Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 7
Devanagari script
तदा वादित्रदिर्घोपैर्नादितं भुवनत्रयम् । नीराजनं कृतं तस्य मेनया च तपस्विनः
Transliteration
tadā vāditradirghopairnāditaṃ bhuvanatrayam | nīrājanaṃ kṛtaṃ tasya menayā ca tapasvinaḥ
Translation
అప్పుడు వాద్యాల దీర్ఘ నాదాలతో త్రిలోకం నాదితమైనట్లు అనిపించింది; మేనా ఆ మహాతపస్వి ప్రభువుకు నీరాజనం చేసింది।
Word by Word
तदाthen
तदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
वादित्रदिर्घोपैःwith long sounds of instruments
वादित्रदिर्घोपैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवादित्र + दीर्घ + उप (प्रातिपदिके)
Formसमासः (वादित्रस्य दीर्घाः उपाः/उपशब्दाः इति भावः; वादित्र-दीर्घ-उप); पुल्लिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
नादितम्was made to resound
नादितम्:
Karma (Predicate/कर्मणि-भाव)
TypeVerb
Root√नद् (नद् शब्दे धातु) → नादित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः (was resounded)
भुवनत्रयम्the three worlds
भुवनत्रयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभुवन + त्रय (प्रातिपदिके)
Formद्विगु-समासः (त्रीणि भुवनानि); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
नीराजनम्ārati (waving of lights)
नीराजनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनीराजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
कृतम्was performed
कृतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (कृञ् करणे धातु) → कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः (was done)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
मेनयाby Menā
मेनया:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootमेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
तपस्विनःof the ascetic
तपस्विनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
Speaker
Lomaśa (continuing narration)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kedāra
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A grand nīrājana: Menā waves lamps before the ascetic Lord; long, resonant instrument tones swell as if echoing through the three worlds; sages witness the rite.
Characters & Entities
M
MenāŚ
Śiva (as tapasvī, implied)FAQs
Worship engages the whole cosmos—sound and light become offerings that align devotees with divine presence.
Kedāra/Himālaya, where Śiva is ceremonially honoured with music and nīrājana.
Nīrājana (ārati) accompanied by vāditra (instrumental music).