Adhyaya 106

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भूपृष्ठे पांसुभिस्तस्मिन्प्रेतैस्तैः परिपूरिते । यानि तीर्थानि लुप्तानि लिङ्गानि च वदस्व नः

ఋషులు పలికిరి—అక్కడ భూపృష్టం ధూళితోను ఆ ప్రేతాలతోను నిండిపోయినప్పుడు, లుప్తమైన తీర్థాలు ఏవి, లింగాలు ఏవి, మాకు చెప్పండి।

Verse 2

सूत उवाच । असंख्यातानि तीर्थानि तथा लिंगानि च द्विजाः । लोपं गतानि वक्ष्यामि प्राधान्येन प्रबोधत

సూతుడు పలికెను—హే ద్విజులారా! తీర్థములు మరియు లింగములు అసంఖ్యాకములు. లుప్తమైనవాటిలో ప్రధానమైనవాటిని నేను వివరిస్తాను; జాగ్రత్తగా వినుడి.

Verse 3

तत्र लोपं गतं तीर्थं चक्रतीर्थमिति स्मृतम् । यत्र चक्रं पुरा न्यस्तं विष्णुना प्रभविष्णुना

వాటిలో లుప్తమైన ఒక తీర్థం ‘చక్రతీర్థం’ అని ప్రసిద్ధి—ఎక్కడ పురాతనకాలంలో ప్రభవిష్ణువైన విష్ణువు తన చక్రాన్ని నిలిపెను.

Verse 4

मातृतीर्थं तथैवान्यत्सर्वकामप्रदं नृणाम् । यत्र ता मातरो दिव्याः कार्तिकेयप्रतिष्ठिताः

అలాగే మరొకటి ‘మాతృతీర్థం’; ఇది నరులకు సర్వకామప్రదం—ఎక్కడ దివ్య మాతృదేవతలు కార్తికేయునిచే ప్రతిష్ఠింపబడ్డారు.

Verse 5

मुचुकुन्दस्य राजर्षेस्तथान्यल्लिंग मुत्तमम् । तत्र लोपं गतं विप्राः सगरस्य तु भूपतेः

రాజర్షి ముచుకుందుని ఉత్తమ లింగము, అలాగే రాజు సగరుని (లింగమును కూడా)—హే విప్రులారా! అక్కడ లుప్తమయ్యెను.

Verse 6

इक्ष्वाकोर्वसुषेणस्य ककुत्स्थस्य महात्मनः । ऐलस्य चन्द्रदेवस्य काशिराजस्य सन्मतेः

ఇక్ష్వాకు, వసుషేణ, మహాత్ముడు కకుత్స్థ, ఐల, చంద్రదేవుడు, సన్మతిగల కాశీరాజు—వీరి పవిత్ర ప్రతిష్ఠలు కూడా అక్కడ లుప్తమయ్యాయి.

Verse 7

अग्निवेशस्य रैभ्यस्य च्यवनस्य भृगोस्तथा । आश्रमो याज्ञवल्क्यस्य तत्र लोपं समाययौ

అక్కడ అగ్నివేశుడు, రైభ్యుడు, చ్యవనుడు, భృగువు వారి పవిత్ర స్థానములు, అలాగే యాజ్ఞవల్క్యుని ఆశ్రమమూ—అన్నీ కనుమరుగయ్యాయి.

Verse 8

हारीतस्य महर्षेश्च हर्यश्वस्य महात्मनः । कुत्सस्य च वसिष्ठस्य नारदस्य त्रितस्य च

ఇక్కడ మహర్షి హారీతుడు, మహాత్ముడు హర్యశ్వుడు, అలాగే కుత్సుడు, వసిష్ఠుడు, నారదుడు, త్రితుడు వారి పావన లింగములు ఉన్నాయి.

Verse 9

तथैव ऋषिपत्नीनां तत्र लिंगानि भूरिशः । कात्यायन्याश्च शांडिल्या मैत्रेय्याश्च तथा पुरा

అదేవిధంగా అక్కడ ఋషిపత్నులకూ అనేక లింగములు ఉన్నాయి—కాత్యాయనీ, శాండిల్యా, అలాగే పూర్వకాలపు మైత్రేయీ యొక్కవీ.

Verse 10

अन्यासां मुनिपत्नीनां यासां संख्या न विद्यते । तत्राश्चर्यमभूदन्यत्पूर्यमाणे महीतले

ఇతర మునిపత్నులవీ—వారి సంఖ్య తెలియనంతగా—అక్కడ నేల నింపబడుతున్న వేళ మరొక ఆశ్చర్యం సంభవించింది.

Verse 11

दृष्ट्वा पांसुमयीं वृष्टिं मुक्तां प्रेतैः समंततः । मातृवर्गेण तेनाथ प्रमुक्तः प्रचुरोऽनिलः

చుట్టూ ప్రేతులు విడిచిన ధూళివర్షాన్ని చూసి, అప్పుడు మాతృగణము మహా ప్రబలమైన గాలిని విడుదల చేసింది.

Verse 13

तेन पांसुकृता वृष्टिः समंतान्मथिता बहिः । तस्या भूमेः पतत्येव न किंचित्तत्र पूर्यते

ఆ వాయువుచేత ధూళితో ఏర్పడిన వర్షం అన్ని దిక్కులా మథింపబడి బయటికి తోలబడింది. అది ఆ భూమిపై పడుతూనే ఉన్నా, అక్కడ ఏదీ నిండలేదు.

Verse 14

ततस्ते व्यंतराः खिन्ना निराशास्तस्य पूरणे । भूतास्तस्य पुरो गत्वा चुक्रुशुः कुशभूपतेः

అప్పుడు ఆ వ్యంతరులు దానిని నింపలేక అలసిపోయి నిరాశచెందారు. వారు భూతగణమై రాజు కుశుని ముందుకు వెళ్లి ఆర్తంగా విలపించారు.

Verse 16

स त्वं तासां विघातार्थमुपायं भूप चिंतय । येन तां पांसुभिर्भूमिं पूरयामः समंततः

కాబట్టి ఓ రాజా, ఆ (మాతృకల) అడ్డంకిని తొలగించే ఉపాయాన్ని ఆలోచించండి; దానివల్ల మేము అన్ని వైపులా ఆ భూమిని ధూళితో నింపగలము.

Verse 17

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ततः कुशमहीपतिः । रुद्रमाराधयामास तत्क्षेत्रं प्राप्य सद्द्विजाः

వారి మాటలు విని రాజు కుశుడు ఆ పుణ్యక్షేత్రానికి చేరి—ఓ సద్ది్వజులారా—రుద్రుని ఆరాధన ప్రారంభించాడు.

Verse 19

अस्माभिर्विहिता तत्र पांसुवृष्टिर्महीपते । नीयते शतधाऽन्यत्र मातृमुक्तेन वायुना

ఓ మహీపతే, అక్కడ మేము ఏర్పరచిన ధూళివర్షం మాతృకలు విడిచిన వాయువుచేత వంద దిశలలో ఇతరత్రా తీసుకుపోబడుతోంది.

Verse 20

मया प्रेतगणादेव निर्दिष्टास्तस्य पूरणे । मातृसंरक्ष्यमाणं तच्छक्यं चैतन्न पूरितुम्

నేనే దానిని నింపుటకు ప్రేతగణాలను నియమించితిని; కాని మాతృగణముల రక్షణలోనున్న ఆ స్థలము ఏ విధముగానూ నింపబడదు।

Verse 21

तत्र राक्षसजैर्मंत्रैः संति लिंगानि च प्रभो । प्रतिष्ठितानि तत्स्पर्शाद्दर्शनात्स्याज्जनक्षयः

ప్రభో, అక్కడ రాక్షసమంత్రాలతో ప్రతిష్ఠింపబడిన లింగములు ఉన్నాయి; వాటిని కేవలం తాకినచో—లేదా దర్శించినచో కూడా—జననాశము కలుగును।

Verse 22

अचलत्वात्तथा देव लिंगानां शास्त्रसद्भयात् । अन्यदुत्पाटनाद्यं च नैव कुर्मः कथंचन

దేవా, ఆ లింగములు అచలములు; లింగవిషయ శాస్త్రధర్మభయముచేత కూడా, వాటిని ఉత్పాటనము మొదలైన ఇతర చర్యలను మేము ఏ విధముగానూ చేయము।

Verse 23

तस्माल्लिंगकृतो नाशो ब्राह्मणानां तपस्विनाम् । यथा न स्यात्सुरश्रेष्ठ तथा नीतिर्विधीयताम्

కాబట్టి, హే సురశ్రేష్ఠా, ఆ లింగముల వల్ల బ్రాహ్మణులకును తపస్వులకును నాశము కలుగకుండునట్లు సముచితమైన నీతి/ఉపాయం విధించుము।

Verse 24

ततश्च भगवान्रुद्रस्ताः समाहूय मातरः । प्रोवाच त्यज्यतां स्थानं भवत्यो यत्र संस्थिताः

అనంతరం భగవాన్ రుద్రుడు ఆ మాతృగణములను పిలిచి ఇలా పలికెను—“దేవియలారా, మీరు ఉన్న ఆ స్థలమును విడిచిపెట్టుడి।”

Verse 25

तत्र पांसुभिरव्यग्राः करिष्यंति दिवानिशम् । प्रेताः कुशसमादेशाद्वृष्टिं लोकहिताय च

అక్కడ ప్రేతలు ధూళితో ఏకాగ్రంగా పగలు రాత్రి పనిచేస్తారు; కుశగడ్డి ఆదేశముచే లోకహితార్థం వర్షాన్ని కలిగిస్తారు।

Verse 26

मातर ऊचुः । त्यक्ष्यामश्च तवादेशात्तत्स्थानं वृषभध्वज । परं दर्शय चास्माकं किंचिदन्यत्तथाविधम्

మాతృదేవతలు అన్నారు—ఓ వృషభధ్వజా! నీ ఆజ్ఞచే ఆ స్థలాన్ని విడిచిపెడతాము; కానీ మాకు అలాంటిదే మరొక శ్రేష్ఠస్థానాన్ని చూపుము।

Verse 27

क्षेत्रेऽत्रैव निवत्स्यामो येन स्कन्दकृते वयम् । तेन संस्थापिताश्चात्र प्रोक्ताः स्थेयं सदा ततः

మేము ఈ క్షేత్రములోనే నివసిస్తాము, ఎందుకంటే మేము స్కందుని కార్యంతో అనుబంధితులం. ఆయన మమ్మల్ని ఇక్కడ స్థాపించి ‘ఎల్లప్పుడూ ఇక్కడే ఉండండి’ అని చెప్పాడు।

Verse 28

ततः प्रोवाच भगवांस्तस्मात्स्थानान्महत्तरम् । स्थानं दास्यामि सर्वासां पृथक्त्वेन शुभावहम्

అప్పుడు భగవంతుడు పలికెను—ఆ స్థలముకన్నా మహత్తరమైన స్థలాన్ని నేను ఇస్తాను. మీ అందరికీ వేరువేరుగా శుభప్రదమైన నివాసాలను ప్రసాదిస్తాను।

Verse 29

अष्टषष्टिस्तु क्षेत्राणां मदीयानां समंततः । संस्थितास्ति महाभागा येषु मत्संस्थितिः सदा

ఓ మహాభాగులారా, నా అష్టషష్టి క్షేత్రాలు చుట్టూరా విస్తరించి ఉన్నాయి; వాటిలో నా సన్నిధి ఎల్లప్పుడూ నిలిచి ఉంటుంది।

Verse 30

अष्टषष्टिविभागेन भूत्वा सर्वाः पृथक्पृथक् । तेषु तिष्ठथ मद्वाक्यात्पूजामग्र्यामवाप्स्यथ

అష్టషష్టి భాగాలుగా విభజితులై మీరు అందరు మాతృకలు వేర్వేరుగా మీ మీ స్థానాలలో స్థిరపడండి. నా వాక్యముచే ఆ క్షేత్రాలలో నివసించండి; అప్పుడు మీరు పరమ పూజను పొందుదురు.

Verse 31

तस्य देवस्य तच्छ्रुत्वा वाक्यं ता मातरस्तदा । प्रहृष्टास्तत्परित्यज्य स्थानं स्कन्दविनिर्मितम्

ఆ దేవుని వాక్యాన్ని విని ఆ మాతృదేవతలు ఆనందంతో ఉల్లసించిరి. తరువాత స్కందుడు నిర్మించిన ఆ స్థానాన్ని విడిచి వారు ప్రయాణమయ్యిరి.

Verse 32

अष्टषष्टिविभागेन भूत्वा रूपैः पृथग्विधैः । अष्टषष्टिषु क्षेत्रेषु तस्य ताः संस्थिताः सदा

అష్టషష్టి భాగాలుగా విభజితులై, భిన్న భిన్న రూపాలను ధరించి, ఆ మాతృకలు ఆయనకు చెందిన అష్టషష్టి క్షేత్రాలలో నిత్యం స్థిరంగా నిలిచియున్నారు.

Verse 33

ततस्ताभिर्विनिर्मुक्तं तत्सर्वं भूमिमण्डलम् । पांसुभिः पूरितं प्रेतैर्दिवारात्रमतंद्रितैः

ఆ తరువాత వారి చేత విడిచిపెట్టబడిన ఆ సమస్త భూమిమండలం, దివారాత్రము అలసట లేక శ్రమించే ప్రేతులచే ధూళితో నిండిపోయెను.

Verse 34

एवं तस्य वरं दत्त्वा भगवान्वृषवाहनः । जगामादर्शनं पश्चात्सार्धं सवर्गैणैर्द्विजाः

ఇలా అతనికి వరమును ప్రసాదించి, వృషభవాహనుడైన భగవాన్ (శివుడు) తరువాత, ఓ ద్విజులారా, దేవగణములతో కూడి అదృశ్యమయ్యెను.

Verse 35

कुतोऽपि ब्राह्मणैः सर्वेस्तापसैश्च प्रशंसितः । लब्धाशी प्रययौ तस्मादयोध्यानगरीं प्रति

బ్రాహ్మణులు, తపస్వులు అన్ని వైపులా ప్రశంసించగా, ఆహారం పొందిన తరువాత అతడు అక్కడి నుండి అయోధ్యానగరమునకు బయలుదేరెను।

Verse 106

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये लुप्ततीर्थमाहात्म्यकथनंनाम षडुत्तरशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీస్కాంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలోని షష్ఠ నాగరఖండమందు, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలోని ‘లుప్తతీర్థమాహాత్మ్యకథనం’ అను నామముగల నూట ఆరవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।

Verse 198

ततस्तस्य गतस्तुष्टिं वर्षांते भगवान्हरः । प्रोवाच प्रार्थयाभीष्टं यत्ते मनसि वांछितम्

ఆపై వర్షాకాలాంతమున భగవాన్ హరుడు అతనిపై ప్రసన్నుడై పలికెను—“నీకు అభీష్టమైన వరమును కోరుకొనుము; నీ మనసు కోరినదేదైనా అడుగు।”