Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

त्वया ततमिदं विश्वं जगदव्यक्तरूपया । इति मत्वा त्वां गतोऽस्मि शरणं त्राहि मां शुभे

Transliteration

tvayā tatamidaṃ viśvaṃ jagadavyaktarūpayā | iti matvā tvāṃ gato'smi śaraṇaṃ trāhi māṃ śubhe

Translation

హే శుభే! అవ్యక్తరూపిణిగా నీవే ఈ సమస్త విశ్వాన్ని వ్యాపించి ఉన్నావు—ఇట్లు తెలిసి నేను నీ శరణు వచ్చితిని; నన్ను రక్షించుము।

Word by Word

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/Agent/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (सम्बोधनार्थे), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

• ततम्: pervaded/spread
• ततम्: Vidhaya (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: तन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विधेयविशेषण

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

• विश्वम्: universe
• विश्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

• जगत्: world
• जगत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular) (समासपूर्वपद)

• अव्यक्तरूपया: in an unmanifest form
• अव्यक्तरूपया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: अव्यक्त (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular); विशेषण (त्वया इत्यस्य)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative particle)

• मत्वा: having thought/considered
• मत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: मन् (धातु) + क्त्वा (अव्ययकृदन्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (सम्बोधनार्थे), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• गतः: gone
• गतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• त्राहि: protect
• त्राहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्रा (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• शुभे: O auspicious one
• शुभे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

Speaker

Yudhiṣṭhira

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A contemplative climax: Yudhiṣṭhira acknowledges the Devī as the unmanifest pervading the universe; the shrine scene subtly expands into a cosmic vision—Devī’s presence suffusing sky, river, and all beings—then returns to a humble plea for protection.

Characters & Entities

• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Seeing the Goddess as the all-pervading ground of reality transforms prayer into profound surrender and trust.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate kṣetra context is upheld by Devī’s presence; the site is sanctified as a manifestation of her pervasion.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śaraṇāgati expressed through contemplative praise (recognizing Devī’s pervasion) and a direct plea for protection.