Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 63

Devanagari script

सुस्मितां सुद्विजां श्यामां नवयौवनभूषणाम् । विचित्रवस्त्राभरणरत्नानेकोद्यतप्रभाम्

Transliteration

susmitāṃ sudvijāṃ śyāmāṃ navayauvanabhūṣaṇām | vicitravastrābharaṇaratnānekodyataprabhām

Translation

ఆమె సుమధుర స్మితంతో, ప్రకాశించే దంతశోభతో, శ్యామకాంతితో మనోహరంగా, నవయౌవనంతో అలంకృతురాలై ఉంది; విచిత్ర వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, అనేక రత్నాల నుండి ఆమె ప్రభ వెలసింది.

Word by Word

• सुस्मिताम्: sweetly smiling
• सुस्मिताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु (अव्यय) + स्मित (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (सु + स्मित), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सुद्विजाम्: with beautiful teeth (lit. good ‘twice-born’=teeth)
• सुद्विजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु (अव्यय) + द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• श्यामाम्: dark-complexioned
• श्यामाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: श्याम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• नव: new; fresh
• नव: Samāsa-upapada (Compound member)
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)
• Form: प्रातिपदिक (stem used in compound)

• यौवन: youth
• यौवन: Samāsa-upapada (Compound member)
• Type: Noun
• Root: यौवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (stem used in compound)

• भूषणाम्: adorned; ornamented
• भूषणाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: भूषण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• नवयौवनभूषणाम्: adorned with fresh youth
• नवयौवनभूषणाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक) + यौवन (प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (determinative: ‘adorned with fresh youth’), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• विचित्र: variegated; wonderful
• विचित्र: Samāsa-upapada (Compound member)
• Type: Adjective
• Root: विचित्र (प्रातिपदिक)
• Form: प्रातिपदिक (stem used in compound)

• वस्त्र: garment
• वस्त्र: Samāsa-upapada (Compound member)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (stem used in compound)

• आभरण: ornament; jewelry
• आभरण: Samāsa-upapada (Compound member)
• Type: Noun
• Root: आभरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (stem used in compound)

• रत्न: gem
• रत्न: Samāsa-upapada (Compound member)
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक (stem used in compound)

• अनेक: many
• अनेक: Samāsa-upapada (Compound member)
• Type: Adjective
• Root: अनेक (प्रातिपदिक)
• Form: प्रातिपदिक (stem used in compound)

• उद्यत: raised; shining forth; prominent
• उद्यत: Samāsa-upapada (Compound member)
• Type: Adjective
• Root: उद्यत (कृदन्त; उद्+यम् धातोः क्त)
• Form: प्रातिपदिक (stem used in compound)

• प्रभाम्: splendour; radiance
• प्रभाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• विचित्रवस्त्राभरणरत्नानेकोद्यतप्रभाम्: whose radiance shone from many wondrous garments, ornaments, and gems
• विचित्रवस्त्राभरणरत्नानेकोद्यतप्रभाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विचित्र + वस्त्र + आभरण + रत्न + अनेक + उद्यत + प्रभा (प्रातिपदिक/कृदन्त-समूह)
• Form: बहुपद-तत्पुरुष-समास (determinative chain), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The Devī appears with a gentle smile, radiant; her charm is described with contrasting hues and the sparkle of many jewels, garments of wondrous variety emitting light.

Characters & Entities

• Mahālakṣmī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Goddess embodies auspiciousness (śrī) as beauty, joy, and inner radiance—prosperity rooted in divine presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedārakhaṇḍa context; the verse is primarily devotional-iconographic, not a site-specific tīrtha-stuti.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.