Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 87

Devanagari script

मृगयुश्च दुरात्मासौ कर्मचण्डाल एव सः । अधर्मिष्ठो ह्यसद्वृत्तः कदाचिच्च शिवालयम् । शिवरात्र्यां च संप्राप्तो ह्युषितः शिवसन्निधौ

Transliteration

mṛgayuśca durātmāsau karmacaṇḍāla eva saḥ | adharmiṣṭho hyasadvṛttaḥ kadācicca śivālayam | śivarātryāṃ ca saṃprāpto hyuṣitaḥ śivasannidhau

Translation

ఆ దురాత్ముడు మృగయు కూడా—కర్మచేత నిజంగా చాండాలుడు. అత్యంత అధర్మిష్ఠుడూ దురాచారుడూ అయిన అతడు ఒకసారి శివాలయానికి వచ్చాడు; శివరాత్రి రాత్రి వచ్చి శివసన్నిధిలోనే నివసించాడు.

Word by Word

• मृगयुः: a hunter
• मृगयुः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: मृगयु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• दुरात्मा: a wicked person
• दुरात्मा: कर्ता (Subject apposition)
• Type: Noun
• Root: दुरात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• असौ: this man
• असौ: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• कर्मचण्डालः: a caṇḍāla by conduct
• कर्मचण्डालः: कर्ता (Subject apposition)
• Type: Noun
• Root: कर्म-चण्डाल (प्रातिपदिक-समाहार)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः (कर्मणा चण्डालः)

• एव: indeed
• एव: अवधारण (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्ययम् (emphatic particle)

• सः: he
• सः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• अधर्मिष्ठः: most unrighteous
• अधर्मिष्ठः: कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अधर्मिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (सः)

• हि: indeed / for
• हि: निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle; causal/emphatic)

• असद्वृत्तः: of bad conduct
• असद्वृत्तः: कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: असत्-वृत्त (प्रातिपदिक-समाहार)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः (असत् वृत्तं यस्य)

• कदाचित्: once / at some time
• कदाचित्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: कदाचित् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb: at some time)

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• शिवालयम्: Śiva’s temple
• शिवालयम्: कर्म (Goal/Object of motion)
• Type: Noun
• Root: शिव-आलय (प्रातिपदिक-समाहार)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः (शिवस्य आलयः)

• शिवरात्र्याम्: on Śivarātri night
• शिवरात्र्याम्: अधिकरण (Time)
• Type: Noun
• Root: शिव-रात्रि (प्रातिपदिक-समाहार)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः (शिवस्य रात्रिः)

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• संप्राप्तः: arrived
• संप्राप्तः: क्रिया/विधेय (Predicate)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; (सः) इत्यस्य विधेयः

• हि: indeed
• हि: निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः

• उषितः: stayed / spent the night
• उषितः: क्रिया/विधेय (Predicate)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; (सः) इत्यस्य विधेयः

• शिवसन्निधौ: in the presence of Śiva
• शिवसन्निधौ: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: शिव-सन्निधि (प्रातिपदिक-समाहार)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः (शिवस्य सन्निधिः)

Speaker

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śiva-ālaya in Kedāra-kṣetra (implied)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A rough hunter, bow and quiver, arrives at a Śiva temple at night; lamps flicker, devotees keep vigil, the sinner sits near the sanctum, held by an unseen sanctity.

Characters & Entities

• Śiva
• Śiva temple (Śivālaya)
• Śivarātri

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Contact with Śiva’s sacred space—especially on Śivarātri—can initiate profound karmic reversal even for the fallen.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Śiva temple within the Kedāra sacred region (Kedārakhaṇḍa’s pilgrimage geography).

What ritualistic prescription is mentioned?

Being present at a Śivālaya on Śivarātri night (and staying near Śiva), anticipating the theme of night-vigil.