Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 166

Devanagari script

एतद्बुद्धात्मनो भक्तिं देहि जन्मनिजन्मनि । त्वं माता च पिता त्वं च त्वं बंधुश्च सखा हि मे

Transliteration

etadbuddhātmano bhaktiṃ dehi janmanijanmani | tvaṃ mātā ca pitā tvaṃ ca tvaṃ baṃdhuśca sakhā hi me

Translation

హే ప్రభూ! ఈ భావంలో స్థిరమైన నా హృదయానికి జన్మ జన్మాంతరాలలో భక్తిని ప్రసాదించండి. మీరు నా తల్లి, మీరు నా తండ్రి; మీరు నా బంధువు, నిజమైన సఖుడును.

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणरूपेण ‘भक्तिम्’ इति पदं विशेषयति

• बुद्धात्मनः: of the enlightened-souled (person)
• बुद्धात्मनः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: बुद्धात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• भक्तिम्: devotion
• भक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• देहि: give
• देहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• जन्मनि: in (a) birth
• जन्मनि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• जन्मनि: in every birth
• जन्मनि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; पुनरुक्तिः—‘जन्मनि जन्मनि’ = प्रत्येकजन्मनि

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुषार्थे (2nd person pronoun), प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• माता: mother
• माता: Pradhana-nama (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विधेय (predicate nominative)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• पिता: father
• पिता: Pradhana-nama (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विधेय

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• बन्धुः: kinsman, relative
• बन्धुः: Pradhana-nama (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: बन्धु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विधेय

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction); ‘बन्धुः च’ इत्यर्थे

• सखा: friend
• सखा: Pradhana-nama (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विधेय

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निश्चय/हेतुबोधक-अव्यय (particle: indeed/for)

• मे: of me, my
• मे: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; ‘मम’ इत्यर्थे

Speaker

Mahākāla (addressing Śiva/Rudra)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-inquirer audience (ṛṣis/śaunaka-group in purāṇic frame)

Visual Art Cues

Scene: A humble Kirāta-devotee (or devotee figure) stands before Kedāranātha/Śiva, hands folded, praying for devotion across births; Śiva is envisioned as compassionate parent and friend, with Himalayan peaks and a stone liṅga-temple backdrop.

Characters & Entities

• Śiva (Rudra)
• Mahākāla

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest boon is unbroken devotion to Śiva across all lives, seeing Him as one’s complete refuge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-kṣetra’s Śaiva milieu, where devotion and refuge in Śiva are praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a bhakti-prārthanā (devotional petition) for steadfastness.