Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

तथेति मत्वा भगवान्स नारदो ययौ सुराञ्छक्रपुरोगमांश्च । आचष्ट सर्वं ह्यसुरेन्द्रभाषितं सहोपहासं मतिमांस्तथैव

Transliteration

tatheti matvā bhagavānsa nārado yayau surāñchakrapurogamāṃśca | ācaṣṭa sarvaṃ hyasurendrabhāṣitaṃ sahopahāsaṃ matimāṃstathaiva

Translation

“తథాస్తు” అని భావించి భగవాన్ నారదుడు శక్రుడు (ఇంద్రుడు) ముందుండగా దేవతల వద్దకు వెళ్లాడు. అసురేంద్రుడు ఉపహాసంతో పలికిన మాటలన్నిటినీ జ్ఞాని నారదుడు యథాతథంగా తెలియజేశాడు.

Word by Word

• तथा: thus
• तथा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb of manner)

• इति: ‘so/thus’ (quoting)
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-उक्त्यर्थक (quotative particle)

• मत्वा: having thought
• मत्वा: Kriyā (Pūrvakāla)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having thought/considered)

• भगवान्: the venerable one
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन (singular)

• सः: he
• सः: Karta (Apposition)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• ययौ: went
• ययौ: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सुरान्: the gods
• सुरान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), बहुवचन

• शक्रपुरोगमान्: with Indra at their head
• शक्रपुरोगमान्: Viśeṣaṇa (Qualifier of सुरान्)
• Type: Adjective
• Root: शक्र (प्रातिपदिक) + पुरोगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (those having Indra in front)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• आचष्ट: told/related
• आचष्ट: Kriyā (Verb)
• Type: Verb
• Root: चक्ष् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

• असुरेन्द्रभाषितम्: spoken by the lord of Asuras
• असुरेन्द्रभाषितम्: Viśeṣaṇa (Qualifier of सर्वम्)
• Type: Adjective
• Root: असुरेन्द्र (प्रातिपदिक) + भाषित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘spoken’; विशेषण (of सर्वम्)

• सह: together with
• सह: Sahakāraka (Accompaniment)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक (with)

• उपहासम्: mockery
• उपहासम्: Karma (Appositional object)
• Type: Noun
• Root: उपहास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• मतिमान्: intelligent
• मतिमान्: Viśeṣaṇa (Qualifier of नारदः)
• Type: Adjective
• Root: मतिमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of नारदः)

• तथा: thus
• तथा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण

• एव: just/indeed
• एव: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (restrictive/emphatic particle)

Speaker

Narrator (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (implied frame)

Visual Art Cues

Scene: Nārada, veena-bearing sage, departs from an asura court and arrives at the devas’ assembly led by Indra, recounting Tāraka’s words with their derisive tone; devas listen in tense attention.

Characters & Entities

• Nārada
• Devas
• Śakra (Indra)
• Asurendra (Tāraka implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A true messenger preserves truth without distortion; dharma values faithful transmission of speech.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific Kedāra tīrtha is named in this verse; it advances the episode that frames the Kedārakhaṇḍa’s sacred narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.