Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 8›Shloka 71
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 71

Devanagari script

बिल्वीदलौरिति पुरा शशिशेखरस्य संपूजनेन मम दीर्घतरं किलायुः । संजातमत्र च जुगुप्सितमस्य शापात्कैलासरोधसि निशाचररूपमासीत्

Transliteration

bilvīdalauriti purā śaśiśekharasya saṃpūjanena mama dīrghataraṃ kilāyuḥ | saṃjātamatra ca jugupsitamasya śāpātkailāsarodhasi niśācararūpamāsīt

Translation

పూర్వకాలంలో నేను బిల్వదళాలతో శశిశేఖరుడు (శివుడు)ను సంపూర్ణంగా పూజించగా నా ఆయుష్షు నిజంగా దీర్ఘమైంది. కానీ ఆయన శాపం వల్ల ఇక్కడ జుగుప్సితమైన గతి కలిగింది—కైలాస పర్వతపు ఒడ్డున నేను నిశాచరరూపం (రాక్షసదేహం) పొందాను.

Word by Word
बिल्वी-दलौtwo bilva leaves
बिल्वी-दलौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबिल्वी (प्रातिपदिक) + दल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (बिल्व्याः दलौ = bilva-leaves)
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यादि-निपात (quotative particle)
पुराformerly
पुरा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
शशिशेखरस्यof Śaśiśekhara (Śiva)
शशिशेखरस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशशिशेखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; कर्मधारयः (शशिः शेखरः यस्य = ‘moon-crested’, i.e., Śiva)
संपूजनेनby (the act of) worship
संपूजनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसंपूजन (प्रातिपदिक; √पूज् (धातु) से भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण/हेतु-भाव (instrumental: by/through worship)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम (genitive: my)
दीर्घतरम्longer
दीर्घतरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तुलनात्मक-विशेषण (comparative)
किलindeed
किल:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/indeed; hearsay nuance)
आयुःlife-span
आयुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संजातम्arose/occurred
संजातम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+√जन् (धातु)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त (भूतकर्मणि/भूतभावे), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘arisen/occurred’ (agreeing with आयुः as neuter)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
चand
च:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
जुगुप्सितम्loathsome
जुगुप्सितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Root√गुप्/√गुप्स् (धातु; desiderative base जुगुप्स्)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘despised/loathsome’
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम (of him/this one)
शापात्from (his) curse
शापात्:
Apadana (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; अपादान (ablative: from/because of a curse)
कैलास-रोधसिon the slope/bank of Kailāsa
कैलास-रोधसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकैलास (प्रातिपदिक) + रोधस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कैलासस्य रोधसि = on the slope/bank of Kailāsa)
निशाचर-रूपम्the form of a night-roamer (demon)
निशाचर-रूपम्:
Karta (Subject-complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनिशाचर (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (निशाचरस्य रूपम् = form of a night-wanderer)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker

Unnamed narrator (continuing first-person account within Kaumārikākhaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kailāsa (Śiva-dhāma)

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: A devotee offers fresh bilva leaves at a Śiva-liṅga beneath a crescent-moon-crowned Śiva’s presence; the scene shifts to the icy slopes of Kailāsa where the same being, under a curse, bears a fearsome niśācara form—devotion and downfall juxtaposed.

Characters & Entities
Ś
Śaśiśekhara (Śiva)
B
Bilva
K
Kailāsa
Ś
Śāpa (curse)
N
Niśācara

FAQs

Devotion brings merit and longevity, but dharma requires humility—divine displeasure can still lead to downfall; one must align worship with right conduct.

Kailāsa is referenced as the sacred locale; the verse situates the transformation narrative on Kailāsa’s slopes.

Śiva worship using bilva leaves (bilva-dala-pūjā) is mentioned as the act producing merit and extended life.

←Previous Verse
Next Verse→