Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 50
Devanagari script
गृध्रेणेवाऽधुना व्योम्नि तस्माद्गध्रो भव द्रुतम् । अनिच्छंती मदीयेयं सुता बाला तपस्विनी
Transliteration
gṛdhreṇevā'dhunā vyomni tasmādgadhro bhava drutam | anicchaṃtī madīyeyaṃ sutā bālā tapasvinī
Translation
ఇప్పుడే ఆకాశంలో గద్ద ఆమెను మోసుకుపోతున్నట్లే, నీవు వెంటనే గద్దవై పో. నా ఈ కుమార్తె—అనిచ్ఛతో ఉన్న బాల తపస్విని—అపహరించబడింది.
Word by Word
गृध्रेणby/like a vulture
गृध्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगृध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), एकवचन — Masculine, Instrumental (3rd), Singular
इवlike, as
इव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
अधुनाnow
अधुना:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
व्योम्निin the sky
व्योम्नि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Locative (7th), Singular
तस्मात्therefore, from that
तस्मात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन — Pronoun, Ablative (5th), Singular
गध्रःa vulture (as/being)
गध्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative (1st), Singular
भवbecome
भव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Imperative, 2nd person, Singular
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुतम् (अव्यय; द्रुत- (कृदन्त) से)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
अनिच्छन्तीnot desiring, unwilling
अनिच्छन्ती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्-इष्/इच्छ् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Present active participle, Feminine, Nominative, Singular
मदीयाmy
मदीया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमदीय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Nominative, Singular
इयम्this (girl)
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Pronoun, Feminine, Nominative, Singular
सुताdaughter
सुता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Nominative, Singular
बालाyoung, a girl
बाला:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Nominative, Singular
तपस्विनीascetic, practicing austerities
तपस्विनी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतपस्विन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Nominative, Singular
Speaker
Agniveśya
Visual Art Cues
Scene: A distressed father points to the sky where a vulture-like figure carries away a young ascetic girl; the command to transform into a vulture is uttered in wrath, with the forest-āśrama below.
Characters & Entities
A
AgniveśyaFAQs
Austerity-backed speech (śāpa) is shown as morally enforced justice when dharma is violated.
No tīrtha is named in this verse; it is a narrative turning point explaining a curse and transformation.
None.