Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 21›Shloka 37
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 37

Devanagari script

एतत्कार्यं मदनेनैव राजन्नान्यः समर्थो भविता त्रिलोके । विप्लावितं तापसानां तपो हि तस्मात्त्वरात्प्रार्थनीयो हि मारः

Transliteration

etatkāryaṃ madanenaiva rājannānyaḥ samartho bhavitā triloke | viplāvitaṃ tāpasānāṃ tapo hi tasmāttvarātprārthanīyo hi māraḥ

Translation

“ఓ రాజా, ఈ కార్యం మదనుని ద్వారానే సాధ్యము; త్రిలోకములలో మరెవ్వరూ సమర్థులు కారు. అతడు తపస్వుల తపస్సునూ కదిలించగలడు; కాబట్టి మారుడు (కామదేవుడు)ను వెంటనే ప్రార్థించి పిలవాలి।”

Word by Word
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषणम्, नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘कार्यं’ विशेषयति
कार्यम्task
कार्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
मदनेनby Madana (Kāma)
मदनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
एवonly
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (only/indeed)
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
अन्यःanother (person)
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
समर्थःcapable
समर्थः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसमर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying ‘अन्यः’)
भविताwill be
भविता:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकारः (Future), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
त्रिलोकेin the three worlds
त्रिलोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्; द्विगु-समासः (‘त्रयः लोकाः’ → ‘त्रिलोके’)
विप्लावितम्disturbed/overwhelmed
विप्लावितम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवि-√प्लु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle, -क्त), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘तपः’ विशेषयति
तापसानाम्of the ascetics
तापसानाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतापस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्
तपःausterity/penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/Reason)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात-अव्ययम् (particle: indeed/for)
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana (Source/Reason)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्
त्वरात्quickly / with haste
त्वरात्:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्वरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अव्ययीभावार्थे ‘त्वरात्’ = ‘शीघ्रम्’
प्रार्थनीयःto be entreated
प्रार्थनीयः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र-√अर्थ् (धातु) + अनीय (कृदन्त-प्रत्ययः)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (अनीय), भाव्य/विधेयार्थः (to be requested), पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘मारः’ विशेषयति
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात-अव्ययम् (particle)
मारःMāra (Kāma)
मारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker

Bṛhaspati

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/audience

Visual Art Cues

Scene: Bṛhaspati explains to Indra that only Madana can accomplish the task; imagery contrasts blazing ascetic fires with the subtle arrival of spring-like desire.

Characters & Entities
B
Bṛhaspati
M
Madana (Kāma)
M
Māra
T
Tāpasāḥ (ascetics)

FAQs

Desire can destabilize even severe austerity; hence spiritual discipline requires vigilance and higher discernment.

The verse occurs within Kedāra Khaṇḍa’s sacred narrative frame, not as a direct tīrtha-glorification passage.

A practical instruction is given: to invoke/appeal to Madana (Kāma) promptly for the intended divine purpose.

←Previous Verse
Next Verse→