Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

Devanagari script

भविष्यसि न संदेहः सर्वरोगविवर्जितः । वयं ते दर्शयिष्यामः प्राप्ते काले यथोदिते

Transliteration

bhaviṣyasi na saṃdehaḥ sarvarogavivarjitaḥ | vayaṃ te darśayiṣyāmaḥ prāpte kāle yathodite

Translation

నీవు నిస్సందేహంగా సమస్త రోగాల నుండి విముక్తుడవుతావు. చెప్పిన ప్రకారం, తగిన కాలం వచ్చినప్పుడు మేము నిన్ను తీసుకెళ్లి (విధి మరియు స్థలాన్ని) చూపిస్తాము।

Word by Word

• भविष्यसि: you will become
• भविष्यसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन

• न: not; no
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेध (negation particle)

• संदेहः: doubt
• संदेहः: Sambandha (Assertion/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: संदेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वाक्ये ‘न संदेहः’ इति निपातवत् (no doubt)

• सर्व-रोग-विवर्जितः: free from all diseases
• सर्व-रोग-विवर्जितः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + रोग (प्रातिपदिक) + वि + वर्ज् (धातु) → विवर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् (त्वम्-सम्बन्धि); तत्पुरुषः: सर्वैः रोगैः विवर्जितः

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/सम्प्रदान) एकवचन (ते = ‘to you/for you’); सर्वनाम

• दर्शयिष्यामः: we will show
• दर्शयिष्यामः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) णिच् → दर्शय (causative)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; णिजन्त (causative)

• प्राप्ते: when (the time) has arrived
• प्राप्ते: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘काले’ इत्यस्य विशेषणम्; लोकेटिव्-अब्सोल्यूट (सप्तमी-सम्बन्ध)

• काले: at the time
• काले: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; सप्तमी-सम्बन्ध (locative absolute with ‘प्राप्ते’)

• यथा-उदिते: as stated
• यथा-उदिते: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + उदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावः; ‘यथोदित’ = ‘as stated’; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन, ‘काले’ इत्यन्वयः

Speaker

Brāhmaṇas

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Candrāṅka-tīrtha

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: The king

Visual Art Cues

Scene: Brāhmaṇas reassure the king that he will be free of all diseases and promise to lead him at the proper time, indicating a guided pilgrimage to the exact bathing spot.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• King (implied addressee)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful adherence to tīrtha-dharma under proper guidance yields both worldly well-being and sacred merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The same tīrtha of this adhyāya is intended, later named Śaṅkha-tīrtha in the narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Follow the prescribed time and be guided to perform the rite correctly; the core act is tīrtha-snānā.