Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 39

Devanagari script

द्विगुणं बलमापन्ना महात्मानो दृढव्रताः । महेशं स्मरमाणास्ते गणेशं च पुनः पुनः

Transliteration

dviguṇaṃ balamāpannā mahātmāno dṛḍhavratāḥ | maheśaṃ smaramāṇāste gaṇeśaṃ ca punaḥ punaḥ

Translation

ఆ మహాత్ములు దృఢవ్రతులు ద్విగుణ బలము పొందిరి—మహేశ్వరుని స్మరిస్తూ, గణేశుని మళ్లీ మళ్లీ ఆహ్వానిస్తూ.

Word by Word

• द्विगुणम्: twofold
• द्विगुणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (संख्या-प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (द्वौ गुणौ यस्य/द्विगुणम्) विशेषण (बलम्)

• बलम्: strength
• बलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आपन्नाः: having attained
• आपन्नाः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-पद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त) कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि प्रयोग ('having attained')

• महात्मानः: great-souled ones
• महात्मानः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• दृढव्रताः: firm in vows
• दृढव्रताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दृढ (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (दृढं व्रतं येषाम्) विशेषण (महात्मानः)

• महेशम्: Maheśa (Śiva)
• महेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• स्मरमाणाः: remembering
• स्मरमाणाः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) + शानच् (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शानच्-प्रत्ययान्त, आत्मनेपद-भाव); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि प्रयोग

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम

• गणेशम्: Gaṇeśa
• गणेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गणेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• पुनः: again
• पुनः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: पुनरुक्त्यर्थक-अव्यय (adverb: 'again')

• पुनः: again and again
• पुनः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: पुनरुक्त्यर्थक-अव्यय (adverb: 'again'; पुनरुक्ति for emphasis)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced; Māheśvara Khaṇḍa narration to sages)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The devas, steadfast in vows, glow with doubled strength as they mentally fix on Maheśa; simultaneously they repeatedly call upon Gaṇeśa, who appears as the remover of obstacles beside the churning scene.

Characters & Entities

• Maheśa (Śiva)
• Gaṇeśa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady vow and repeated remembrance of Śiva along with Gaṇeśa is portrayed as a direct source of increased spiritual strength.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse occurs in the Kedāra Khaṇḍa, within the Kedāra sacred-geography context of the Skanda Purāṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No external rite is specified; the practice emphasized is smaraṇa/japa—repeated invocation and remembrance of Maheśa and Gaṇeśa.