Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 22

Devanagari script

ब्रह्मादिभः सुरगणैः सहितैस्तदानीं संपूजितः शिवविधानरतो महात्मा । स्रवीरभद्रः शशिशेखरोऽसौ शिवप्रियो रुद्रसमस्त्रिलोक्याम्

Transliteration

brahmādibhaḥ suragaṇaiḥ sahitaistadānīṃ saṃpūjitaḥ śivavidhānarato mahātmā | sravīrabhadraḥ śaśiśekharo'sau śivapriyo rudrasamastrilokyām

Translation

అప్పుడు బ్రహ్మాది దేవగణాలతో కూడి, శివవిధానంలో రతుడైన ఆ మహాత్ముడు సంపూర్ణంగా పూజింపబడెను. చంద్రశేఖరుడైన, శివప్రియుడైన ఆ వీరభద్రుడు త్రిలోకమంతటా రుద్రసముడై నిలిచెను.

Word by Word

• brahmādibhiḥ: by Brahmā and others
• brahmādibhiḥ: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: brahma + ādi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (ब्रह्मा-आदि)

• sura-gaṇaiḥ: by the hosts of gods
• sura-gaṇaiḥ: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: sura + gaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास

• sahitaiḥ: together with
• sahitaiḥ: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: sahita (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (accompanying)

• tadānīm: at that time
• tadānīm: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tadānīm (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• saṃpūjitaḥ: worshipped
• saṃpūjitaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: saṃ-pūj (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भाव (having been worshipped)

• śiva-vidhāna-rataḥ: devoted to Śiva’s ordinances/rites
• śiva-vidhāna-rataḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: śiva + vidhāna + rata (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शिवस्य विधानम्) + ‘rata’ (devoted)

• mahātmā: the great-souled one
• mahātmā: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: mahā-ātman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास

• śrī-vīrabhadraḥ: Śrī Vīrabhadra
• śrī-vīrabhadraḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: śrī + vīrabhadra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (श्री- उपसर्गवत्/उपपद)

• śaśi-śekharaḥ: the moon-crested one
• śaśi-śekharaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: śaśin + śekhara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शशिनः शेखरः)

• asau: that one (he)
• asau: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: asau (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• śiva-priyaḥ: dear to Śiva
• śiva-priyaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: śiva + priya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (शिवस्य प्रियः)

• rudra-samaḥ: equal to Rudra
• rudra-samaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: rudra + sama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (रुद्रेण समः)

• tri-lokyām: in the three worlds
• tri-lokyām: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tri + lokī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; द्विगु-समास (त्रयः लोकाः यस्यां)

Speaker

Lomaharṣaṇa/Sūta (narrator) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A celestial assembly: Brahmā and hosts of devas offer worship to Vīrabhadra, who bears the moon-crest and stands as Śiva’s beloved, radiating Rudra-like authority across the three worlds.

Characters & Entities

• Brahmā
• Sura-gaṇa (Devas)
• Vīrabhadra
• Śiva
• Rudra
• Tri-loka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion aligned with Śiva’s dharma elevates the devotee to cosmic honor—revered even by Brahmā and the gods.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra/Kedarnath region, where the Śaiva order and Liṅga-worship are celebrated.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śiva-vidhāna (Śaiva ritual order) and pūjā are implied as the normative framework of worship.