Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 51

Devanagari script

वरं वृणीष्व त्वं तस्मान्नागेभ्योऽभिमतं परम् । वरदाः सर्व एव स्म वयं तुभ्यं सुतोषिताः

Transliteration

varaṃ vṛṇīṣva tvaṃ tasmānnāgebhyo'bhimataṃ param | varadāḥ sarva eva sma vayaṃ tubhyaṃ sutoṣitāḥ

Translation

కాబట్టి నాగుల నుండి నీకు అభీష్టమైన పరమ వరాన్ని కోరుకో. మేమందరం వరదాతలమే; నీపై అత్యంత సంతోషించాము।

Word by Word

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• वृणीष्व: choose
• वृणीष्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु)
• Form: लोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• तस्मात्: from that (group)/therefore
• तस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; सर्वनाम-रूप

• नागेभ्यः: from the Nāgas
• नागेभ्यः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: नाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान) / चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), बहुवचन; सन्दर्भे पञ्चमी (from the Nāgas)

• अभिमतम्: desired/approved
• अभिमतम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अभि-मत (प्रातिपदिक)
• Form: कृदन्त-निष्पन्न विशेषण (मत = √मन्/मन्-धातु से क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; वरम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• परम्: supreme/best
• परम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; अभिमतम् वरम् इति विशेषणम्

• वरदाः: boon-givers
• वरदाः: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वर-द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वरस्य दाता)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis)

• स्म: indeed (particle)
• स्म: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: स्म (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्मृत्यर्थ/पादपूरण; अस्मि-रूपेण सह (sma with as)

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन

• सुतोषिताः: well-pleased/satisfied
• सुतोषिताः: Karta (Subject complement/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु-तोष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; उपसर्ग/प्रत्यय: सु- (well)

Speaker

Nāgas (led by Vāsuki)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A circle of radiant Nāgas, pleased, offer a supreme boon to the hero; their serpentine hoods form a protective canopy, suggesting hidden majesty and gratitude.

Characters & Entities

• Nāgāḥ
• Vāsuki
• Suhṛdaya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Selfless protection of others ripens into blessings; gratitude becomes a channel for dharmic reward.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is directly praised; the focus is on the boon-bestowing power of the Nāgas.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is the offering of a boon as a narrative consequence of merit.