Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

ततस्ते ब्राह्मणाः प्रोचुः संमंत्र्याऽथ परस्परम् । क्षेमाय तव भूनाथ करिष्यामोऽत्र शांतिकम्

tataste brāhmaṇāḥ procuḥ saṃmaṃtryā'tha parasparam | kṣemāya tava bhūnātha kariṣyāmo'tra śāṃtikam

అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణులు పరస్పరం సంప్రదించి ఇలా అన్నారు— “హే భూనాథా! నీ క్షేమార్థం ఇక్కడ శాంతికర్మను నిర్వహిస్తాము।”

tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = indeclinable adverb; अर्थे ‘ततः/अनन्तरम्’
tethey
te:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural); सर्वनाम
brāhmaṇāḥBrahmins
brāhmaṇāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural)
procuḥsaid, spoke
procuḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+vac (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
saṃmantryahaving consulted
saṃmantrya:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsam+mantr (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययभाव) = gerund/absolutive; ‘संमन्त्र्य’ = having consulted
athathen
atha:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (समुच्चय/अनन्तरार्थक)
parasparammutually, with each other
parasparam:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootparaspara (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = adverb; अर्थे ‘परस्परम्’ = mutually
kṣemāyafor welfare, for safety
kṣemāya:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootkṣema (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे चतुर्थी एकवचनम् (Dative singular)
tavaof you, your
tava:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी एकवचनम् (Genitive singular); सर्वनाम
bhūnāthaO lord of the earth (king)
bhūnātha:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhū+nātha (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुषः (भूः=पृथिवी + नाथः); पुंलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम् (Vocative singular)
kariṣyāmaḥwe will do
kariṣyāmaḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), उत्तमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
atrahere
atra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (देशवाचक) = locative adverb
śāṃtikama pacificatory rite
śāṃtikam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśāntika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular)

Brāhmaṇas (responding to the King)

Tirtha: Camatkārapura (contextual)

Type: kshetra

Scene: A circle of serene brāhmaṇas confers quietly, then addresses the king with a promise to perform a pacificatory rite at the sacred spot.

B
bhūnātha (king)
B
brāhmaṇāḥ
Ś
śāntika

FAQs

Collective deliberation and qualified ritual action, done for kṣema, are upheld as dharmic remedies to संकट (affliction).

The rite is to be done ‘here’ (atra), within the Camatkārapura setting; this verse does not name a tīrtha explicitly.

Performance of śāntika karma (pacificatory rite) for the king’s welfare (kṣema).