Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 38

Devanagari script

अनेन मम दातव्यं तृतीयं पदमेव च । तस्माद्बद्धो मया साध्वि गरुडेनैव ते पतिः

Transliteration

anena mama dātavyaṃ tṛtīyaṃ padameva ca | tasmādbaddho mayā sādhvi garuḍenaiva te patiḥ

Translation

“ఈ వాగ్దానముచే మూడవ పాదమును కూడా నాకు ఇవ్వవలెను; అందుచేత, హే సాధ్వీ, నీ భర్తను నేను—గరుడుని చేతనే—బంధింపజేసితిని।”

Word by Word

• अनेन: by this (one)
• अनेन: Karana (Instrument)
• Type: Noun
• Root: इदम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• दातव्यम्: must be given
• दातव्यम्: Kriyā (Obligation predicate)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Gerundive/Future passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘to be given/ought to be given’

• तृतीयम्: third
• तृतीयम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘पदम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• पदम्: step
• पदम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एव: indeed
• एव: Nipāta (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधारण (emphasis)

• च: and
• च: Nipāta (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय (conjunction)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Reason)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: तस्मात् इति अव्ययीभाववत् कारणार्थे (ablatival adverb: therefore/from that reason)

• बद्धः: bound
• बद्धः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Verb
• Root: बन्ध् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘पतिः’ इत्यस्य विशेषणम्

• मया: by me
• मया: Karana (Agent)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• साध्वि: O virtuous lady
• साध्वि: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: साध्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• गरुडेन: by Garuḍa
• गरुडेन: Karana (Instrument/Agent)
• Type: Noun
• Root: गरुड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• एव: indeed
• एव: Nipāta (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधारण (emphasis)

• ते: your
• ते: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• पतिः: husband
• पतिः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Bhagavān (Viṣṇu/Vāmana)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Vāmana states the third step must be given; Garuḍa binds Bali (implied off-frame or shown restraining a king), while Vindhyāvalī listens, torn between fear and understanding.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Vāmana
• Garuḍa
• Bali (implied)
• Vindhyāvalī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A vow once given must be honored; dharma binds both giver and receiver to truth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader narrative sits within Kedārakhaṇḍa’s Kedāra-kṣetra Māhātmya, using famous episodes to teach dharma in the sacred-geography frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed here; the focus is on dāna (the pledged gift) and fidelity to one’s promise.