Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 174

Devanagari script

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य किरातस्त्वरयान्वितः । नंदिनं च करे गृह्य शंकरं समुपागतः

Transliteration

tacchrutvā vacanaṃ tasya kirātastvarayānvitaḥ | naṃdinaṃ ca kare gṛhya śaṃkaraṃ samupāgataḥ

Translation

ఆ మాటలు విని కిరాతుడు త్వరగా కదిలాడు; నందిని చేత పట్టుకొని శంకరుని సమీపానికి చేరాడు.

Word by Word

• तत्: that (speech)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; 'that' (refers to speech)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): 'having heard'

• वचनम्: words, statement
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

• किरातः: the Kirāta
• किरातः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किरात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• त्वरया: with haste
• त्वरया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: त्वरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• अन्वितः: endowed (with)
• अन्वितः: Karta-visheshana (Qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्वि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अर्थः—'युक्तः/समन्वितः'

• नन्दिनम्: Nandin
• नन्दिनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नन्दिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• करे: in (his) hand
• करे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• गृह्य: having taken
• गृह्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): 'having taken/seized'

• शङ्करम्: Śaṅkara
• शङ्करम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शङ्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• समुपागतः: approached
• समुपागतः: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-उप-आ-गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अर्थः—'approached/arrived'

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa-context narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tapovana (Kedāra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The Kirāta, suddenly urgent, takes Nandī by the hand and leads him through the gaṇa-filled grove toward Śaṅkara, suggesting a swift passage from request to audience.

Characters & Entities

• Kirāta
• Nandin
• Śaṅkara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere urgency and humility in approaching Śiva becomes a doorway to divine grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedāra region (Kedārakhaṇḍa) within the Māheśvarakhaṇḍa, associated with Śiva’s sacred presence.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed here; it narrates the devotee being led into Śiva’s presence.