Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 85
Devanagari script
तदिदानीं सर्वमेवं क्षन्तव्यं च परस्परम् । यच्च ब्रवीमि त्वां वीर तन्निशामय भारत
Transliteration
tadidānīṃ sarvamevaṃ kṣantavyaṃ ca parasparam | yacca bravīmi tvāṃ vīra tanniśāmaya bhārata
Translation
కాబట్టి ఇప్పుడు ఇవన్నీ పరస్పరం క్షమించుకొనవలెను. ఓ వీరా, ఓ భారతా—నేను చెప్పేది శ్రద్ధగా వినుము.
Word by Word
तत्therefore
तत्:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रकरण-सूचक-अव्यय (therefore/so)
इदानीम्now
इदानीम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: now)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karman/Topic (विषय)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘एवम्’ इत्यस्य विषयः (everything)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus)
क्षन्तव्यम्should be forgiven
क्षन्तव्यम्:
Vidhi/Obligation (विधेय)
TypeVerb
Rootक्षम् (धातु) → क्षन्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकर्तव्यताप्रत्यय (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘to be forgiven/endured’
चand
च:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
परस्परम्mutually
परस्परम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
Formपरस्परार्थक-अव्यय (reciprocal adverb: mutually)
यत्what/that which
यत्:
Karman/Relativizer (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सम्बन्ध-प्रयोग (that which)
चand
च:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय/अन्वय-अव्यय (connector)
ब्रवीमिI say
ब्रवीमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, त्रिलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
तत्that
तत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; ‘that (instruction)’
निशामयlisten, heed
निशामय:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootनि + शम्/शम् (धातु) (निशामयति)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular)
भारतO Bhārata
भारत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
Speaker
Ekānaṃśā (Yogamāyā), addressing Bhīma (Bhārata)
Skanda Dialogue
Listener: Vṛkodara (Bhīma)
Visual Art Cues
Scene: The divine speaker invites mutual forgiveness and calls the hero to attentive listening, signaling a transition from conflict to teaching.
Characters & Entities
B
Bhārata (Pāṇḍava line)V
Vīra (Bhīma implied)FAQs
Kṣamā (forgiveness) restores dharmic order; even among heroes, reconciliation is a sacred strength.
None is specified in this verse.
No external ritual; it prescribes an inner vow of mutual forgiveness and attentive acceptance of dharmic counsel.