Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44

Devanagari script

विद्यां साधय त्वं साधो सिद्धमातुः पुरोंऽगणे । अयं भक्तः सुहृदयः साहाय्यं ते करिष्यति

Transliteration

vidyāṃ sādhaya tvaṃ sādho siddhamātuḥ puroṃ'gaṇe | ayaṃ bhaktaḥ suhṛdayaḥ sāhāyyaṃ te kariṣyati

Translation

“హే సాధువా, సిద్ధమాతా దేవి ప్రాంగణంలో నీ మంత్రవిద్యను సిద్ధి చేసుకో. ఈ భక్తుడు, సుహృదయుడు నీకు సహాయం చేస్తాడు.”

Word by Word

• विद्याम्: knowledge (a vidyā)
• विद्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• साधय: accomplish/practise
• साधय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: साध् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन; धातु: साध् (to accomplish/perform)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• साधो: O good man
• साधो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: साधु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• सिद्ध: of the accomplished (one)
• सिद्ध: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (समासपूर्वपद)

• मातुः: of the mother of the accomplished one / of Siddhamātā
• मातुः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; समास: सिद्ध-मातृ (षष्ठी-तत्पुरुष)

• पुरः: in front
• पुरः: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक (in front of)

• अङ्गणे: in the courtyard
• अङ्गणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अङ्गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• अयम्: this (man)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• भक्तः: devotee
• भक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भक्त (कृदन्त; भज् धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), भज् (to worship); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• सुहृदयः: kind-hearted
• सुहृदयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु + हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; समास: सु-हृदय (कर्मधारय)

• साहाय्यम्: help
• साहाय्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: साहाय्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• ते: your/to you
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन (enclitic)

• करिष्यति: will do
• करिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: कृ (to do)

Speaker

Devīs (speaking in dream)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddhamātā (implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devīs in dream instruct the sādhaka: perform vidyā-sādhana in Siddhamātā’s courtyard; a gentle, devoted helper stands nearby, hands folded, ready to assist.

Characters & Entities

• Siddhamātā
• Devī (Goddess)
• Bhakta (devotee/helper)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Mantra-siddhi is supported by right place, right instruction, and the grace-mediated help of devotees.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The shrine/precinct of Siddhamātā in the Kāśī sacred landscape is highlighted as a place for vidyā-sādhana.

What ritualistic prescription is mentioned?

To perform vidyā-sādhana specifically in Siddhamātā’s forecourt, with assistance from a devoted helper.