellent Brahmins
• द्विजोत्तमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मधारयः (उत्तमाः द्विजाः)

• लक्ष्मणान्वयसम्भूताः: arisen from Lakṣmaṇa’s lineage
• लक्ष्मणान्वयसम्भूताः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: लक्ष्मण (प्रातिपदिक) + अन्वय (प्रातिपदिक) + सम्भूत (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषसमासः; सम्भूत = भू (धातु) क्त-प्रत्ययान्त

• एकविंशतिः: twenty-one
• एकविंशतिः: Vidhaya (Predicate nominal)
• Type: Noun
• Root: एकविंशति (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; संख्या

• आगताः: have come/arrived
• आगताः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ+गम् (धातु) → आगत (कृदन्त)
• Form: भूतकालिक-कृदन्तः, क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; विधेय-विशेषणरूपेण

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A roll-call scene: groups of Brahmins identified by gotra banners/symbols—Kaśyapa (tortoise/ṛṣi emblem) and Lakṣmaṇa (bow/royal emblem)—arriving near a sacred waterbody.

Characters & Entities

• Kaśyapa
• Lakṣmaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇa frames community continuity as part of sacred order, recording how lineages gather and re-root in holy places.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The counts relate to a Nāgarakhaṇḍa tīrtha-linked locale; the verse itself does not name the site.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a numerical record of lineages.