Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 49

अहं प्रस्तावमन्वीक्ष्य वाक्यमेतदुदैरयम् । नमो धर्माय महते विश्वधात्रे महात्मने

ahaṃ prastāvamanvīkṣya vākyametadudairayam | namo dharmāya mahate viśvadhātre mahātmane

పరిస్థితిని పరిశీలించి నేను ఈ వాక్యాన్ని పలికితిని—“మహా ధర్మునికి నమస్కారం; విశ్వధాత్రైన మహాత్మునికి ప్రణామం।”

ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
prastāvamthe proposal / context
prastāvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprastāva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
anvīkṣyahaving examined
anvīkṣya:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootanu√īkṣ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव कृदन्त (gerund), ‘having examined/considered’
vākyamstatement / words
vākyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
etatthis
etat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (vākyam)
udairayamI uttered / proclaimed
udairayam:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootud√īr (धातु)
Formलुङ् (अद्यतनभूत/aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
namaḥsalutation
namaḥ:
Sambodhana/Prayojana (Salutation/नमस्कार)
TypeIndeclinable
Rootnamas (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formअव्यय (नमस्कारार्थक निपात); दत्तिवाचक-प्रयोगः (to + dative)
dharmāyato Dharma
dharmāya:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; सम्प्रदान (dative of salutation)
mahategreat
mahate:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (dharmāya)
viśva-dhātreto the sustainer of the universe
viśva-dhātre:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक) + dhātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वस्य धाता)
mahātmaneto the great-souled one
mahātmane:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् आत्मा यस्य/महात्मा)

Narrator (contextual; likely Lomaharṣaṇa/Sūta to sages within Māheśvarakhaṇḍa)

Scene: A devotee/speaker stands with folded hands, offering namaskāra to a radiant personified Dharma—serene, holding śāstra and staff, with a subtle cosmic backdrop (sun, stars, world-sphere) indicating ‘sustainer of the universe’.

D
Dharma

FAQs

Dharma is revered as the cosmic support; honoring Dharma is foundational to receiving the fruits of tīrtha and vrata.

No site is named; the verse is a devotional pivot (stuti) within the broader sacred-place narrative.

A simple devotional act is implied: offering namas (salutations) to Dharma.