Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 11
Devanagari script
स च ज्ञात्वा महाबुद्धिर्नारदस्य मनीषितम् । प्रहसन्निव प्रोवाच फाल्गुनं स्निग्धया गिरा
Transliteration
sa ca jñātvā mahābuddhirnāradasya manīṣitam | prahasanniva provāca phālgunaṃ snigdhayā girā
Translation
ఆ మహాబుద్ధిమంతుడు నారదుని అభిప్రాయాన్ని గ్రహించి, చిరునవ్వుతోనట్లు, స్నిగ్ధమైన వాణితో ఫాల్గుణునితో పలికెను।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (having known)
महाबुद्धिःthe great-minded one
महाबुद्धिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā (प्रातिपदिक) + बुद्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् बुद्धिः यस्य सः)
नारदस्यof Nārada
नारदस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
मनीषितम्intention, thought
मनीषितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमनीषित (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
प्रहसन्smiling
प्रहसन्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-हस् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इवas if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (comparative particle)
प्रोवाचsaid, spoke
प्रोवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र- वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
फाल्गुनम्to Phālguna (Arjuna)
फाल्गुनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफाल्गुन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
स्निग्धयाwith affectionate
स्निग्धया:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootस्निग्ध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; विशेषणम् (girā-विशेषण)
गिराspeech, words
गिरा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa/Sauti)
Skanda Dialogue
Listener: Phālguna (Arjuna)
Visual Art Cues
Scene: A sage-like figure, perceptive and smiling, turns toward Phālguna (Arjuna) and speaks softly; Nārada’s presence is implied as the instigator of the exchange.
Characters & Entities
B
BābhravyaN
NāradaP
Phālguna (Arjuna)FAQs
A wise teacher responds with clarity and gentleness, understanding the deeper purpose behind questions.
None; this verse sets up the forthcoming explanation.
None.