Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45
Devanagari script
दृष्ट्वा तान्कोटिशो दैत्यान्क्रुद्धो भीमात्मजात्मजः । निमील्य सहसा नेत्रे तेषां मध्यमधावत
Transliteration
dṛṣṭvā tānkoṭiśo daityānkruddho bhīmātmajātmajaḥ | nimīlya sahasā netre teṣāṃ madhyamadhāvata
Translation
కోట్లాది దైత్యులను చూచి భీముని మనుమడు కోపాగ్నితో జ్వలించాడు. క్షణమాత్రం నేత్రాలు మూసి, అకస్మాత్తుగా వారి మధ్యకు దూసుకెళ్లాడు.
Word by Word
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (prior action), अव्ययवत् प्रयोगः
तान्those
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
कोटिशःby crores; in millions
कोटिशः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (प्रकारवाचक/परिमाणवाचक), ‘-शस्’ प्रत्ययान्त (distributive)
दैत्यान्Daityas (demons)
दैत्यान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Kartṛviśeṣaṇa (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
भीमात्मजात्मजःgrandson of Bhīma
भीमात्मजात्मजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भीमस्य आत्मजस्य आत्मजः)
निमील्यhaving closed
निमील्य:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनि + मील् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (prior action), अव्ययवत् प्रयोगः
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
नेत्रे(his) two eyes
नेत्रे:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म) द्विवचन (or प्रथमा/द्वितीया द्विवचन—context: object of ‘निमील्य’)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन
मध्यम्the middle
मध्यम्:
Karma (Goal/target as object)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अधावतran (towards)
अधावत:
Kriyā (Main action)
TypeVerb
Rootधाव् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages
Visual Art Cues
Scene: A lone Kuru-hero of Bhīma’s lineage, eyes momentarily shut in concentrated fury, rushes headlong into a vast mass of daityas filling the horizon like a dark sea of weapons and banners.
Characters & Entities
B
BhīmaB
BarbarīkaD
DaityasFAQs
Courage rooted in dharma enables one to face overwhelming adversity without hesitation.
No tīrtha is mentioned.
None.