Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44
Devanagari script
तत्र वर्षसहस्राणि चत्वार्यायुःप्रकीर्तितम् । फलानां भोजनं च स्यात्पुनः पुण्यं च नार्ज्जयेत्
Transliteration
tatra varṣasahasrāṇi catvāryāyuḥprakīrtitam | phalānāṃ bhojanaṃ ca syātpunaḥ puṇyaṃ ca nārjjayet
Translation
అక్కడ నాలుగు వేల సంవత్సరాల ఆయుష్షు ప్రకటించబడింది. ఫలాలే ఆహారమవుతాయి; మరియు మళ్లీ (మర్త్యలోకంలా) పుణ్యం సంపాదించబడదు.
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: 'there')
वर्षसहस्राणिthousands of years
वर्षसहस्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वर्षाणां सहस्राणि = thousands of years)
चत्वारिfour
चत्वारि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्याप्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण
आयुःप्रकीर्तितम्is proclaimed as the lifespan
आयुःप्रकीर्तितम्:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootआयुस् (प्रातिपदिक) + प्रकीर्तित (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आयुषः प्रकीर्तितम् = proclaimed as lifespan); 'चत्वारि वर्षसहस्राणि' इत्यस्य विधेयम्
फलानाम्of fruits
फलानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
भोजनम्eating/food
भोजनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभुज् (धातु) + ल्युट्/अन (कृत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रियानाम (eating/food)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (and)
स्यात्would be/should be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (adverb: 'again')
पुण्यम्merit
पुण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (and)
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपात (negation)
अर्ज्जयेत्would obtain/earn
अर्ज्जयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ज् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)
Characters & Entities
K
Kalāpa-grāma (context)FAQs
Human life is uniquely suited for earning puṇya through dharma; higher realms may offer long life, yet not the same opportunity for fresh merit.
Kalāpa-grāma is the implied location where these extraordinary conditions are described.
It mentions a mode of living there—subsisting on fruits—rather than a formal rite.